İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2737 K.2026/1370

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davacı firma her türlü şekerli şekersiz sakız üretimi, şeker, bisküvi, çikolata üretimi ve bunlar gibi mamullerin imalatı, alım ve satımını yaptığını, bu üretimi davalı ... Organize Sanayi bölgesindeki yerinde gerçekleştirdiğini, ...

OSB sınırları içerisinde bulunan ... ada- ... parselde .... pay ile malik bulunan davacı şirket 25.10.2022 tarih ve ... sayılı dilekçe ile yönetim kurulu başkanlığına başvuruda bulunarak yapı ruhsatı alma talebinde bulunduğunu, karşı tarafça 2023/.... sayı ve 16/02/2023 tarihli yazı cevabı ile söz konusu taşınmazın ...... hissesinin kuruma ait olduğu ve bu şekli ile yapı ruhsatı düzenlenmesinin ...

OSB yönetim kurulunun 09.02.2023 tarih, 2023/08 kararı ile uygun olmadığına karar verildiği bildirildiğini, uzun yıllardır aynı taşınmaz üzerinde faaliyetlerini yürüten davacının daha önce yapmış olduğu 04.08.2016 tarih ve ....kayıt nolu başvuru neticesinde yine karşı taraf ... OSB yönetim kurulu başkanlığı tarafından ... sayı ve 11/08/2016 tarihli yazı ile... İli, ....

İlçesi .... pafta, .... ada,... parselde mevzuata uygun olarak şekerli, şekersiz, dolgulu sakız imalatı yapılmasında sakınca bulunmadığı yönünde uygunluk görüşü bildirildiğini belirterek davalı ... OSB yönetim kurulunca alınan 09.02.2023 tarih ve 2023....nolu yapı ruhsatı düzenlenmesinin uygun olmadığına ilişkin kararın öncelikle iptaline, mümkün olmaması halinde (yokluk ve butlanla) hükümsüzlüğünün tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, ayrıca davalının tacir olmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, hakdüşürücü süre ve zamanaşımının geçtiğini, davalının davaya konu taşınmazı 4562 sayılı kanun'un, organize sanayi bölgeleri uygulama yönetmeliği ve sair mevzuatın ilgili hükümleri gereğince edindiğini, davacının iddiasının aksine kanun ve yürürlükteki mevzuattan kaynaklı hukuka uygun gerekçelerle davacıya yapı ruhsatı verilmediğini, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir .İlk Derece Mahkemesince;

"...Davacı taraf davalı organize sanayi bölgesinin yönetim kurulu kararının butlanla hükümsüzlüğüne dair karar verilmesini talep etmiştir. Butlan, hukuki işlemin kurucu unsurlarının şeklen mevcut olmasına karşın içerik bakımından kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine aykırı veya konusunun imkansız olması gibi sebeplerle malul hale gelerek baştan itibaren geçersiz olmasıdır.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nda ve Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nde yönetim kurulu kararlarının butlanına dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketlerin hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir kısım atıflar mevcut ise de bunların hiçbiri yönetim kurulu kararlarının butlanı ile ilgili değildir.

Bu kapsamda Mahkememizce yapılan değerlendirmede davalının paylı mülkiyetindeki taşınmazda yapı maliki sıfatı ile davacının talebine ilişkin bir rızasının olmadığı, yani Türk Medeni Kanunu'nun 692. maddesi gereğince yapı ruhsatı için tüm maliklerin onayının bulunmadığı, bu sebeple davalı organize sanayi bölgesinin yapı ruhsatı düzenlenmesinin uygun olmadığına ilişkin yönetim kurulu kararının kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırılığı,

konusunun imkansız olması veya Türk Ticaret Kanunu'nun 391. maddesinde sayılan sebeplerden de biri olmadığı anlaşıldığından ve bu hususta da bilirkişi heyetinin de 22/01/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda da butlan sebeplerinin oluşmadığı tespit edildiğinden davacının davalı organize sanayi bölgesinin yapı ruhsatı düzenlenmesinin uygun olmadığına dair yönetim kurulu kararının butlan ile hükümsüzlüğünün tespitine dair davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir: Davacının davasının reddine,..." karar verilmiştir.

Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ve yönetim kurulu kararının iptali koşullarının oluştuğunu belirterek kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı'nın 09/02/2023 tarih ve 2023/08 sayılı kararının iptali talebine ilişkindir. 4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir.

Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 E.-2023/3797 K. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

Buna göre davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerektiğinden davacı vekilinin istinaf istemlerinin usulen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan hususlar gereğinc sair yönler incelenmeksizine davacı vekilinin istinaf isteminin usulen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/3. maddesi gereğince kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.