İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1672 K.2022/1176

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ticari merkezi "... Mah. ... Cad. No:... Ataşehir,İstanbul" adresinde bulunan ...

Sağlık Ürünleri'nin sahibi ve yetkilisi gerçek kişi bir tacir olup, temsile yetkili olduğu şahıs firmasının faaliyeti kapsamında özetle; medikal malzemeleri, tıbbi cihazlar ve tüm sağlık ürünlerinin alımı satımı, ithalat ve ihracatıyla iştigal ettiğini, nitekim davalı ile de bu kapsamda bir ticari ilişkide bulunulduğunu, davalı üniversiteye ait hastanenin (...

Üniversitesi Hastanesi) satın alma sorumlusu ...; "cerrahi alet tanımlama bandı"na ihtiyaçları olduğunu söyleyerek, müvekkilinden kendilerine bir fiyat teklifi göndermesini istediğini, bunun üzerine müvekkilinin, 05.10.2021 tarihinde ...'in mailine önce birim fiyatı 15,95 Euro'dan, sonra (...'in birim fiyatın 15.50 Euro olarak revize edilmesini istemesi üzerine) 15.50 Euro'dan bir fiyat teklifi gönderdiğini, işbu maile ... tarafından, 11.10.2021 tarihinde cevap verildiğini ve ilgi tarih mail ekinde sipariş formu gönderildiğini, böylelikle tarafların,

birim fiyatı 15,50 Euro'dan 700 adet "cerrahi alet tanımlama bandı" alım satımı hususunda mutabık kaldığını, ... isimli kişinin 13.10.2021 tarihli mail ve ekiyle birlikte bantların renk ve formatları belirlendiğini, yazışmalara istinaden müvekkilinin 700 adet cerrahi alet tanımlama bandını taraflar arasındaki anlaşmaya uygun bir şekilde imal ettiğini, sipariş formuna uygun olarak düzenlemiş olduğu 21.12.2021 ve 131.895,68-TL bedelli faturayı davalıya e-tebliğ etmiş, 23.12.2021 tarihinde ise malları teslim etmek üzere teslimat adresinde hazır bulunduğunu, ancak emtialar,

Kadıköy ...Noterliği'nce keşideli 23.12.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde tutanak ile de sabit olduğu üzere, teslim alınmadığını, müvekkiline ihtiyaçlarının tel sepet alınmak suretiyle giderildiği söylenerek sözleşmeden ve teslimattan tek taraflı ve haksız bir şekilde vazgeçildiğini, müvekkilinin, uyuşmazlık konusu malları, davalı üniversitenin talebi ve siparişi üzerine özel olarak imal ettiğini, malların niteliği gereği piyasada başka şekilde kullanılması veya satılmasının mümkün olmadığını, nitekim malların, kullanıma hazır bir vaziyette halen depoda bulunmadığını,

davalı tarafın haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, işbu zararını gidermenin başka bir yolu kalmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için arabuluculuk yoluna başvurulmuş ise de, herhangi uzlaşma sağlanamadığını beyan etmiş, davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesine, 375.57-TL ihtarname masrafı dahil yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dosya Üzerinden tensiben karar verildiğinden bu aşamada 6100 Sayılı HMK'nin 126-131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi bulunmamaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davacının gerçek kişi tacir olduğu fakat davalı üniversitenin kamu tüzel kişiliğine sahip bir vakıf üniversitesi olduğu,

vakıf üniversitelerinin tacir sıfatı bulunmadığı ve böylece davaya konu uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nin 4.maddesine göre mutlak ve nispi ticari davalar ile özel kanunlardaki ticaret mahkemelerinin bakacağı davalar kapsamında kalmadığı anlaşılmakla işbu alacağa dayalı itirazın iptali davasında görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK’nin 1 ve 2. maddeleri gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Binaenaleyh, 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle; davanın, 6100 sayılı HMK'nin 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; HMK md.122 uyarınca dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesi gerektiği, buna rağmen dava dilekçesinin ... Üniversitesine tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, müvekkil kurum ile davacı arasında herhangi bir alışveriş olmadığı, cevap haklarının kısıtlandığı, düzeltme yapılarak esas hakkında karar verilmesini istendiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, mahkemenin görevli olup olmadığı noktasındadır.

Mahkemece davalı üniversitenin tacir olmadığı ve davada genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.6100 sayılı HMK.'nın 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK.'nın 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi, 6100 sayılı HMK’nın 115/1. ve 138. maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca mümkündür(HGK'nın 11.04.2019 tarih, 2017/15-2141 esas ve 2019/442 karar). Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.Somut olayda uyuşmazlık TTK 4. maddesinde sayılan sözleşmeler arasında düzenlenmemesine göre mutlak ticari dava niteliği bulunmamaktadır .Bu durumda dava da ticaret mahkemesinin görevli olup olmadığının belirlenebilmesi bakımından davanın nispi ticari yani uyuşmazlığın her iki tarafın ki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığının da tespiti önem arz edecektir.

Davalı ... Üniversitesi bir vakıf üniversitesi olduğundan, vakıf üniversiteleri ise tacir olmadığından (YHGK'nın 13.05.2015 tarih ve E:2014/13-566-K:2015/1339) davaya bakmakla görevli 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi gereğince genel görevli asliye hukuk mahkemesi olduğundan mahkemece davanın görev dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.