İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2656 K.2024/2282

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirketin ... Bankası Salıpazarı Şubesi'nin müşterisi olup ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından bastırılan ve üzerinde şirket logoları bulunan 100 adet çek yaprağına havi çek karnesinin ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından ... Bankası Salıpazarı Şubesine ... Kargo vasıtasıyla gönderilmesi esnasında ..

Kargo elindeyken 04/03/2020 tarihinde çalındığını, çalınan çeklerle ilgili değişik yerlerden ortaya çıkan ve sahte doldurulan çeklere ilişkin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosundan 2021/49509 Soruşturma numarası ile soruşturma devam ettiğinden, ... numaralı çek yaprağı ile ilgili olarak ilgili soruşturma dosyasına 24/06/2021 tarihinde ihbarda bulunulduğunu ve çalınan çek karnesinin ... nolu çek yaprağının müvekkili firma adına sahte olarak doldurulup piyasaya sürüldüğünü, bu çek yaprağının ...

Bank Topkapı Sanayi Şubesi'ne intikal ettiriliğinde 23/06/2021 günü saat 12.14'de müvekkili firmanın finans müdürü tarafından ilgili şubenin konuyla ilgili birimine çalıntı çekle ilgili evrakların gönderildiğini, çek görüntüsünün müvekkili firma ile paylaşılması gerektiğinin mail yoluyla bildirildiğini, bu çekin ... Bank Topkapı Sanayi şubesine 12/07/2021 tarihine ibraz edildiğinde, ...

Bankasının çalınan çek yapraklarından biri olduğu anlaşıldığından ibraz esnasında verilen şerhte "Çek 12/07/2021 tarihinde ibraz edildiği ancak çekteki imza düzenleyene ait olmadığından işlem yapılmamıştır." şeklinde ibraz şerhi verildiğini, dolayısıyla müvekkili firmanın finans müdürü tarafından 23/06/2021 tarihinde gönderilen mailin sonucu olarak ...

Bank şube yetkililerinin bu çekin sahte olarak doldurulup piyasaya sürüldüğünün hem ... bankasından alınan şerhin hem de müvekkili firma finans müdürü tarafından bildirilmek suretiyle konuya vakıf olduklarının aşikar olmalarına rağmen bilinmeyen sebeplerden basiretli bir tacir gibi hareket etmediklerini ve sahte çekin kendilerine çekte ciranta olarak gözüken ... Gıda firmasına ...

Bankasının verdiği kredinin karşılığı teminat olarak alıp sahte çeki kabul etmelerinin Bankalar Kanununa göre açık hukuki bir ayıp olduğunu, ... Bankası A.Ş. ve ...

Bank Topkapı Sanayi Şubesi müdür ve yetkililerinin sahte olan çeki kredi teminatı olarak kabul etmesinin ve kredinin ödenmemesi üzerine teminat çekini icra takibine konu etmesinin ayrıca icra takibinde vekil olan davalının çekteki keşideci imzasının düzenleyene ait olmadığının açıkça belirtilip bu çekle ilgili keşideciyi de dahil ederek ihtiyati haciz talebinde bulunmasının ve alınan ihtiyati haciz kararının keşideci açısından tatbik ettirmesinde, fiili haciz için de talimat yazdırmasında,

müvekkili şirketin banka kayıtlarına ve kredi kartlarına bloke konulmasında davalıların kusurlu davranış içerisinde bulunmaları sebebiyle birlikte sorumlu olduklarını belirterek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi ve 1.000.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Bank A.Ş. vekili cevap dilekçesinde.

Davacının dava konusu çekin kendilerine ulaşmadan kargoda çalındığını, çekte yer alan keşideci imzasının kendilerine ait olmadığını, çekin sahte olduğunu ve kambiyo vasfını taşımadığını ileri sürdürdüğünü, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, imzaların bağımsızlığı ilkesine göre bir poliçede sahte imzalar bulunuyor olması durumunda diğer geçerli imzaların bu durumdan etkilenmeyeceğini, müvekkili bankanın dava konusu çeki, kredi borcuna istinaden çekin arkasında cirosu bulunan ...

San. ve Tic. LTD. Şti.'den aldığını, çekte bir ciro zinciri bulunduğunu ve müvekkili bankanın çeki iyiniyetli olarak iktisap ettiğini, çekin sahte olarak düzenlenmiş olduğunu bilmesi ya da bilmesi gerektiği hususunun müvekkili bankadan beklenemeyeceğini, ayrıca davaya konu çek hakkında davacı tarafça alınmış herhangi bir ihtiyati tedbir kararının da bulunmadığını, müvekkili bankanın ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den bir para alacağı bulunduğunu, alacağın vadesi geldiğini ve ihtiyati haciz kararı alınırken İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/467 D.İş sayılı dosyasına teminat mektubu sunulduğunu ve Mahkemece yapılan ihtiyati haciz başvurularının hukuka aykırı herhangi bir olgunun bulunmaması sebebiyle taleplerinin kabul edildiğini, davacının bu karara karşı yapmış olduğu itirazın mahkemece reddedildiğini, davacı dava dilekçesinde ihtiyati haciz işlemleri sebebiyle maddi ve manevi zararı uğradığını belirttiğini fakat bu zararına ilişkin herhangi bir somut delil sunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Barış Benli cevap dilekçesinde.

Davacının dava konusu çekin kendilerine ulaşmadan kargoda çalındığını, çekte yer alan keşideci imzasının kendilerine ait olmadığını, çekin sahte olduğunu ve kambiyo vasfını taşımadığını ileri sürdürdüğünü, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, imzaların bağımsızlığı ilkesine göre bir poliçede sahte imzalar bulunuyor olması durumunda diğer geçerli imzaların bu durumdan etkilenmeyeceğini, davalı bankanın dava konusu çeki, kredi borcuna istinaden çekin arkasında cirosu bulunan ...

San. ve Tic. LTD. Şti.'den aldığını, çekte bir ciro zinciri bulunduğunu ve davalı bankanın çeki iyiniyetli olarak iktisap ettiğini, davaya konu çek hakkında davacı tarafça alınmış herhangi bir ihtiyati tedbir kararının bulunmadığını, davalı bankanın ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den bir para alacağı bulunduğunu, alacağın vadesi geldiğini ve ihtiyati haciz kararı alınırken İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/467 D.İş sayılı dosyasına teminat mektubu sunulduğunu ve Mahkemece yapılan ihtiyati haciz başvurularının hukuka aykırı herhangi bir olgunun bulunmaması sebebiyle taleplerinin kabul edildiğini, davacının bu karara karşı yapmış olduğu itirazın Mahkemece reddedildiğini davacının zararına ilişkin herhangi bir somut delil sunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "... İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/467 D.İş sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, İstanbul 27. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/456 Esas sayılı dosyası, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/49509 soruşturma sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. İhtiyati haciz talebine ve davaya konu çekin incelenmesinde. Keşidecesinin davacı... San. ve Tic. A.Ş. olduğu, lehtarının ... Tic. A.Ş. olduğu, ...

Tic. Ltd. Şti.'nin, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ciranta olarak çekin arka yüzünde imzalarının bulunduğu, en son hamilin davacı ... Bank olduğu ve çekin 12/07/2021 tarihinde bankaya ibraz edildiği, çekteki imzanın düzenleyene ait olmadığından işlem yapılamadığına dair şerh yazıldığı anlaşılmıştır. Davalı ...

Bank A.Ş. tarafından, keşideci davacı şirket ve çekte ciroları bulunan dava dışı diğer şirketler aleyhine 10/07/2021 keşide tarihli, 150.000-TL bedelli çeke istinaden ihtiyati haciz talep edildiği, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/07/2021 tarih ve 2021/467 D.İş - 2021/461 Karar sayılı kararı ile %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati haciz kararına davacı tarafından yapılan itirazın 27/09/2021 tarihli ek karar ile reddine karar verildiği,

bu kararın davacı şirket tarafından istinaf edilmesi neticesinde, İstinaf incelemesine yapan İstanbul BAM 43. HD.nin 17/03/2022 tarih ve 2022/447 Esas - 2022/310 Karar sayılı ilamı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiş olup, bu maddenin 1. fıkrasında rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, aynı Kanunun 259. maddesinde ihtiyati haciz isteyen alacaklının hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olduğu ve bu sebeple teminat verme yükümlülüğünün bulunduğu, tazminat davasının ihtiyati haciz koyan Mahkemede dahi görülebileceği düzenlenmiştir.

Davacı, her ne ihtiyati hacze konu çekin kargoda iken kaybolduğunu ve sahte olarak düzenlendiğini, buna rağmen davalı bankanın sahte olduğunu bildiği çek ile ilgili olarak ihtiyati haciz kararı aldığını, şirket banka kayıtlarına ve kredi kartlarına bloke konulduğunu, fiili haciz için talimat yazdırdığını, bu sebeple maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek davalılar aleyhine tazminat davası açmış ise de.

Dava konusu çek ile ilgili olarak İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/467 D.İş - 2021/461 Karar sayılı ilamı ile ihtiyati haciz kararı verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın reddine karar verildiği, ek karara karşı yapılan İstinaf başvurusunun İstanbul BAM 43. HD. tarafından reddine karar verildiği, buna göre davalılar tarafından çek ile ilgili ihtiyati haciz kararı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, ihtiyati haciz kararının kanuna uygun olduğu ve bu sebeple açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak.

Davanın REDDİNE, ..." karar verilmiştir. Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla,davalı tarafından çekin sahte olduğunun bilindiğini, açmış oldukları davada tazminat koşullarının oluştuğunu beyanla Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava. Haksız İhtiyati haciz iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Haciz işleminin, borçlu olmadığını bildiği kişi veya borçluya ait olmadığını bildiği eşyaya yönelik yapılması durumunda haksız haciz söz konusu olur.

Haksız takip ve haciz, haksız fiil niteliğindedir. Uyuşmazlığa, olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK'nun 50. maddesi uygulanmalıdır. Belirtilen hükümler gereğince. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerli olup zararın kanıtlanması davacı tarafa, hükmedilecek tazminatın miktarının belirlenmesi ise hakime aittir (Yargıtay 4 HD'nin 2021/17980 E. - 2022/9874 K. Sayılı ilamı).

Haciz isteminin dayanağının bir hak veya alacak olması ve haciz tarihinde mevcut bulunması gerekir. Aksi halde, haksız bir haciz ve buna bağlı olarak da sorumluluk söz konusudur. Eylem ile zararlı sonuç arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerek ve yeterlidir. Haciz isteyen alacaklı haksız çıktığı takdirde, borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan kusursuz olarak sorumludur.

Ancak bu durumda dahi uğranılan maddi zararın ispatı zorunludur (Yargıtay 4 HD'nin 2016/14413 E. - 2019/483 K. Sayılı ilamı).Haksız icra takibi veya hacze dayalı manevi tazminat istemi 818 sayılı BK.'nun 49. maddesinden (6098 sayılı TBK'nun 58. maddesi) kaynaklanan bir sorumluluk olup, kusura dayanan bir sorumluluk türüdür.

Bu sebeple de takip (haciz) yaptıran kişinin takipte veya haciz işleminde kötü niyetli ve kusurlu olduğu olgusu gerçekleşmedikçe ve ağır bir zarar da doğmadıkça manevi tazminatla sorumlu tutulamaz.

Somut olayda, davacı (keşideci), icra takibine konu çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, davalı banka vekili ise cevap dilekçesinde müvekkilinin çek üzerinde herhangi bir kaydının bulunmadığını iddia etmiş olup, busebeple Mahkemece öncelikle çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığının saptanması,

imzanın davacı keşideciye ait olmadığı anlaşıldığı taktirde keşidecinin imzasının sahte olması mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebilmesi hukuken mümkün olduğundan yapılan haciz, haksız hale geleceğinden davanın maddi zararı araştırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı gerekçe ile hüküm tesisi isabetsiz olup davacı vekilinin bu yöne değinen istinaf başvurusu yerindedir.

Yukarıda açıklanan hususlar gereğince sair yönler incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına, yukarıdaki eksiklikler gereğince yargılama yapılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.