İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1993 K.2021/1636

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; taraflar arasında akdedilen beş ayrı projeye ilişkin olarak imzalanan beş ayrı Mobilya Montaj Sözleşmeleri kapsamında, davalı şirkete teminat senetleri verildiği, sözleşme hükmünde açıkça teminat senetleri olduğunun belirtildiği, davalı tarafından bu senetlerin üç ayrı icra dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine konu edildiği, senetlerin teminat senedi olması nedeniyle İcra Hukuk Mahkemelerinde açılan üç ayrı dava ile takiplerin iptalinin istendiği, İcra Hukuk Mahkemesince takiplerden birinin iptal edildiği,

kararın kesinleştiği, diğer iki takiple ilgili İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davaların derdest olduğunu belirterek, üç ayrı takip dosyasına konu edilen toplam 16 ayrı senetten davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davacı tarafından, dava konusu senetlerle ilgili İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davalar olması nedeniyle bu davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gibi davanın haksız olup, esastan da reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın, davacı ... Ltd.Şti.’nin, davalı ... A.Ş.’ne, İstanbul ...İcra Müd. ... E. ve İstanbul ...İcra Müd. ... E. sayılı dosyalarından ve bir kısım bonolardan borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup, eldeki davanın davalısı ...

A.Ş tarafından, İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/829 E. Sayılı dosyası ile davacıya karşı açılan itirazın iptali davasının taraflarının aynı, dava konusunun da, taraflar arasında imzalanan aynı sözleşme ve ticari ilişkiden kaynaklandığı buna göre, her iki dava dosyası arasında HMK.

166/4. maddesi anlamında bağlantı olduğun ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu her iki davanın birleştirilmesinin delillerin birlikte toplanıp değerlendirilmesi ve usul ekonomisi açısından yararlı olacağı gerekçesiyle dosyasının daha önceki tarih olan 19/07/2018 tarihinde açılan İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/829 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesiyle; davacının, aynı dava konusu ile İstanbul 27. İcra Hukuk Mahkemesi'nde 2019/401 Esas ve İstanbul 28.İcra Hukuk 2019/428 Esas sayılı dosyalarında dava ikame ettiği, bu nedenle, tarafları ve konusu aynı olan huzurdaki dava için derdestlik itirazında bulunulduğu ayrıca davacının huzurdaki davayı açmasında hukuki yarar olmadığı, bu nedenle davanın derdestlik itirazından dolayı usulden reddine karar verilmesi gerektiği, taraflar arasında uzun yıllardır ticari ilişki bulunduğu,

davacının, müvekkiline olan borçlarına karşılık takibe konu edilen senetleri verdiği ve vadesinde ödenmemesi üzerine davacı hakkında icra takibi açılması zorunluluğunun doğduğu, davacının müvekkiline olan borcunu vadesinde ödenmemesi üzerine senetlere dayanılarak davacı borçlu hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus yasal takip başlatıldığı ve ödeme emirlerinin şirkete tebliğ edildiği, davacının senedin teminat senedi olduğu iddiasının haksız bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda birleştirme kararı verilmiş, bu karara karşı, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.

6100 sayılı HMK 166/2. maddesine göre, davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. Somut olayda, taraflar arasında, beş ayrı projeyi konu alan beş ayrı Montaj Sözleşmesi imzalanmış olup, sözleşme konusu projeler için davalı tarafından üretilip, davacıya teslim edilecek mobilya ve malzemelerin montajının davacı tarafından yerine getirileceği ihtilafsızdır.

Davacı taraf, sözleşme hükümlerine göre davalı tarafa teminat olarak verilen senetlerin bedelsiz olmasına rağmen takibe konu edildiğini ileri sürerek bu senetlerden borçlu olmadığının tespitini istemiş, davalı ise, aynı sözleşmeler kapsamında, taraflar arasında oluşan açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağını tahsili amacıyla eldeki davanın davacısına karşı yaptığı icra takibine itirazın iptalini teminen İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/826 E. Sayılı dosyasında itirazın iptali davası açmıştır.

Davacı vekilince, davanın, İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/826 E. Sayılı dosyasında itirazın iptali davası ile birleştirilmesinin talep edilmesi üzerine; mahkemece daha önce açılan itirazın iptali davası ile birleştirme kararı verilmiştir.

İş bu menfi tespit davası ile davalı tarafından açılan itirazın iptali davasının, taraflar arasında imzalanan Montaj Sözleşmelerinden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, itirazın iptali davasına konu alacağın, sözleşme kapsamında oluşan açık hesap alacağı olduğu, menfi tespit davasında da, yine aynı sözleşme kapsamında verilen senetlerden borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği nazara alındığında, her iki dava arasında HMK 166. maddesi anlamında bağlantı bulunduğu tartışmasızdır.

Öte yandan İcra Hukuk Mahkemesinin dar yetkili olmasına ve kanunda gösterilen istisnalar dışında verilen kararların kesin hüküm teşkil etmeyecek bulunmasına göre, HMK 114/1-ı bendindeki, aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmamasına ilişkin koşul sağlanmış olduğundan dava şartı yokluğundan söz edilemez.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesince asliye ticaret mahkemelerinde görülen her iki dava arasında bağlantı bulunmasına ve itirazın iptaline ilişkin davanın daha önce açılmasına göre, eldeki menfi tespit davasının, itirazın iptali davası ile birleştirilmesine ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.