İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1662 K.2024/1644

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili ile .... A.Ş., ... model aracın alımı ve satımı konusunda anlaştıklarını ve proforma fatura düzenlendiğini, müvekkilin bu anlaşmaya binaen 30.07.2024 tarihinde satış bedeli olan 1.330.000 TL’yi ...

A.Ş.'ye ödediğini, taraflar 31.07.2024 tarihinde yaptıkları protokolde satış ve devir işlemlerinin en geç 01.08.2024 tarihinde tamamlanacağını aksi taktirde satış bedelinin alıcıya iade edileceği konusunda anlaştıklarını, borçlu ....

A.Ş., 1.08.2024 tarihinde satış ve devir işlemlerini tamamlayacağını vaat etmesine rağmen sürekli çeşitli bahaneler öne sürerek devir işlemlerini gerçekleştirmekten kaçındığını, satış bedelini de protokole aykırı olarak iade etmediğini, haricen edinmiş olduğumuz bilgilere göre borçlu . ...A.Ş. mallarını kaçırma eğilimine girdiğini, işbu aracın devrinin yapılmaması ve devamında da satış bedelinin müvekkile iade edilmemesinin müvekkili mağdur ettiğini ve ticari hayatını da sekteye uğrattığını, borçlunun mallarını kaçırmaları halinde müvekkilinin uğradığı mağduriyetin daha da artacağını, borçlunun taşınır ve taşınmaz malları,

banka hesapları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Geçici hukuki koruma kararlarından olan ihtiyati haciz kararı verirken asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar verilmemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati hacze karar verirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati haczin amacını gözetilmesi gerekli ve zorunludur.

Kanun koyucu, ihtiyati haciz hakkında karar verecek olan Hakime geniş bir taktir alanı bırakmış ise de, Hakim her somut olayda, ihtiyati haczin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre, ihtiyati haciz kararı verdiğinin kararında belirtilmelidir, ihtiyati haciz şartları mevcut değilse kanunun ön gördüğü ölçüde ıspat edilememişse, veya yaklaşıkda olsa ispatı yargılamayı gerekiyorsa ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmelidir.

İİK 257 ve devamı maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ihtiyati hacze karar verilmelidir. Tek taraflı olarak düzenlenen fatura, ödeme dekontu ve protokol alacağın varlığını ve muaccel olduğunu yaklaşık olarak ispata yeterli değildir.

Bu itibarla, ihtiyati haciz talep edenin sunduğu belgeler alacağın varlığını ve muaccel olduğunu yaklaşık ispata yeterli olmayıp, yargılamayı gerektirdiğinden, istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz isteminin reddine." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı borçlu aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya kapsamında icra takibi başlatıldığını, haricen edindikleri bilgilere göre borçlu ... A.Ş.'nin mallarını kaçırma eğilimine girdiğini,.

İşbu aracın devrinin yapılmaması ve devamında da satış bedelinin müvekkiline iade edilmemesinin müvekkil yeterince mağdur ettiğini ve ticari hayatını da sekteye uğrattığını, ilk derece mahkemesinin sunulan belgeler ile alacağın yaklaşık olarak ispat edilemediği belirtmiş olsa da ilk derece mahkemesine,

müvekkil tarafından davalı-borçlu tarafa gönderilen paralara ilişkin açıklamalı dekontlar ve taraflar arasında imzalanan protokol sunulduğunu, açıklamalı olarak sunulan dekontların alacağı ispatlamak için yeterli bir delil olduğunu, alacak karşılığında borçlunun taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine öncelikle teminatsız olarak, aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep İİK nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca borçlunun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, ihtiyati haciz isteyen tarafça karar istinaf edilmiştir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olup Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu, bir icra takip işlemi olmadığı belirtilmekte, doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanımlamalara göre ihtiyati haciz olağan haciz yolları dışında bir haciz yoludur.İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur.Nitekim yasanın 260 (3) maddesinde de ihtiyati haciz kararında haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu gösterilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin olağan haciz yolu dışında ihtiyati haciz kararı vermeyi gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır.Somut olayda; ihtiyati haciz isteyen tarafından karşı taraf ile yapılan protokol, ödemeye ilişkin dekont ve proforma fatura ibraz edilmiştir.

Protokol incelendiğinde satışa konu aracın ihtiyati haciz isteyene teslim edildiği, satışın 01/08/2024 tarihine kadar gerçekleştirilmemesi halinde bedelin iade edileceği hüküm altına alınmış ise de, araç satışının yapılıp yapılmadığı hususu belirlenememekte, karşı tarafın edimini yerine getirip getirmediği anlaşılamamakta dolayısıyla ihtiyati haciz isteyenin bedelin iadesini talep etme hakkının bulunup bulunmadığı ve kendisine teslim edilen aracı karşı taraf iade edip etmediği de belirlenememektedir.

Bu durumda ihtiyati haciz isteyenin sunduğu delillerin alacağının varlığını ve muacceliyetini yaklaşık olarak ispata yeterli olmadığı, ihtiyati haciz talep edenin iddialarının tespite muhtaç ve ihtilaflı oluğu, ihtiyati haciz kararı verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz isteyen vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.