İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/4165 K.2025/132

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davalı OSB Yönetiminin, müvekkili şirketin çalışma ruhsat başvurusunun reddine ilişkin 24.03.2021 tarih, ... sayılı kararının/işleminin; hukuka aykırı olması sebebiyle iptali gerektiğinden işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, dava konusu kararın hukuka aykırılığıysa aşağıda sayılan ve mahkemenizce resen nazara alınacak sebeplerle sabit olduğunu, davalı yönetimin işlem gerekçesi olarak müvekkil şirketin geçerli bir kira kontratının olmaması hususu ileri sürüldüğünü, müvekkil şirketin, dava konusu işyerinin adresi olan ...

İkitelli - Başakşehir/İstanbul adresinde, kira kontratı mucibince 2008 yılından bugüne kiracı olduğunu, müvekkili şirketinin işyerinin mühürlü olması ve ruhsatımın verilmemesi telafisi çok zor zararlar vermiş olduğundan ruhsat iptali ve müvekkil şirketin işyerinin mühürlenmesi kararının ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasını talep etme zarureti hasıl olduğunu, usul ve yasaya aykırı olarak verilmiş olan işbu kararın iptaline karar verilmesi gerektiğini belirterek haklı davanın kabulü ile davalının 24.03.2021 tarihli,

... sayılı “çalışma ruhsatı başvurusunun reddi” kararının/işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar kiracısı bulunduğu taşınmazın maliki ile ilgili olarak bir takım uyuşmazlıklardan bahsetmiş olsa da ... sayılı ...

Kanunu kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleyen müvekkilinin İOSB'nin mal sahibi ile kiracı arasındaki hukuki sorunlarla bir ilgisi bulunmadığını, 25/02/2021 tarih 1896 sayılı dilekçe ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna istinaden yerinde yapılan denetim sonucu.

Kira kontratının eksik olduğu firma yetkililerine bildirildiğini, 02/03/2021 tarih 2057 sayılı dilekçede mülk sahibi ile aralarındaki başlatılan hukuki sürece istinaden mevcut kira kontratının kabul edilmesi talep edildiğini, firmanın işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından,

işyeri 22/03/2021 tarihinde faaliyetten men edildiğini, yasal mevzuat gereğince davacı tarafın işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilmesi için mal sahibi ile arasında düzenlenmiş bir kira sözleşmesi bulunması gerekmekte olduğundan ve davacı tarafından bu belge sunulmadığından ruhsat düzenlenmesi mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/510 esas, 2021/733 karar sayılı, 13/07/2021 günlü kararı ile; "...İş bu davada ortada Genel kurul ya da Yönetim Kurulu kararı bulunmadığı gibi sadece icrai kabiliyeti olmayan bölge Müdürlüğünün kararı söz konusu olduğundan iptal hususunu irdelenecek esas bakımından oluşturulmuş ... organları tarafından alınmış bir karar olmadığı gibi konu 4562 sayılı ...

Kanunu kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleyen ...'nin 25/02/2021 tarih 1896 sayılı dilekçe ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı başvurusuna istinaden yerinde yapılan denetim sonucu; kira kontratının eksik olduğu tespiti üzeri firmanın işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından, işyeri 22/03/2021 tarihinde faaliyetten men edildiğine dair bir işlem olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak mahkememizce bu şekilde yerindelik denetimi de yapılamayacağından tüm bu nedenlerle; davanın usulden reddine,..." karar verilmiştir.

Dairemizin 2022/103 Esas, 2023/2002 Karar sayılı, 14/06/2023 günlü ilamı ile; "...Mevzuat hükümleri gereğince davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı ... tarafından verileceği, davalı ... nin davacının ruhsat talebini reddettiği, ruhsat başvurusunun reddi üzerine ilgili mevzuatta ayrıca bir itiraz mercii düzenlenmediği, İlk Derece Mahkemesince davalı Organize Sanayi Bölge Müdürlüğünün özel hukuk tüzel kişisi olduğu da gözetilerek,

uyuşmazlığın esastan incelenip karara bağlanması gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın dava şartı bakımından usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun değildir..." gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kaldırılmıştır.İlk derece mahkemesince kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda. İlk Derece Mahkemesinin 2023/674 Esas 2024/532 Karar sayılı, 23/05/2024 günlü kararı ile; "...Davalı ...

Yönetiminin davacı şirketin çalışma ruhsat intibak başvurusunun reddine dair aldığı 24/03/2021 tarihli ... sayılı kararın İPTALİNE,... " karar verilmiştir. Verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde. Asliye Hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, davanın reddolunması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava. Organize Sanayi Bölgesi kararının iptali davasıdır. 4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince ...'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan ...'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple ...'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir.Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 E.-2023/3797 K. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın,

uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.Buna göre göreve ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.Yukarıda açıklanan hususlar gereğinc sair yönler incelenmeksizine davalı vekilinin istinaf isteminin usulen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/3. maddesi gereğince kaldırılmasına,

davanın esasıyla ilgili yargılamanın yapılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.