İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/834 K.2024/928

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talebinde bulunan müvekkili ... Limited Şirketi (“...” veya “...”)'nin 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanununa göre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan aldığı ... sayılı bayilik lisansı kapsamında akaryakıt bayilik faaliyeti yürüttüğünü, borçlu ... Sanayi Anonim Şirketi (“... Yapı”)'nin Ekim 2023 'ten bu yana müvekkili ... Akaryakıt’ın müşterisi olduğunu, müvekkili tarafından borçlu ...

Yapı’ya 2023 yılı sonuna kadar 11 defa olmak üzere değişik miktar ve tutarlarda akaryakıt satışı yapıldığını, müvekkili şirket tarafından borçlu ... Yapı'ya 2023 yılında 12.254.849,13 TL bedelli akaryakıt satışı yapıldığını, borçlu ... Yapı tarafından 10.888.000,40 TL ödeme yapıldığını, söz konusu satışlara konu yakıt bedellerinin 25/01/2024 tarihine kadar ... Yapı tarafından müşterilerinden alınan çeklerin müvekkili ...

Akaryakıta ciro edilmesi suretiyle herhangi bir itiraz ileri sürülmeksizin ödendiğini, ... Yapı'nın müvekkili şirkete en son 25/01/2024 tarihinde 1.191.344,00 tutarında müşteri çekini ciro etmek suretiyle ödeme yaptığını, böylece müvekkili şirketin 2023 yılında ... Yapı'ya yapmış olduğu akaryakıt satışlarından 175.504,73 TL bakiye alacağı kaldığını, müvekkilinin borçlu ...

Yapı’nın ikmal taleplerini 2024 yılında da karşılamaya devam ettiğini, tarafların satış bedellerinin ileri tarihli vadelerle ödenmesi konusunda mutabık kalması nedeniyle düzenlenen faturalarda ödeme vadelerinin de açık bir şekilde verildiğini, buna göre.

06/01/2024 tarihli 1.293.665,81 bedelli ve 16/03/2024 vadeli faturaya konu akaryakıt 06/01/2024 tarihinde, 13/01/2024 tarihli 1.291.648,88 TL bedelli ve 23/03/2024 vadeli faturaya konu akaryakıt 13/01/2024 tarihinde, 25/01/2024 tarihli 1.270.017,53 TL bedelli ve 09/04/2024 vadeli faturaya konu akaryakıt 25/01/2024 tarihinde borçlu ...

Yapı’ya teslim edildiğini ve ifalarının tamamlandığını, borçlu tarafından anılan faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığını, ancak borçlu ...

Yapı tarafından ödemelerin vadeli çekle yapılacağı taahhüt edilmesine rağmen söz konusu çeklerin müvekkiline teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili şirketin 2023 yılından kalan bakiye 175.504,73 TL ile 06/01/2024 tarihli fatura ve 13/03/2024 tarihli faturaya istinaden müvekkilinden sattığı akaryakıtın ücretinin ödenmesini teminen Beyoğlu ... Noterliğinin 04/03/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtartnamesini keşide ederek borçlu ...

Yapı'nın taahhüt etmiş olduğu 16/03/2024 vadeli 1.469.170,54 TL tutarlı, 23/03/2024 vadeli 1.291.648,88 TL tutarlı ile 09/04/2024 tarihli ve 1.270.017,53 TL tutarlı çekleri keşide ederek müvekkili ... Akaryakıt’a teslim etmesi ve bakiye 4.030.836,95 TL tutarındaki borcunu ödemesinin ihtar edildiğini, borçlu ... Yapı tarafından müvekkili ... Akaryakıt’a bakiye borcunu kısa süre içerisinde ödeyeceğini belirterek birkaç gün beklemelerini rica ettiğini, borçlu ...

Yapı'nın, ödeme yükümlülüklerini yerine getireceğini taahhüt etmiş olmasına rağmen borçlu ... Yapı'nın süreci sürüncemede bırakarak müvekkili ... Akaryakıt’ı oyaladığının ortaya çıktığını, gelinen aşamada müvekkili şirket tarafından iyi niyetli müzekkere çabaları da cevapsız kalınca İstanbul ...

İcra Dairesi nezdinde 2023 yılından kalan bakiye 175.504,73 TL ile 06/01/2024 tarihli faturadan doğan 1.293.665,81 bedelli istinaden müvekkilinden sattığı akaryakıtın ücretinin ödenmesini talebiyle ...

E. sayılı icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından ödeme yükümlülüklerinden kurtulmak için icra takibine itiraz edilmesinin borçlunun kötü niyetini gözler önüne serdiğini, somut olayda ihtiyati haciz açısından gerek kanun gerekse de Yargıtayca aranan tüm koşulların vaki olduğunu, gerçekten somut olayda borçlunun akaryakıt satışından doğan 2.585.314,69 Türk Lirası tutarındaki borcu halen ödemediğini, borçluların mallarını kaçırma ihtimali bulunduğunu, somut olayda müvekkilinin muaccel para alacağı rehinle temin edilmemiş [güvence altına alınmamış] ve vadesi gelmiş [muaccel] bir para alacağı olduğunu,

bu sebeple söz konusu alacağın tahsilinin tehlikeye düştüğünü; tüm bu nedenlerden dolayı ve mahkemece resen bulunacak gerekçelerle; ihtiyati haciz isteminin kabulü ile borçlu borçlu ... Yapı Sanayi Anonim Şirketi'nin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek kadarının ihtiyaten haczini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "Somut olayda alacağın varlığı, muaccel olup olmadığı ve miktarı tarafların ticari defterlerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğinden ve bu aşamada alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğu hususu yaklaşık olarak ispat edilemediğinden ihtiyati haciz talebinin reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların satış bedellerinin ileri tarihli vadelerle ödenmesi konusunda mutabık kalması nedeniyle düzenlenen faturalarda ödeme vadelerine de açık bir şekilde verildiğini, borçlu tarafından anılan faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığını, talep eden şirket tarafından 2023 yılından beri teslimatlar hep aynı kişilere ve Borçlu'nun tankının bulunduğu yere yapıldığını, nitekim Borçlu tarafından 2023 yılından söz konusu adreslerde yer alan tanklarına ve kişilere yapılan teslimatlara hiç itiraz edilmediğini, hatta 2023 yılına ait son teslimat 29/12/2023 tarihinde yine Borçlu ...

Yapı'ya ait tanklara boşaltılmak suretiyle "..." tarafından teslim alınmış ve ödemesi 21/01/2024 tarihinde 1.191.344,00 TL bedeli çekle kayıtsız ve şartsız olarak yapıldığını ancak Borçlu tarafından aynı kişilere ve aynı yere yapılan teslimatlar kayıtsız şartsız kabul edilmesine ve söz konusu borcun talep eden şirkete ödeneceği taahhüt edilmesine rağmen haksız ve kötü niyetli olarak sırf ödeme yükümlülüklerinden kurtulmak için borca itiraz edildiğini, dolayısıyla 06/01/2024 tarihli fatura ve 13/03/2024 tarihli faturaya konu akaryakıt Borçlu'ya ait tanklara boşaltılmasına,

kayıtsız şartsız teslim alınmasına ve teslimattan sonra defaatle talep eden Şirkete ödeneceğine dair taahhüt verilmesine rağmen Borçlu tarafından ödeme yükümlülüklerinden kurtulmak için icra takibine itiraz edilmesi Borçlunun kötü niyetini gözler önüne serdiğini, borçlu, bu tarih itibariyle 2023 yılından kalan bakiye borcu ile 06/01/2024 ve 13/03/2024 tarihli faturalara konu akaryakıt satışından doğan toplam 2.585.314,69 Türk Lirası tutarındaki borcunu vadesi geçmesine rağmen halen ödemediğini, İİK md. 257 f.1 uyarınca,

talep eden şirketin alacağı rehinle temin edilmemiş güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş(muaccel) bir para alacağı olduğunu, bu çerçevede, “muaccel alacaklar açısından İİK md. 257 f.1’de düzenlenen ihtiyati haczin” tüm şartlarının oluştuğunu, borçlunun mallarını kaçırma ihtimali bulunduğunu, bu sebeple söz konusu alacağın tahsili tehlikeye düşmüş rehin ile güvencelenmemiş bir para alacağının vadesinin gelmesi halinde ihtiyati haciz talebinin koşullarının var olduğu kabul edileceğini, alacağın İİK m.68 anlamında bir belgeye ya da kambiyo senedine dayanması zorunluluğu bulunmamakta,

kaldı ki Fatura ve teslim belgelerinde yer alan isim ve işlemlerde açıkça görülebileceği üzere borcun yaklaşık ispatı konusunda tereddüt bulunmadığını, İİK m.259/3’te “Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenit ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder.” hükmü yer aldığını, bu hükümle birlikte talebin kesin delil niteliğindeki iki tarafça imzalanmış teslim belgelerine dayandığını, ayrıca Dava konusu uyuşmazlıkta talep edeninin ihtiyati tedbir talebinde haksız çıkması dolayısıyla Borçlu’nun zarara uğrama ihtimali oldukça düşük olduğunu beyanla,

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve öncelikle teminatsız olarak bu talep kabul edilmemesi halinde teminat karşılığından ihtiyati haciz kararı verilmesini ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, akaryakıt satışı kapsamındaki faturalara dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi, istemidir.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, talep konusuna ilişkin olarak ihtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır. İhtiyati haciz isteyen taraf, vadesi gelmiş bir para borcunun ödenmediğinden bahisle ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin olarak talepte bulunmuştur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1.

Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır(Yargıtay 19 HD'nin 12/12/2019 Tarih,2019/2300 E-2019/5531 K).

Somut olayda, ihtiyati haciz isteyen taraf fatura ve teslim fişlerine dayanmış ise de, faturalar e-fatura niteliğinde olup teslime ilişkin bir husus içermediği gibi teslim fişlerinin de söz konusu faturalardaki ürünlere ilişkin olduğuna dair bir kayıt bulunmamaktadır. Bu aşamada davacının dayandığı e-fatura ve teslim fişleri alacağı yaklaşık olarak ispata elverişli değildir.

Yaklaşık ispat şartı gerçekleşmediğinden ihtiyati haczin koşulları oluşmamış olup, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep edenin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.