İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/837 K.2022/651

Taraflar arasındaki Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Tic.

AŞ. isimli Avcılar Vergi Dairesi'nin mükellefi olan ticari işletmesine ait 2018 yılı ticari defterler, makbuzlar, faturalar ve kıymetli evrakların bulunduğu 2 adet siyah poşetin 21/10/2020 günü rutin incelemeler nedeniyle Yakuplu Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı müfettişliğine iletmek üzere bindiği ... plaka sayılı ticari taksinin bagajında iken taksiciyle tartışması ve taksiden apar topar indirilmesi sebebiyle bagajda kaldığını. durumu derhal fark etmesiyle müvekkilinin 155 Polis imdat hattını aradığını. polis merkezine giderek şikayetçi olan müvekkilinin durumu anlatmasıyla polis merkezince plaka numarasından taksiciye

ulaşıldığını. fakat taksicinin bagajda başka poşet olduğunu. müvekkilinin poşetlerinin başka poşetlerle karışmış olabileceğini ifade ederek telefonu kapattığını, müvekkilinin ticari defter ve belgelerinin 21/10/2020 tarihinden bu yana bulunamadığını, nerede olduğunun da bilinmediğini, bu sebeple ilgili belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, dosya içinde bulunan bilgi ve belgeler, dava dilekçesinin içeriği, davacı vekilinin duruşmada alınan beyanı nazara alınarak, zayi belgesi verilmesi talep edilen ticari defterler, makbuzlar ve faturaların takside unutulduğu, ardından ticari defterlere ulaşılamadığı, şikayet sonucunda da kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, ticari defterlerin kaybolma sebebi olarak kanun maddesinde tahdidi olarak sayılan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet durumunun olmadığı, yine kanun maddesinde sayılan hırsızlık durumunun mevcut olayımızda gerçekleşip gerçekleşmediğinin davacı tarafından ispatlanamaması sebebiyle ispatlanamayan davanın reddine dair karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ticari işletmesinin 2018 yılına ait olan ticari defter ve belgeleri 21.12.2020 tarihinde rutin incelemeler için müfettişliğe iletmek üzere yola çıktığını, bindiği takside unuttuğunu, savcılığa şikayetçi olduğunu, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ve kesinleştiğini, TTK 8. maddesinde yer alan sebeplerin sınırlı sayıda olmadığını beyan ederek ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istineaf yasa yoluna başvurmuştur.TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Talepte bulunanın talebe konu ticari defterler ve belgelerini binmiş olduğu taksinin arka bagajında unutması nedeniyle yapmış olduğu şikayet sonucunda Cumhuriyet Başsavcılığı'nca eşyaların çalındığına ilişkin bir delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen kararın kesinleştiği görülmüştür.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ticari defterler ve belgelerin takside unutulmasının kanun kapsamındaki zayi nedenleri arasında sayılıp sayılamayacağı noktasındadır.

Somut olayda talepte bulunan basiretli bir tacir gibi dikkatli ve özenli davranmaması nedeniyle kendi kusurlu davranışları ile ticari defterler ve belgelerin kaybolmasına sebep olduğu gibi zayi belgesi istenilen defterler ve belgelerin taksi de unutulması hususu da TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden değildir. .Buna göre zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.