İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/621 K.2023/1599

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/589 (E) sayılı asıl dava dosyasında:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...

Sigorta AŞ'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı davalı işleten ...Kiralama AŞ'ye ait davalı...in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkiline ait ...plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında taraflarca tutulan Kaza Tespit Tutanağı, değişen ve onarılan parçaların incelenmesinde müvekkiline ait araçta büyük ölçüde maddi hasar meydana geldiğini, değer kaybının .... plakalı aracın trafik sigorta poliçesini tanzim eden ...

Sigorta AŞ'den ve aracın Kasko (İhtiyari Mali Sorumluluk) Sigortası poliçesini tanzim eden ...

Sigorta AŞ'den talep edildiğini, ancak her iki davalı sigorta şirketi tarafından da herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, 10.000 TL'lik değer kaybının, kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe teminatı limitleriyle sınırlı olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş.

22/09/2020 tarihli bedel artırım dilekçesiyle talep ettiği maddi tazminat tutarını 81.000 TL'ye yükseltmiştir.Davalı ...Kiralama AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uzun dönem araç ve filo kiralama işiyle iştigal ettiğini, kazaya karışan aracın ... Sanayi ve Ticaret AŞ'ye kiralandığını, davanın bu şirkete ihbar edilmesinin gerektiğini, müvekkili şirket açısından davanın husumetten reddini, aksi halde esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin kazada tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, değer kaybı tazminatının aracın somut özellikleri dikkate alınarak konusunda uzman bilirkişice belirlenmesi gerektiğini, davacının sigorta tazminatı talebinden sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.Davalı ...

Sigorta AŞ vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava açılmadan önce müvekkili şirkete müracaat edildiğini, müvekkili şirket tarafından 15 gün içinde yazılı olarak cevap verildiğini, eksik belgelerin gönderilmesi halinde talebin değerlendirileceği belirtilmişse de istenilen evrakların gelmediğini, kusur oranının tespiti gerektiğini, davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğunu, değer kaybı talebi ile ilgili olarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartları uyarınca değer kaybı hesaplama yapılmasını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının öncelikle kazaya sebebiyet verdiği iddiasında bulunan davalı araç zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında talepte bulunduktan sonra limit dahilinde müvekkili şirketten talepte bulunabileceğini, müvekkili nezdinde 1611/2017 - 16/11/2018 tarihlerini kapsamak üzere Benim Arabam Dar Kasko Sigorta Paket Poliçesi tanzim edilmiş olup poliçe kapsamında 50.000 TL limit ile maddi zararın kapsama alındığını, davalı sürücünün kusuru belli olmadığı gibi talebinin fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1117 (E) sayılı dosyasında:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...in yönetimindeki... plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, araçta oluşan hasarın kasko tarafından karşılandığını, ancak değer kaybı ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı şirket aleyhine açmış oldukları davanın tahsilde tekerrüre neden olmaması nedeniyle İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/589 (E) sayılı dosyasıyla birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.İlk derece mahkemesince;

asıl ve birleşen 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1117 (E) sayılı davanın kısmen kabulü ile tahsilde davalılar sorumluluğu yönünden tekerrür olmamak kaydı ile. 81.000 TL değer kaybı tazminatının davalı ...Sigorta AŞ'nin sorumluluğu 45.500 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ...AŞ ve birleşen davada davalı ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 81.000 TL değer kaybı tazminatına davalılar ... ve birleşen dava davalısı ...

Sanayi ve Ticaret AŞ (eski unvanı ...AŞ) yönünden 20/02/2018 tarihinden itibaren, davalı ...Sigorta AŞ yönünden ise 26/04/2018 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı tarafından davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı ikame edilen davada davanın devamında poliçe limitinin ödendiği anlaşılmakla davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı TEB Arval Araç... Kiralama AŞ'ye ikame edilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davalı ...Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın 20/02/2018 tarihinde meydana geldiği sabit olup ıslah edilen tutar yönünden taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bilirkişi raporunda belirtilen 45.000 TL sorumluluk dikkate alınmadan 45.500 TL'ye karar verildiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı hesaplandığını, eksik bilirkişi raporu ile karar verildiğini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretleri hesaplanırken hata yapıldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Birleşen dava davalısı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı...in kusurunun bulunmadığını, dava konusu araçta oluşan değer kaybı bedelinin yeterli araştırma yapılmadan fahiş talep edildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişsiz olup rapora itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

Kısmi davada, sadece dava edilen kısım için zamanaşımı kesilir. Dava konusu edilmeyen kısım için zamanaşımı süresi işlemeye devam eder. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü yer almaktadır.

Dava dilekçesi içeriğinden davacı tarafın 200.000 TL değer kaybının gerçekleştiğini beyan ettiği, sonraki aşamalarda bilirkişi incelemesi talebi ve beyanları dikkate alındığında; davasının HMK'nin 107. maddesi gereğince açılan belirsiz alacak davası olarak kabulünün gerekeceğinden ve belirsiz alacak davasında zamanaşımının yalnızca dava açılan kısım için değil, tüm alacak için kesileceğinden HMK hükümleri gereğince davacının iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, davanın başında belirtmiş olduğu alacak talebini HMK'nin 107/1. maddesi hükmüne göre bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak belirlendiği anda arttırması mümkündür.

HMK'nin 107/2. maddesi gereğince yapılacak bu artırım bir ıslah olmadığı gibi bu artırım nedeniyle zamanaşımının da gerçekleştiğinden söz edilemez.

Bu nedenle davalı sigorta şirketinin zamanaşımına yönelik istinaf başvurusu yerinde değildir.Mahkemece 18/03/2019 kök ve 15/01/2020 tarihli ek raporda ... plakalı aracın sürücüsü ...in seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, mahal şartlarını ve dava konusu aracın konumunu da dikkate alarak hızını tedbir alabilecek düzeye düşürerek kontrollü şekilde seyrine özen göstermediği,

beyanından da anlaşılacağı üzere sevk ve idare hatası sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek park halindeki dava konusu araca çarpması sonucu dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı %100 kusurlu, ... plakalı aracın sürücüsü davacının ise kusursuz olduğu, raporda tespit edilen kusur durumlarının Kaza Tespit Tutanağındaki olay anlatımıyla da uyumlu olduğu ve birbiriyle örtüştüğü, değer kaybına ilişkin yapılan hesaplamanın Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu,

bu durumda bilirkişi raporunun, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, kazanın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığına göre, mahkemece bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından istinaf eden davalılar vekillerinin kusura ve değer kaybı tazminat hesaplamasına yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.KTK'nin 99. maddesine göre, ZMSS genel şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda; davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına zorunlu mali sorumluluk sigortasını aşan kısım için başvurulmuş olup, başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası temerrüt gerçekleşmiş olsa da istinaf eden bakımından başvuru tarihinden 45 gün sonra temerrüdün gerçekleştiği yönünde kurulan hüküm yönünden istinaf eden davalı sigorta şirketinin hukuki yararı yoktur.İstinaf eden davalı ...Sigorta AŞ'nin kaza tarihini kapsayan ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinde teminat limiti ve zorunlu trafik sigortasını aşan kısım yönünden mahkemece tespit edilen değer kaybında sorumluluk miktarı 45.000 TL olup,

mahkemece hükümde 45.500 TL olarak yazılması hatalıdır. Ayrıca istinaf eden davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limitleri kapsamında kabul edilen miktar üzerinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerekirken kabul edilen tüm miktar üzerinden yargılama giderlerine hükmedilmesi de hatalıdır.

Davacı vekilince bedel arttırım dilekçesinde davalı sigorta şirketlerinin poliçe teminat limitleri ile sorumlu tutulması yönündeki beyanı dikkate alındığında poliçe teminat limitini aşan kısım yönünden istinaf eden davalı sigorta şirketi yönünden davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerindedir.