İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/1287 K.2025/1580

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirkete kasko sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, davalıların işleten ve sürücüsü olduğu 223 kapı numaralı kamyon aracının çarpması sonucu ağır hasar gördüğünü, kaza nedeniyle sigortalı araçta yaptırılan ekspertiz işlemi sonucu 94.147,81 TL hasar belirlendiğini, bu miktarın 05/06/2017 tarihinde araç malikine ödendiğini, araç malikine yapılan ödemenin tahsili amacı ile davalılar aleyhine Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını ancak davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, davalıların itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek ayrı ayrı iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Uluslararası Nakliyat İhracat Ve Ticaret Limited Şirketi vekili davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince: Davanın kısmen kabulü ile; davalıların Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 70.610,25 TL asıl alacak ve 28.745,14 TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı ...

Uluslararası Nakliyat İhracat Ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, sigortalısının aracında oluşan hasar tazminatını karşılayan davacı kasko sigortacısının TTK'nin 1472. maddesi uyarınca zarar sorumlularına karşı yürüttüğü takibe itirazın iptali istemlidir. Taraf ehliyeti dava şartıdır.

Davanın her aşamasında hakim tarafından incelenebilir, taraflar da davanın sonuna kadar bunu ileri sürebilirler. Bu itibarla, davanın taraflarından birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir. TMK'nin 28/1. maddesi gereğince, gerçek kişilerin kişiliği ve bununla birlikte medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyeti ölümle sona erer.

Hak ehliyetinin medeni usul hukukunda büründüğü şekil taraf ehliyetidir. Bu nedenle ölmüş olan kişinin taraf ehliyeti yoktur. Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümüyle konusuz kalmaz; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı veya mirasçılar tarafından devam edilir.

Ölen tarafın mirasçıları davayı zorunlu dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. Hüküm de; ölen taraf adına değil, mirasçılar adına verilir.Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak HMK'nin 27. maddesi hükmü uyarınca, hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkının en önemli unsurudur.

HMK'nin 27.maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı gereğince taraflar, yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat etme hakkına sahip olup bu hak gereğince de yargılama sırasında ölen tarafın mirasçılara tebliğ işleminin yapılması gereklidir. Somut olayda davalı ... ...’ın kararın verildiği 06/11/2024 tarihinden önce, 24/08/2023 tarihinde öldüğü nüfus kayıtlarından anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece; yargılama sırasında öldüğü anlaşılan davalı ... ...’ın tüm mirasçılarının tespit edilip davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra, davanın esasına girilip oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken, bu hususun gözetilmemesi doğru görülmemiş; davalı ...

Uluslararası Nakliyat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf itirazları bu aşamada incelenmeksizin yukarıda sözü edilen dava şartı (taraf ehliyeti) eksikliği nedeniyle kararın kaldırılması gerekmiştir.