İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/699 K.2024/882

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına kayıtlı taşınmazın Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından Bakırköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/526 Esas, 1986/699 Karar, 11/08/1986 tarihli kararı ile kamulaştırıldığını, müvekkilinin hissesine düşen 98.000,00.-TL kamulaştırma bedelinin 05/06/1984 tarihinde ... Bankası Halkalı Şubesine yatırıldığını, akabinde de söz konusu bankanın ... Bank A.Ş.'ne devredildiğini, yazılı başvuruya rağmen söz konusu paranın müvekkiline ödenmediğini belirterek şimdilik 5.000,00.-TL'nin hesabın açıldığı 05/06/1984 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazında bulunduğunu, 1984 yılından itibaren 34 yıl geçtiğini, ... Bankası A.Ş. ile müvekkili banka arasında bir bağ bulunmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, dekont fotokopisinin tek başına alacaklı olduğunu ispatlamadığını, ispat vasıtasının davacıya ait olduğunu belirterek öncelikle davanın husumet yokluğu ve zamanaşımı yönünden reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Taraflarca cevaba cevap, 2. cevap dilekçeleri, delil listeleri ve ekleri dosyaya sunulmuş, bu bağlamda ... Bankası A.Ş.'nden, Bakırköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesinden, ... Bankası A.Ş.'nden bir kısım evrak ve belgeler dosyamız arasına celp edilerek incelenmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Davacı, Bağcılar'da bulunan gayrimenkulünün Bakırköy 3. ASHM kararı ile kamulaştırıldığını, söz konusu yerin davacıya ait olduğunu, davacı hissesine düşen 98.000 TL kamulaştırma bedelinin 05/06/1984 tarihinde ... Kredi Bankası şubesine yatırıldığını, akabinde de söz konusu bankanın ...

Bankasına devredildiğini, yazılı başvuruya rağmen söz konusu paranın kendilerine ödenmediğini belirterek bedelin tahsilini talep etmiş olup, davalı, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, husumet itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin beyanları itibariyle dekont fotokopisinin tek başına alacaklı olduğunu ispatlamadığını, ispat vasıtasının davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacıya ait gayrimenkulün kamulaştırılması sonucu, kamulaştırma bedelinin ... Bankasına yatırılmış olup olmadığı, bu bedelin davacıya ödenip ödenmediği noktasında toplanmaktadır. Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Davacı hissesine düşen 98.000 TL kamulaştırma bedelinin 05/06/1984 tarihinde ... Kredi Bankası şubesine yatırıldığını, 2001 yılında bankanın davalı Bankaya devredildiğini beyan etmiş olup huzurdaki dava 25.06.2018 tarihinde açılmıştır. Dava 10 yıllık zamanaşımına uğramış olup reddi gerektiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu edilen alacak, açık şekilde zamanaşımına uğradığı halde davanın kabulüne karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, ... Bankası A.ş. ile müvekkili banka arasında bir bağ bulunmadığını, müvekkil bankanın muhatap olmadığını, husumet itirazının reddine karar verilmesi hatalı olduğunu, davacı tarafın, iddialarının hiçbir şekilde kanıtlayamadığını ve 10 yıllık belge saklama yükümlülük süresinin dolmuş olmasına rağmen mahkemece belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacıya ait kamulaştırma bedelinin bloke edildiği ... Bankası hesabında bulunan paranın davalı ... Bankasından faizi ile tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar dairemizin 2020/1229E. 2023/396 K. Sayıl kararı ile kaldırılmış, ilk derece mahkemesince kaldırma kararınca işlem yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dairemizin ilk kaldırma kararında açıklandığı üzere davacının İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, Mahmutbey mahallesi, 10 parsel nolu taşınmazın Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılması istemi ile Bakırköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1985/526 Esas - 1986/699 Karar sayılı dosyası ile Kamulaştırma Yasasının 16. Maddesi istemli dava görüldüğü, bu dava aşamasında davacı ve diğer hissedarlar adına ... Bankası A.O.

Halkalı Şubesine davacı adına 98.000,00 Eski TL yatırıldığı, ... Bankasının bilahare TMSF tarafından 4684 sayılı Kanun uyarınca tasfiye sürecine girdiği, ilgili Kanun gereği ... Bankası A.Ş. Ve .. Bankası A.Ş. İle protokol yapıldığı, dosya içerisine alınan 13/12/2018 tarihli ... Bankası A.Ş.'nin gönderdiği yazı cevabına göre ... Bankası A.Ş.'nin Halkalı şubesinin ... Bankası A.Ş.

Halkalı şubesine devredildiği, mevduat hesapları da dahil bu şubeye devredildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı vekilinin kendilerine husumet yöneltilemeyeceğine ilişkin itirazları yerinde değildir.

Mevduat hesaplarının zaman aşımına uğraması halinde yapılacak işlemler somut uyuşmazlıkta bankaya blokenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 3182 sayılı Bankalar Kanunun da, bu Kanunun mülga edilmesi ile yerine geçen 4389 sayılı Bankalar Kanunun da ve bu kanunun da yürürlükten kaldırılması ile onun yerine geçen 5411 sayılı Bankacılık Kanunun da düzenlemeler bulunmaktadır.

Davalı tarafça kendilerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı davalı adına bir hesabın bulunmadığı TTK ve Bankacılık Mevzuatı gereği 10 yıllık kayıt ve belgeleri saklama zorunluluklarının da bulunmadığı savunulmuş, bankaya yazılan yazıda hesaba ilişkin herhangi bir kayıt örneği mahkemeye verilememiştir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 62. maddesi uyarınca, 10 yıl süreyle sahipleri tarafından aranılmayan mevduat, hak ve alacaklar zamanaşımına uğrayıp devir edileceği kanuni düzenleme gereğidir. Bu durumda devir işlemlerinin anılan yasa maddesi uyarınca BDDK tarafından çıkarılan yönetmeliğe uygun şekilde yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerekir.

01/11/2006 tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki yönetmeliğin 8.maddesi devirde izlenecek yolu belirlemiştir. 8/1. maddesinde mevduatın 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı yasal düzenlemeye paralel şekilde düzenlenmiş olup, 2. maddede izlenecek yol belirlenmiştir.

Buna göre, bankalar bir takvim yılı içinde zamanaşımına uğrayacak mevduatların fona devir edileceği hususunda mevduat sahibini iadeli taahhütlü mektupla uyarmalı, alacakları Şubat ayından itibaren kendi internet sitesinde yayınlamalı ve listenin kendi internet sitesinde ilan edildiği hususunu Şubat ayının 15. gününe kadar ülke genelinde yayım yapan tirajı en yüksek 2 gazetede 2 gün süreyle ilan etmelidir.

Mevduat hesabının zaman aşımına uğradığı hususunun az yukarıda verilen Bankacılık Mevzuatı gereği usulüne uygun olarak yapılan işlemlerden sonra gerçekleştiğinin davalı bankaca ispatı gerekmektedir. Davalı banka tarafından bu prosedür yerine getirildiğine dair herhangi bir kayıt ve evrak dosyaya ibraz edilmemiş, kendilerinde kayıt bulunmadığı bildirilmiş olmakla bu hususun ispatlanmadığı, dolayısıyla alacağın zamanaşımına uğradığından bahsedilemez.

İlk derece mahkemesince dairemiz kaldırma kararı uyarınca; denetime elverişli, dosya içeriğine uygun bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması karşısında mahkemece verilen hükümde bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.