İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/282 K.2024/876

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki, sigortası bulunmayan ... plakalı motosiklet ile seyir halinde iken virajı döndüğü anda direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağından refüj bulunan bordür taşlarına çarpması neticesinde meydana gelen kaza sonucu müvekkilinin eşi sürücü ...'ın vefat ettiğini, müvekkillinin destekten yoksun kalma tazminatı talebi için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) 5/A maddesi uyarınca başvurulan arabuluculuk görüşmeleri kapsamında uzlaşma sağlanamadığını,

fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili için 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 (E) - 2020/40 (K) sayılı kararıyla, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 92. maddesine 6704 sayılı Yasanın 4. maddesiyle eklenen (i) bendini, Anayasaya aykırı bularak iptal etmekle, işleten ve sürücü yakınlarının, işletene ait ve sürücünün kullandığı aracın trafik sigortasından, 92. maddenin (b) bendine dayanarak tazminat alabilme hakları önündeki yapay engelin ortadan kalktığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak,

dosyanın destekten yoksun kalma ve iş göremezlik (aktüerya) nitelikli hesaplamalar bilirkişisine gönderilerek müvekkilinin destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde; mahkemece Adli Tıp Kurumu (ATK) Trafik İhtisasa Dairesinden aldırılan 21/06/2022 tarihli kusur raporuna göre; davacının desteği sürücü ...'ın idaresindeki motosiklet ile seyrini taşıt yolu içerisinde kalacak ve emniyetli olacak şekilde sürdürmeye gerekli ve yeterli özeni göstermesi gerekirken anılan bu hususa riayet etmeksizin olay mahalli mevkide kendi sevk ve idare hatası neticesinde yol dışı kalması akabinde meydana gelen olayda %100 oranın asli kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.

Somut olayda tartışılması gereken hukuki sorun; davacının eşi olan sürücünün yönetimindeki zorunlu trafik sigortası olmayan tek taraflı motosiklet kazasında sürücüsü ...'ın ölümü nedeniyle ortaya çıkan destekten yoksun kalma tazminatından davalı ...nın kaza tarihi itibariyle sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

KTK'nin 91. maddesi gereği, KTK'nin 85. maddesinde belirtilen bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur. TTK'nin 1425. maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir.

Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar C.10. maddesi ile de 12/08/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni Genel Şartlar C.11 maddesine göre, Genel Şartlar yürürlük tarihi olan 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.

Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’nın uygulanmasının, Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. maddesinde belirtilen "tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği" ilkesine aykırı olduğunu söylemek mümkün değildir.

Bu ilkenin uygulanabilmesi için her iki tarafın özgür iradesi ile poliçe düzenlendikten sonra zarar görenin aleyhine tazminatın kaldırılması yada azaltılmasını gerektirecek değişikliklerin yapılması durumunda geçerli olacaktır.

Oysa 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen poliçelerde geçerli olacağından, poliçenin düzenlendiği tarih itibarı ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’nın kapsamı tüm taraflarca bilinmektedir.

Sigortacı, işletenin sorumluluğunu poliçe ve genel şartlar kapsamında üstlendiğine göre, sonradan bir değişiklikten bahsetmek mümkün olmayacaktır.

Kaldı ki, TTK'nin 1423. maddesine göre sigortacı, sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinden oluşan aydınlatma yükümlülüğünü sigortalıya karşı yerine getirmese dahi sigortalı, sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemiş ise sözleşme poliçede yazılı şartlar ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlar kapsamında yapılmış olur.

01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde. “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise, Genel Şartlar A.3. maddesinde.

“Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, KTK'ye göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının KTK çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise.

Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” şeklinde ifade edilmiştir. Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde.

“İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının teminatı dışında kalan hallerden sayılmıştır.

Somut olayda, sürücü desteğin sevk ve idaresindeki motosikletle 27/07/2018 tarihinde kusurlu olarak yapmış olduğu tek taraflı trafik kazasında vefatı nedeni ile tazminat isteminde bulunulmuştur.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan zarardan davalı ...nın tazminatla sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Açıklanan nedenlerle; eldeki davada murisin (desteğin) üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.

Kaza tarihi itibari ile davacının, davalı ...ndan tazminat talep etme hakkı bulunmadığından mahkemece verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

04/06/2024