İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/1723 K.2024/570

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı işleten ...'ya ait davalı sürücü ...'in yönetimindeki ... plakalı kamyonet cinsinden aracın dava dışı sürücü ...'in yönetimindeki ... plakalı motosiklete çarpması sonucu motosiklette yolcu olarak bulunan davacı ...'in yaralanmasına neden olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 1.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline.

40.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...ten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 5/4/2023 günü sunduğu bedel artırım dilekçesiyle talep ettiği maddi tazminat tutarını 100.000 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili ile davalı ... vekili cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince, 100.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar ... ve ...'ten 14/7/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı ...'e verilmesine; konusuz kalan davalı ... Sigorta Şirketine karşı açılan davada karar verilmesine yer olmadığına.

40.000 TL manevi tazminatın 14/7/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili dilekçesinde özetle;

davacının güncel geliri üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, asgari ücretin 2,8524 katı üzerinden gelir elde ettiği kabul edilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, Adli Tıp Kurumunun (ATK) 4/10/2017 tarihli raporu ile 14/11/2019 tarihli raporu arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinin isabetli olmadığını, tedavi gideri taleplerinden Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) sorumlu olduğunu, SGK Genel Sağlık Sigortası Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından trafik kazalarından doğan tedavi giderlerinin, refakatçı gideri, yol ve ilaç masrafı,

tıbbi malzeme gideri gibi tüm masraflar dahil olmak üzere SGK tarafından karşılanacağının ifade edildiğini, kask takmayıp zararın artmasına neden olan davacı ...'in ağır kusurunun dikkate alınmadığını, basit tıbbi müdahale ile giderilecek nitelikte yaralandığı anlaşılan davacı lehine hükmolunan manevi tazminat miktarının da somut olaya göre fazla olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Açıklanmakla hükmün esasını oluşturan kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrasında hükmolunan manevi tazminattan sorumlu olan davalılar açıkça yazılmamış ise de, dava dilekçesinde manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan tahsiline karar verilmesinin talep edilmiş olması, gerekçeli karar içeriğinde yer verilen dava dilekçesi özetinden de bu durumun açıkça anlaşılması karşısında, HMK'nin 304 vd. maddeleri kapsamında düzeltilmesi olanağı bulunan eksiklik kararın kaldırılma nedeni yapılmamıştır.

Davacı ...'in 14/7/2014 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanmasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik oranı ile iyileşme süresinin, ATK Adli Tıp 2'nci Üst Kurulunun 4/6/2020 gün ve 599 sayılı raporuyla, amaç ve kapsam olarak tazminat hukuku ilkeleri bağlamında hükümler içeren ve haksız fiile maruz kalan kişideki travmatik lezyonlar ile birlikte meslek veya iş türü, meslek grup numaraları,

iş kolları ve kişilerin yaşlarına yönelik ayrı ayrı cetveller içerdiğinden tıbbi kıyas/takdir metoduna elverişli olması nedeniyle bilirkişi/adli tıp uzmanının yorumuna olanak veren Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenmesi karşısında davalı ... vekilinin bu konuya yönelen istinaf nedeni yerinde görülmemiş; davcının sürekli sakatlıktan kaynaklanan zararının hesaplanmasında esas alınan gelirinin kaza tarihi itibarıyla çalıştığı şirket tarafından düzenlenen bordro içeriği dikkate alınarak asgari ücretin 2,8524 katı olarak hesaplanmasının yerinde olduğu anlaşılmış;

kolluk tarafından düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağı içeriğinde davalı ...'in koruyucu ekipmanlardan olan kask takıp takmadığına ilişkin bölüme "belirsiz" ibaresinin yazılması dikkate alındığında, müterafik kusur nedeniyle hükmolunan tazminattan indirim yapılmamasında isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Tabip bilirkişi ile aktüerya hesap uzmanı tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının tıbbi malzeme, bakım ve ulaşım gideri kapsamında 1.933 TL masraf yapmış olabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, sürekli iş göremezlik tazminatının 719.843,93 TL olarak hesaplanması,

davacı vekilinin ise talep ettiği maddi tazminat tutarını 100.000 TL olarak sınırlaması yanında, 25/2/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13/2/2011 gün ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 59'uncu maddesiyle değiştirilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 98'inci maddesi uyarınca belgesiz tedavi giderlerinden de SGK'nin sorumlu olmadığının anlaşılması karşısında, davalı vekilinin bu konulara yönelen istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 56'ncı maddesinin 1'inci fıkrasına göre hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.

Aynı maddenin 2'nci fıkrası uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.Bir kimsenin, hukuka aykırı bir fiil yüzünden çektiği, bedeni acılarla ruhsal üzüntüye manevi zarar denir. Manevi zarar, gerçek anlamda zarar değildir; zira malvarlığında bir azalmayı ifade etmez. Bir acının veya üzüntünün maddi zarar gibi parayla ölçülmesine olanak bulunmamaktadır.

Paranın manevi zararları karşılamak üzere kullanılabilmesi, hiçbir zaman manevi kaygı geri getirip yerine koyduğu veya manevi varlığın bir bölümünün onunla değiştirilebildiği anlamını taşımaz.

Paranın bu anlamda gördüğü iş, kişilik hakları ve yararları zedelenen kimsenin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatıp yatıştırmaktan; bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmekten; bir avunma, bir ruhsal tatmin aracı olmaktan ibarettir.Hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı olan manevi tazminatın miktarı adalete uygun olmalıdır.

Zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan ve özgün bir nitelik taşıyan hükmedilecek bu para, bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22/6/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23/6/2004 gün ve 13/291-370 sayılı kararında da vurgulandığı gibi, hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminatın miktarını takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken; olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı, bu nedenle tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş biçimi ve tarafların kusur durumları göz önünde tutularak,

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 4'üncü maddesinde belirtildiği gibi, hukuka ve hakkaniyete uygun sonuca varılmalıdır.Eldeki davada ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda, davaya konu kazaya yönetimindeki kamyonet ile seyir halinde iken olay mahalli kavşağa geldiğinde, mevcut dönüş yasağını dikkate almadan sola doğrultu değiştirme manevrasına geçen, dönüşü sırasında bölünmüş yolun diğer istikametindeki taşıt trafiğine ilişkin gerekli ve yeterli kontrolü yapmayan,

ilk geçiş hakkını bu kısımda düz devam etmek suretiyle kavşağa yaklaşan motosiklete vermeyen ve dikkatsiz manevrası sonucu motosiklete çarpan davalı sürücü ...'in kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu bildirilmiş, ATK Adli Tıp 2'nci Üst Kurulunun raporunda ise davaya konu kaza nedeniyle davacının bedeninde oluşan kemik kırıklarına yer verilerek editör olan davacının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre meslekte kazanma gücünü %54 oranında kaybetmiş sayılacağı belirtilmiştir.

Somut olay yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler ışığında değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar ... ve ...'nın dosya kapsamından anlaşılan sosyal ve ekonomik durumlarına, olayın meydana geliş biçimine, ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporundan anlaşılan kusur oranlarına ve olayın meydana geldiği tarihe göre davacı lehine hükmolunan manevi tazminat miktarında isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.