İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1531 K.2023/1486

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen ... ile davalı ... arasında görülmekte olan menfi tespit istemli olarak açılan davada, davacı vekilinin 06/09/2023 tarihli ihtiyati haciz talepli dilekçesinde; mahkememizin 09/08/2023 tarihli ara kararında ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edildiğini, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı icra dosyasında 08/08/2023 tarihinde müvekkilinin banka alacağı üzerine konulmuş olan hacizler neticesinde dosya tahsilatı gerçekleştiğini, bu nedenle ihtiyati tedbir kararının dosya borcunun tahsil edilmesinin bir gün sonrasında verilmesi ile tedbir kararı işlevini yitirdiğini, davanın menfi tespit davası olarak açıldığı ve yapılan ödeme ile istirdat davasına dönüştüğünü, borcun bulunmamasına rağmen haciz tehdidi altında ödeme yapılması sebebiyle müvekkilinin alacaklı konuma geçtiğini, alacağın rehin veya başka bir şekilde teminat altında da olmadığından alacağın tahsilinin tehlikeye düştüğünü,

bu nedenle davalının borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının teminatsız, ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Sonuç olarak somut uyuşmazlık iddiası ve talep birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafın haciz baskısı altında ödeme yapması ve davanın istirdat davasına dönüşmüş olması sebebiyle davanın istirdat (geri alım) davasına dönüştüğü, davacının İİK m.257 hükmü gereğince alacağın rehinle temin edilmemiş ve muaccel olduğunu, müeccel alacaklarda ise borçlunun muayyen bir yerleşim yeri olmadığı ile birlikte kaçma şüphesi altında veya malları kaçırma niyetinde olduğunu ispat etmesi gerektiği,

davacının ihtiyati haciz isteminde herhangi bir tutar belirtmediği ancak dilekçesinde haciz baskısı altında bedelsiz kalan senede dair ödeme yapmış olması sebebiyle ihtiyati haciz isteminde bulunduğunun anlaşılması sebebiyle ödediği tutar uyarınca ihtiyati haciz isteminde bulunduğunun anlaşıldığı, davanın istirdat davasına dönüşmüş olması ve yukarıda anlatılanlar ışığında alacağın yaklaşık olarak ispat edilmesinde ispat yükünün davacı borçluda olduğu, bunun yanı sıra alacaklının alacağını ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek - deliller göstermeye mecbur olduğu,

ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğundan alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması gerektiği, davacı vekilinin ihtiyati haciz istemine dayanak ettiği "taraflar ve bir kısım şahitler nezdinde imza edilen "Satış Sözleşmesi" başlıklı adi yazılı sözleşme, ihtarname ve senet fotokopisi ile yapı kullanım izin belgesi" kapsamında, bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği,

davacının alacaklı olup olmadığının ancak yargılama sonucu anlaşılabileceği dolayısı ile ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı icra dosyasında, 08.08.2023 tarihinde ihtiyati haciz talep edenin banka alacağı üzerine konulmuş olan hacizler neticesinde dosya tahsilatı icra tehdidi altında gerçekleşmiş ve mahkemece ihtiyati tedbir kararının dosya borcunun tahsil edilmesinin bir gün sonrasında verilmesi ile tedbir kararı işlevini yitirdiğini, davalı tarafından yapılmış olan tahsilatın, talep edenin davada haklı çıkması halinde dahi geri elde edilememe tehlikesi bulunduğunu, bu nedenle talep edenin alacağı rehin veya başka bir şekilde teminat altında da olmadığından alacağın tahsili tehlikeye düştüğünü,

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/570 esas sayılı dosyası ile görülen dava devam ederken ihtiyati haciz talep etme gereği hasıl olduğunu, ancak ihtiyati haciz talebinin yerel mahkemenin 18.09.2023 tarihli ara kararı ile reddedildiğini, belirterek alacağını tahsil edebilmesi ve telafisi güç durumlara düşülmemesi adına davalı aleyhine taşınır ve taşınmazları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep,derdest davada bono ve satış sözleşmesine dayalı olarak talep edilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen kararın kaldırılması istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K).

Somut olayda: İhtiyati haciz talebine dayanak olarak taraflar arasında düzenlenen 05/09/2021 tarihli satış sözleşmesi başlıklı belge ile 05/09/2021 düzenleme tarihli, 05/12/2021 vadeli 500.000-TL bedelli bono sunulmuş, ilk derece mahkemesince bononun teminat amacıyla düzenlendiği ve hangi hukuki sebebin teminatı olduğunun senedin arkasına yazıldığı, teminat şartının geçerli olduğu hususları belirlendikten sonra ihtiyati haciz isteminin teminat koşulunun gerçekleştiğini ispat etmesine bağlı olduğu, bu hususun yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyaya sunulan adi yazılı sözleşme, senet fotokopisi, yapı kullanım izin belgesi ve ihtarname ile ihtiyati haciz isteyenin ihtiyati haciz talep ettiği miktar kadar ve vadesi gelmiş bir alacağı olduğunu yine bedelsizlik iddiasını dosyanın gelmiş olduğu aşama itibariyle yaklaşık olarak ispat edilmiş sayılamayacağı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.