İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/2198 K.2024/1726

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacıların hiçbir borcu bulunmamasına karşın davalı ... Sigorta AŞ tarafından gönderilen 13/6/2024 tarihli ihtarnamede, adı geçen sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı davacı ...

Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ait ... plakalı aracın 14/1/2024 tarihinde, 2,473 promil oranında alkollü olan ... un yönetiminde seyir halinde iken karıştığı trafik kazasından dolayı, ... adındaki kişiye 31/5/2024 günü 1.780.000 TL tazminat ödendiğinin belirtildiğini, kazanın oluşumunda davacı sürücü ...'un kusurunun bulunmadığının Adli Tıp Kurumu (ATK) Trafik İhtisas Dairesinin Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu raporuyla ortaya konulduğunu belirterek, davalı tarafından açılmış ya da açılabilecek icra takiplerinin durdurulması bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

davanın kabulü ile davacıların davalıya borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 26/7/2024 gün ve 2024/498 (E) sayılı ara kararıyla davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin haksız ve hukuka aykırı olarak gönderdiği ihtarda meblağın davalı kuruma ödenmemesi durumunda icra takibi ve hukuki sürecin başlatılacağının belirtildiğini, mevzuatta yer alan hükümlere göre menfi tespit davasının icra takibinden önce açılabileceği gibi icra takibinden sonra da açılabileceğini, davacı ...'un davaya konu kazada kusurunun bulunmadığı gözetilmeden, sadece alkol oranı dikkate alınarak rücu işleminin gerçekleştirilmek istenmesinin hukuka aykırı olduğunu,

ATK Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu raporunda davacı ...'a atfı kabil kusur bulunmadığının belirtildiğini, davalıya hiçbir borcu olmayan müvekkilinin mağduriyet yaşamaması giderilmesi güç ve olanaksız zararlara uğramaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı yapılan inceleme sonunda: Talep, ilk derece mahkemesinin, 26/7/2024 gün ve 2024/498 (E) sayılı ihtiyati tedbir talebinin reddi ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

Dava dilekçesinde, müvekkilleri davacılara karşın başlatılması olası icra takiplerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması isteminde bulunan davacılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde önceki talebini yineleyerek, davacılara karşı açılmış ya da açılması olası icra takiplerinin durdurulmasını talep etmiştir.

Bilindiği gibi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72'nci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Aynı maddenin 2'nci fıkrasına göre de, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

HMK'nin 390'ıncı maddesinin 3'üncü fıkrası uyarınca, ihtiyati tedbir isteyen taraf ihtiyati tedbirin nedenini ve türünü açıkça belirtmek, davanın esası yönünden de haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Buradaki yaklaşık ispat tam bir ispat değildir. Mahkemede, ihtiyati tedbir isteyenin hakkının mevcut olduğuna ilişkin kanı oluşması, (onu kuvvetle muhtemel görmesi) yeterlidir.

Diğer yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 74'üncü maddesi gereğince hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Diğer yönden, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hakimini bağlamaz.

Buna göre, hukuk hâkimi kural olarak ceza hâkiminin belirlediği kusur oranıyla bağlı değil ise de, kesinleşen maddi olgu ile bağlıdır.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, eldeki davada sunulan kanıtların içeriğine göre, özellikle TBK'nin 74'üncü maddesi dikkate alındığında, icra takibinden önce icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gereken yaklaşık ispat koşulu oluşmadığından talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.