İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/891 K.2024/1674

Taraflar arasındaki Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili ... San. Ve. Tic. Ltd.

Şti.'nin 1993 yılından bu yana ekmek ve undan mamul her türlü gıda maddelerinin alım, satım, imal, ithal ve ihracını yapan fırıncılık pastacılık sektöründe hizmet veren bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin 31 seneyi aşkın süredir faaliyette olup tüm belge ve evraklarını eksiksiz olarak saklamış dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranmış olduğunu, müvekkili şirketin genel kurul toplantısı yapmak için ortaklara çağrı yapacağı esnada 20.02.2024 tarihinde genel kurul karar defterinin kaybolduğunu tespit ettiğini,

Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin şirket merkezinde güvenlikli bir kasada muhafaza halinde iken yapılan detaylı aramada genel kurul karar defterinin kasada bulunmadığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterek her türlü muhafaza tedbirlerini aldığını, ticari defter ve belgelerin kasa ve buna benzer yerlerde muhafaza edilmesi gerektiğinin Yargıtay içtihatları gereği de kabul görmekte olduğunu, müvekkili şirketin tüm dikkat ve özeni göstermesine,

gerekli önlem ve tedbiri almış olmasına rağmen Genel Kurul Toplantı Ve Müzakere Defterinin kaybolduğunu ve kaybolduğunun tespitinin 20.02.2024 tarihinde yapıldığını, müvekkili şirkete ait tüm ticari defterlerin muhasebe departmanı tarafından tutulmakta olup, şirket merkezindeki güvenlikli kasada yalnızca Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin saklı tutulmakta olduğunu beyanla bu nedenlerle müvekkili şirkete ait Genel Kurul Müzakere ve Toplantı defterinin zayi olduğuna dair belgenin ivedikle verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki talep hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Kadıköy ... Noterliği'nin 28/02/2024 tarihli müzekkere cevabı ile 11/01/1993 tarihli belgenin saklama süresinin dolduğu belirtilmiş olup , Beykoz .... Noterliği'nin 06/01/2017 tarihli ... yevmiye numaralı evrakı ile ... San. ve. Tic. Ltd. Şti.'nin 23/11/2016 tarihli ortaklar genel kurul kararının sunulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin 22/02/2024 tarihli tensip tutanağının ... nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline, dava konusu zayii talep edilen defterle ilgili herhangi bir yerel gazetede ilan yapılıp yapılmadığı hususu ya da şikayet ve başvuruda bulup bulunmadığı ile ilgili beyanda bulunmak ve belgeleri sunmak üzere süre verilmiş olup davacı vekili tarafından herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.

Davacı vekilinin Mahkememizce 21/03/2024 tarihli celsede alınan beyanında davacı şirket tarafından yeniden genel kurul toplantısı yapmak üzere hazırlık yapıltığı sırada genel kurul toplantı ve müzakere defterinin kaybolduğu fark edilince mahkemeden talepte bulunulduğunu beyan etmiş olup,

dava dilekçesinde belirttiği genel kurul toplantı ve müzakere defterinin şirket merkezinde güvenlikli bir kasada muhafaza halinde iken yapılan aramada kasada bulunmadığına ilişkin iddiası ile ilgili olarak güvenlikli bir kasada muhafaza edilen genel kurul toplantı ve müzakere defterinin ne şeklide kaybolduğu yahut zayi olduğu hususunda bir açıklamada bulunmadığı yine ziya uğramanın davacının iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana geldiği hususunda herhangi bir şikayet yahut başvurusunun da olmadığı anlaşılmış olup yapılan yargılama sonunda genel kurul ortaklar karar defterinin 20/02/2024 tarihinde kaybolduğunun öğrenildiğinin

belirtildiği ancak nasıl kaybolduğunun beyan edilmediği, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte genel kurul ortaklar karar defterinin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.05.2016 tarih, 2015/11186 esas ve 2016/5704 karar) halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin ... San. Ve. Tic. Ltd.

Şti 1993 yılından bu yana ekmek ve undan mamul her türlü gıda maddelerinin alım, satım, imal, ithal ve ihracını yapan fırıncılık pastacılık sektöründe hizmet veren bir şirket olduğunu, müvekkil şirketin %45 pay sahipli ortağı ...'in, 20 yıllık müdürlük görevinin 20/02/2024 tarihinde son bulması sebebiyle Genel Kurul toplantısı yapılması zorunluluğu doğduğunu, Genel kurul toplantısı yapılması için ortaklara çağrı yapılacağı sırada 20/02/2024 tarihinde genel kurul karar defterinin kaybolduğunu tespit edilerek ortaklar tarafından tutanak tutulduğunu,

Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri şirket merkezinde güvenlikli bir kasada muhafaza halinde iken yapılan detaylı aramada genel kurul karar defterinin kasada bulunmadığını, müvekkil şirket, tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin kaybolduğunu, Genel Kurul Karar Defterinin zayii belgesinin verilmemesi durumunda Genel Kurul'da alınan kararların nasıl tasdik edileceğine ilişkin kanunda hiçbir hüküm bulunmadığından,

ticari ve örf adetlere göre değerlendirme yapılmasına kaybolan defterin şirketin muhasebesi ile ilgisi olmadığı da gözetilerek Genel Kurul Toplantı ve Müzakare Defterine ilişkin zayıı belgesi taleplerinin yeniden inceleme yapılarak davanın reddine ilişkin karar kaldırılarak davanın kabulü yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istineaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Ancak somut olayda davacı şirket; genel kurul yapılması için karar almak için karar defterine ihtiyaç duyulması üzerine yapılan aramalara rağmen karar defterini bulamadıkları ve karar defterinin (genel kurul toplantı ve müzakere defteri) kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olup davacı ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özengöstermediği gibi ileri sürülen bu hususular TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir halleredende değildir.

Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.