İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1215 K.2022/879

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; alacağın rehinle teminat altına alınmadığı ve çekin süresinde bankaya ibraz edilmesine rağmen, çekte yer alan düzenleyenin imzası ile banka kayıtlarındaki imzaların birbirleriyle uyuşmaması sebebiyle ödenmediğinden, alacağın muaccel olduğu dikkate alındığında haklı taleplerinin kabulü gerektiği sarihen ortada olduğunu belirterek, ...

Şirketi'nden keşide edilen, ... seri numaralı, 28/12/2021 keşide tarihli, 750.000-TL tutarlı çek sebebi ile davalı şirketlerin menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi kararında; keşideci imzasının uyuşmadığı gerekçesiyle muhatap banka tarafından hamile ödeme yapılmamış ise de, bunda keşidecinin bir eylemi ve temerrüdünün olmadığı, yani keşideci yönünden bir temerrüt görülmediği, çekteki imzanın yetkisiz kişi tarafından imzalanmış olması ve buna rağmen karşılığının bankada bulundurulması borçlu keşidecinin edimini yerine getirmiş olması yönünden yeterli olduğu, banka tarafından ödeme yapılması için keşidecinin ayrıca bir talimatına ihtiyaç bulunmadığı, hamilin ödememe nedenine göre keşideciye bir müracaatı da belgelendirilmediği,

talebe konu çekin, keşideci yönünden borç doğuran ve yaklaşık ıspat şartını sağlayan bir belge mahiyetinde kabul edilemeyeceği, eldeki davada muaccel bir alacaktan ve keşidecinin direniminden bahsedilemeyeceği, bu durumda ciranta yönünden imzaların istiklali prensibi uyarınca alacağın muaccel olduğu gerekçesiyle talep edenin 750.000-TL alacağı yönünden %20 teminatla talebin kabulüne, ancak keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; çekin arkasının yazılı olmaması veya bir ödememe protestosu bulunmamasının menfi tespit davasında ileri sürülebilse de ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığını, müvekkilinin davaya konu çekte haklı hamil olduğu da sabitken keşideci açısından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, ihtiyati haciz talebinin kabulü için kanunda aranan iki adet şart mevcut olup;

somut olayda davaya konu alacağın rehinle temin edilmediğini ve alacağın vadesinin geldiğini, söz konusu haksız karar doğrultusunda müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, kararın kaldırılarak keşideci için de ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini, istinaf incelemesi gerçekleştirilerek kaldırılmasına dek müvekkili aleyhine icra takibi başlatılması ihtimaline binaen, bu karar doğrultusunda tehiri icra kararı verilmesini talep etmiştir.

İnceleme 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK)355. Maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Karar aleyhine davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. İİK'nun 257. maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz isteyebilir.

1- Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, 2- Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar yada bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa" düzenlemesi mevcuttur. Muayyen ( miktarı belirli) bir alacağı olanların ihtiyati haciz talep edebilmesi için, İİK 257. maddesi gereğince istenebilir hale gelmiş bir para borcu olması, rehinle teminat altına alınmamış olması gerekir.

Davacı taraf ihtiyati haciz talebini, aleyhine ihtiyati haciz istenen ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, ... Şirketi'ndeki çek hesabından keşide edilen, ... seri numaralı, 28/12/2021 keşide tarihli, 750.000-TL tutarlı çeke dayandırmış olup, bankaya ibraz edildiği 31/12/2021 tarihi itibariyle istenebilir hale geldiği ve dosya kapsamında borcun rehinle temin edildiğine ilişkin belge bulunmadığı tespit edilmiştir.

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece; "keşideci imzasının uyuşmadığı gerekçesiyle muhatap banka tarafından hamile ödeme yapılmamış ise de, bunda keşidecinin bir eylemi ve temerrüdünün olmadığı, yani keşideci yönünden bir temerrüt görülmediği, çekteki imzanın yetkisiz kişi tarafından imzalanmış olması ve buna rağmen karşılığının bankada bulundurulması borçlu keşidecinin edimini yerine getirmiş olması yönünden yeterli olduğu, banka tarafından ödeme yapılması için keşidecinin ayrıca bir talimatına ihtiyaç bulunmadığı, hamilin ödememe nedenine göre keşideciye bir müracaatı da belgelendirilmediği,

talebe konu çekin, keşideci yönünden borç doğuran ve yaklaşık ıspat şartını sağlayan bir belge mahiyetinde kabul edilemeyeceği, eldeki davada muaccel bir alacaktan ve keşidecinin direniminden bahsedilemeyeceği, bu durumda .... keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. yönünden talebin reddi gerektiği" gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Ancak, İİK’nın 257/I. maddesi gereğince, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talep edebilir. Alacaklının alacağının bulunduğuna dair mahkemeye kanaat verecek kadar delil göstermesi yeterli olup, alacağın tam olarak ispatı gerekmediğinden, yaklaşık ispat yeterlidir.

Çekin arkasının yazılı olmaması veya somut olaydaki gibi bir şerhin yer alması menfi tespit davasında ileri sürülebilir ise de, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. (Yargıtay 11HD., 07.02.2013 tarih, 2013/235 Esas, 2013/2063 Karar; Yargıtay 11HD. 24.06.2013 tarih, 2013/9608 Esas, 2013/13086 Karar; Yargıtay 19 HD. 01.04.2014 tarih, 2014/3054 Esas, 2014/6190 Karar).

Bu nedenlerle İİK.’nun 257. maddesinde gösterilen şartlar çerçevesinde talebin ele alınıp değerlendirilmesi gerekirken, keşideci ...San. Tic. Ltd. Şti. yönünden ihtiyati haciz talebin reddine karar verilmesi doğru olmadığından, istinaf talebinin kabulüne, hükmün ihtiyati haciz isteyen yararına kaldırılmasına, kaldırma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b/2 maddesi uyarınca keşideci ...San. Tic. Ltd. Şti.

Yönünden de ihtiyati haciz talebinin %20 teminat karşılığı kabulüne dair yeniden karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

27/07/2022