İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/838 K.2024/1536

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile karşı taraf arasında imzalanan 21 Şubat 2020 tarihli Toptan Türk Asit Yağının CIF Satışına ilişkin sözleşmeden kaynaklı uyuşmazlık hakkında sözleşmede düzenlendiği üzere tahkim kuruluna tazminat talebinde bulunuluğunu ve karar verildiğini, taraflar 21 Şubat 2020 tarihli Toptan Türk Asit Yağının CIF Satışına ilişkin sözleşmede belirtildiğini ve uyuşmazlık çıkması halinde tahkim yoluna başvuracaklarını belirlemiş olduklarını, bunun üzerine satıcı taraf olan ...

Yağ Sanayi Anonim Şirketi işbu satımdan kaynaklı olarak davacı şirket aleyhine tazminat talebi için Fosfa Tahkim kuruluna başvurduğunu, tahkim kurulunun yaptığı inceleme neticesinde; satıcı tarafın iddialarında haksız olması sebebiyle davacı şirket aleyhine tazminata hükmedilmediğini, ayrıca kurul kararının 6.3. Maddesinde tarafların her birinin kendi yasal masraflarını üstleneceği ve 6.4.

Maddesinde verilen bu kararın 17.607,50 İngiliz Sterlini tutarındaki ücretin Satıcılar olan ... Sanayi Anonim Şirketi hesabından alınacağı kararı verildiğini, fakat tahkim masrafı 09.06.2021 tarihinde davacı şirket tarafından ödendiğini, işbu tazminat talebi ile ilgili 29 Nisan 2021 tarihli ... nolu tahkim kurulu kararı ve İstanbul ...

Noterliğinin 24 Kasım 2021 tarih ... yevmiye nolu tercümesinin de ekte mevcut olduğu, tahkim kurulu kararının Türkiye'de hüküm ifade edebilmesi için tanınmasını ve icra olunabilmesi için tenfizini talep ettikleri, yukarıda izah edilen ve re'sen nazara alınacak sebeplerle.

29 Nisan 2021 tarihli ..., ... nolu tahkim kurulu kararının Türkiye'de tanınması ve tenfizine, Tahkim yargılama gideri olarak ödenen 17.607,50 İngiliz sterlini miktarın ödeme tarihi olan 09.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalıdan alınarak davacıya ödemesine, tercüme gideri, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davacı talepleri doğrultusunda ikame edilen davanın reddi gerektiğini, davalı şirket "..." adı altında toplanan ve petrokimya, enerji sektöründe, stratejik biyolojik yakıt üreten sanayici şirketler grubuna dahil şirketlerden biri olduğunu, İkitelli OSB’nin en büyük fabrikalarından biri olarak 150’ye yakın personel çalıştırırken 22.05.2017 tarihinde ürettiği stratejik ürünlerden dolayı geçirmiş olduğu sabotaj kaynaklı yangın sonrasında yatırımlarını en baştan yapmak zorunda kaldığını,

akabinde 2018 yılı sonunda yaşanılan ödeme dengesizliğinden kaynaklı olarak vade konkordatosu kararı aldırmak zorunda kaldığını ve konkordato sürecine girdiğini, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 29.06.2021 Tarihli, 2018/1313 E - 2021/ 582 K. Sayılı dosyası üzerinden, IIK ‘nın 305’ci maddesinde belirtilen tüm kosulların yerine getirildigini, konkordatonun tasdik sartlarının olustuğu, borçlular tarafından sunulan konkordato projeleri ve revize projelerin uygulanabilir olduğunu, komiser heyetinin gerekçeli raporu, bilirkisi raporu ve dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden konkordatonun basarıya ulasabilecegi gerekçesiyle,

borçlu sirketlerin ve gerçek kisilerin konkordatosunun adi ve rehinli alacaklılar yönünden IIK 306. maddesi uyarınca tasdikine, borçlular tarafından konkordatoya tabi adi borçların 20.000,00’TL’ye kadar olan borçların 31.12.2021 tarihinde, kalan borçlardan 30.12.2022 tarihinde 1/3 ‘ü, 29.12.2023 tarihinde 1/3’ü, 30.12.2024 tarihinde 1/3’ü olmak üzere borçlular tarafından sunulan ödeme takvimi uyarınca ödenmesine,

borçlular tarafından yapılandırmaya tabi rehinli borçların 30.06.2021 tarihinden başlamak üzere diger krediler yönünden 35 taksitte ve en son taksidin 31.12.2029 tarihinde sona erecek sekilde ödenmesini, İİK 308/c maddesi uyarınca konkordatonun tasdik kararıyla birlikte bağlayıcı hale geldiğinin karar altına alınmasına karar verildiğini, işbu yerel mahkeme kararınun ana para üzerinden vade konkondato kararı 17.02.2022 Tarihinde, İstanbul BAM 17.HD.

Nin 2021/1672 E,- 2022/ 195 Sayılı kararı ile onandığını, süreç bu şekilde devam ederken işbu kere de 31.10.2021 tarihinde gerçekleşen siber saldırı ile; tüm iş ve işlemlerin yapılıp kaydedildiği sunucuları kriptolayarak kullanılmaz hale geldiğini, söz konusu yaşanan duruma ilişkin Küçükçekmece 5.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/732 D.İş Bilirkişi Raporunda da açıkça yazılı olduğu üzere davalı davacı şirket yönünden mücbir sebep oluşmuş olduğunu, Küçükçekmece Cumhuriyet Savcılığı 2021/58677 E. Sayılı Bilişim Suçlarına yönelik yürütülen soruşturma dosyasında ...

Adli Bilişim Laboratuvarları tarafından tanzim edilen Teknik Uzman Mütlaası da sunulmuş olduğunu, Küçükçekmece 5.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021732 D.İş dosyasında tespit edilen hususların devam ettiğine yönelik Küçükçekmece 4.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/ 14 D.İş dosyasının da celbini talep ettiklerini belirterek; haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep ettikleri, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davalı savunması karşısında tenfiz şartları incelendiğinde tahkim kararının tanıma ve tenfizine yönelik engel bulunmadığı anlaşılmış,tenfizine karar verilen hakem kararı doğrultusunda davacının ödediği tutarı geri isteminde de hukuki yararı olup kabulüne karar verilmiş ancak davalı tarafın temerrüde düşürüldüğüne ilişkin dosyaya belge sunulmadığı görülmekle, davalının dava tarihinden itibaren mütemerrit olduğu anlaşılmakla dava tarihinden itibaren işletilmek üzere faize hükmedilerek davanın kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mütekabiliyet şartı gözetilmeksizin hüküm kurulduğunu, "çekince"den dolayı huzurdaki dava konu hakem kararının tenfizi hususunda mütekabiliyet şartının aranması gerektiğini, konkordatonun kamu düzenine ilişkin bir konu olduğunu, davalının 22.05.2017 tarihli sabotaj kaynaklı yangın sonrası yatırımlarını en baştan yapmak zorunda kalmış, akabinde 2018 yılı sonunda yaşanan ödeme dengesizliğinden kaynaklı olarak vade konkordatosu kararı almak durumunda kaldığını, dolayısıyla her ne kadar kamu düzeni ilkesi hakem kararının esasının incelenmesi sonucunu doğuracak genişlikte yorumlanamayacak olsa da,

davalı şirketin durumu kamu düzenine ilişkin olup ilgili uyuşmazlık bakımından tenfiz engeli teşkil ettiğini, ...

Tahkim Kurulu tarafından mühlet süresi içinde (29.04.2021 tarihinde) verilen kararda, davalı şirketin bahse konu durumu göz ardı edilmiş olup bu husus tenfiz şartlarından olan "kamu düzenine uygunluk" şartını ihlal ettiğini, tahkim yoluna başvurunun sözleşmeye uygunluğunun araştırılmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yabancı hakem kararının tenfizi davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Tahkime başvurulması üzerine ..., ... nolu tahkim kurulu tarafından 29/04/2021 tarihli karar verilmiştir. Davacı tarafça, tahkim kararı uyarınca tahkim masrafının davalı tarafından ödenmesi gerekirken kendileri tarafından ödendiğinden bahisle söz konusu tahkim kararının tenfizine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5/3-4 maddesinde, dava değerine bakılmaksızın yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizine yönelik davalara, ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülüp ve sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda ise, yabancı hakem kararının tanınması ve tenfizine ilişkin dava tek hakim tarafından görülerek sonuçlandırılmıştır. Söz konusu düzenleme iş bölümüne ilişkin olmayıp kamu düzeniyle ilgili bulunduğundan resen nazara alınması gerekir. Bu nedenle eldeki uyuşmazlık yönünden tüm yargılama safhalarının heyetçe yürütülüp, sonuçlandırılması gerekirken davanın tek hakimle yürütülüp karara bağlanması doğru görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, ilk derece mahkemesince eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden heyet halinde görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.