İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/1616 K.2025/1397

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) istemlidir.

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir.

Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir.

Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir.

Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.Öte yandan; yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK m.43/1, 513/1). Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir.

Somut olayda; davacı ...'a ait nüfus kaydından, yargılama sırasında 26/04/2025 tarihinde öldüğü, mirasçıları yargılama aşamasında davaya dahil edilmeksizin, ölmeden evvel verilen vekaletnameye istinaden davacı vekili ile davaya devam edilip işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davacı ...'a ait mirasçılık belgesi getirtilerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp mirası reddetmeyen mirasçılarının zorunlu dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, mirasçılar davayı birlikte takip etmekten kaçınırlarsa terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle taraf teşkili sağlandıktan (resen gözetilmesi gereken taraf ehliyeti dava şartı tamamlandıktan) sonra,

oluşacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın, yazılı şekilde hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Diğer yandan, davacı ...'un 26/04/2025 günü öldüğü nazara alındığında; mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda ... için desteklik tazminatının geçmiş dönem için 31/12/2025 tarihine kadar, gelecek dönem için ise 2026 yılı aralık ayına kadar olmak üzere hesaplandığı anlaşılmakla; tazminat hesabının bu davacı bakımından, ölümü tarihine kadar yapılması gerektiği açıktır.

Bu bağlamda dosyada aktüer raporu bulunan bilirkişiden de ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, bu aşamada diğer istinaf itirazları incelenmeksizin, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.