İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/273 K.2025/282

Taraflar arasında görülen değişik iş dosyası neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP:İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle. Takip alacaklısı ... A.Ş., İstanbul ...

İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine 04.06.2024 tarihinde takibe geçmiş aynı tarihte ise mahkemenizden itiraza konu ihtiyati haciz kararı aldığını, takip alacaklısının ihtiyati hacze konu senetlerinden 1, 2 ve 3 nolu 01.06.2020 tanzim tarihli görüldüğünde ödenecek vadeli senetleri takip ve ihtiyati haciz talep tarihinde zamanaşımı yönünden kambiyo vasfını yitirmiş olup bu senetler yönünden verilen ihtiyati haciz ve kambiyo senetlerinin mahsus takip talebi bu anlamda hukuka aykırı olduğunu, ayrıca iş bu senetler teminat senedi niteliğinde olup dilekçesinde bahsettikleri hususlardan bir hizmet sözleşmesine bağlı olup,

müvekkilin ihtiyati haciz talep eden ile hizmet sözleşmesi hali hazırda devam etmekte olduğunu, ayrıca hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak müvekkil bu zamana kadar edimlerini yerine getirmiş ve takip alacaklısına da herhangi bir borcu bulunmadığını, iş bu hususlarla öncelikli olarak mahkemenizce verilen ihtiyati haciz kararının ivedilikle kaldırılmasını talep zorunluluğu hasıl olduğunu, ihtiyati hacze konu 1, 2 ve 3 nolu 01.06.2020 tanzim tarihli kambiyo senetlerinin zamanaşımına uğramış olup kambiyo vasfını yitirdiğini, bu nedenle ihtiyati hacze ve kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu edilemez olduğunu,

İhtiyati hacze ve kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu edilen 1 Nolu 01.06.2020 düzenleme tarih ve 14.500 TL bedelli görüldüğünde ödenecek vadeli senet, 2 Nolu 01.06.2020 düzenleme tarih ve 14.500 TL bedelli görüldüğünde ödenecek vadeli senet ve 3 Nolu 01.06.2020 düzenleme tarih ve 14.500 TL bedelli görüldüğünde ödenecek vadeli senet zamanaşımına uğrayarak kambiyo vasfını yitirdiğini, zira görüldüğünde ödenecek bononun tanzim tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenmek üzere ibrazı zorunlu olduğunu,

vadesi bulunmayan bonunun tanzim tarihinden itibaren 1 yıllık ibraz müddeti ve onun bitiminden itibaren 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde takibe geçilmesi gerektiğini, ihtiyati hacze konu 3 adet 01.06.2020 düzenleme tarih ve 14.500 TL bedelli senet 1 yıllık süre içinde müvekkile ibraz edilmediğinden bahsi geçen senetler 01.06.2021 tarihinden itibaren vadesi başlamakta olduğunu,

bu halde senet alacaklısının 04.06.2024 tarihinde ihtiyati hacze ve kambiyo senetlerine mahsus icra takibine müracaat ettiği görülmekle 01.06.2024 tarihi itibariyle senetler 3 yıllık zaman aşımına uğrayacağından bahsi geçen senetler hakkında kambiyo senetlerine mahsus takibin ve mahkemenizce verilen ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğu açıkça anlaşıldığını, mezkur her 3 senedin de kambiyo vasfı taşımadığı,

zaman aşımına uğradığı yönünde hukuki gerekçelerle verilen ihtiyati haciz kararı hukuka aykırı olup müvekkil açısından telafisi güç ve imkansız zararlar oluşturan ihtiyati haciz kararının ivedilikle kaldırılmasını talep ettiğini, takip alacaklısı ve ihtiyati haciz talep eden tarafından takibe konu edilen senetler hizmet sözleşmesine bağlı teminat senedi niteliğinde olup gerçek bir borç ilişkisini ihtiva etmemekte olduğunu, müvekkil ..., ...isimli firmanın franchise'ı olarak şahıs şirketi ile birlikte faaliyet gösterdiğini,

ihtiyati haciz talep eden ... isimli firmadan ise iş yeri faaliyetleri kapsamında sipariş teslimatlarında kullanılmak üzere motor kiraladığını, dilekçe ekinde sunacağımız sözleşmeden de anlaşılacağı üzere takibe konu senetler sözleşmeye bağlı teminat senedi niteliğinde olup gerçek bir borç ilişkisini ihtiva etmediğini, müvekkil sözleşmeden kaynaklı olarak kiralamış olduğu motorlara ilişkin kira bedellerini günü gününe ödemekte olup hali hazırda alacaklı firmaya herhangi bir borcu bulunmadığını, nitekim her iki taraf arasındaki sözleşme halen aktif olup sözleşmeden de dönülmediğini,

bu itibarla gerçek bir borç ilişkisine dayalı olmayan teminat senetlerinin ihtiyati hacze konu eden karşı taraf müvekkilin tüm iş yeri faaliyetlerini sekteye uğratacak, onu iş yapamaz hale getirecek şekilde kötü niyetle hareket ettiğini, ekte sunulan Motosiklet Kiralama Sözleşmesi ile ... ile müvekkil ... arasında imzalanan 21/03/2022 tarihli Ek Sözleşme Kontrol ve Araç/Motosiklet Teslimat Onay Formu ve Motosiklet Kiralama Ek Formundan da anlaşılacağı üzere müvekkilin işlettiği Darıca/Kocaeli'nde yer alan işletmeye ilişkin yeni bir sözleşme yapılmış ve 07/03/2022 tarih ve 38.5000 TL bedelli 1,

2,3 ve 4 nolu görüldüğünde ödenecek vadeli senetler bu sözleşmeye istinaden verildiğini, müvekkil sözleşmeden doğan edimlerini bugüne kadar eksiksiz yerine getirmiş olup karşı tarafın buna ilişkin bir itirazı veya hukuki bir ihtarı bulunmadığını, Güncel Yargıtay kararlarına göre de sözleşmeye bağlı iş bu senetlerin teminat senedi olarak kabulü gerekmekte olup aksi haldeki iddialar yargılama gerektirir nitelikte olduğunu, ekte sunulan delillerle müvekkil sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmiş olup karşı tarafa ödemelerini de eksiksiz ve günü gününe yapmış olduğunu,

bu itibarla da müvekkilin karşı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, haksız ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkilimin araçları ve gayrimenkulleri haczedildiğini, tüm banka hesaplarına bloke konulduğunu , müvekkilin zarara uğradığını, bu nedenle alacaklıya karşı açacağımız tazminat davasına teminat olması ve İstanbul ...

İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz edilen davalar sonuçlanıncaya kadar alacaklının Sayın mahkemeniz nezdindeki teminatı üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmemesine karar verilmesi gerektiğini, haksız yere konulan ihtiyati haczin kaldırılması ve mahkeme nezdinde depo edilmiş bulunan teminat tutarının alacaklıya iadesini önlemek üzere teminat üzerine tedbir konulması amacıyla iş bu itirazın yapılması hasıl olduğunu, iş bu itirazların kabulünü, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını,

icra takibine itiraz etmemiz ve alacaklıya karşı tazminat ve menfi tespit davası açacak olması nedeniyle itiraz ve davaları sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda 03.07.2024 tarihli ek karar ile "....İtiraz dilekçesi ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz nedenleri sınırlı olarak sayılmış ve bunların ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve alınan teminata ilişkin olabileceği belirtilmiş olup itirazların İİK 265. maddesinde sayılan sebeplerden olmadığı ve itiraz edenin ihtiyati hacze konu bononun anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu ve bononun teminat olarak alındığı hususunu henüz ispat edemedikleri anlaşılmakla itirazın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinafa dilekçesinde özetle: Takip alacaklısının ihtiyati hacze konu senetlerinden 1, 2 ve 3 nolu 01.06.2020 tanzim tarihli görüldüğünde ödenecek vadeli senetleri takip ve ihtiyati haciz talep tarihinde zamanaşımı yönünden kambiyo vasfını yitirmiş olup, bu senetler yönünden verilen ihtiyati haciz ve kambiyo senetleri mahsus takip talebinin bu anlamda hukuka aykırı olduğunu, ayrıca iş bu senetlerin teminat senedi niteliğinde olup, dilekçede bahsettikleri hususlardan da anlaşılacağı üzere bir hizmet sözleşmesine bağlı olup,

müvekkilinin ihtiyati haciz talep eden ile hizmet sözleşmesi hali hazırda devam ettiğini, ayrıca hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak müvekkilinin bu zamana kadar edimlerini yerine getirdiğini ve takip alacaklısına da herhangi bir borcu bulunmadığını, takip alacaklısı ve ihtiyati haciz talep eden tarafından takibe konu edilen senetler hizmet sözleşmesine bağlı teminat senedi niteliğinde olup, gerçek bir borç ilişkisini ihtiva etmediğini,

motosiklet kiralama sözleşmesi ile ... ile müvekkil ... arasında imzalanan 21/03/2022 tarihli Ek Sözleşme Kontrol ve Araç/Motosiklet Teslimat Onay Formu ve Motosiklet Kiralama Ek Formundan da anlaşılacağı üzere müvekkilin işlettiği Darıca/Kocaeli'nde yer alan işletmeye ilişkin yeni bir sözleşme yapıldığını ve 07/03/2022 tarih ve 38.500 TL bedelli 1,2,3 ve 4 nolu görüldüğünde ödenecek vadeli senetlerin bu sözleşmeye istinaden verildiğini, müvekkilinin sözleşmeden doğan edimlerini bugüne kadar eksiksiz yerine getirmiş olup, karşı tarafın buna ilişkin bir itirazı veya hukuki bir ihtarı bulunmadığını,

güncel Yargıtay kararlarına göre de sözleşmeye bağlı iş bu senetlerin teminat senedi olarak kabulü gerekmekte olup aksi haldeki iddiaların yargılama gerektirir nitelikte olduğunu, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmiş olup karşı tarafa ödemelerini de eksiksiz ve günü gününe yaptığını, bu itibarla da müvekkilin karşı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haczin itirazen kaldırılması, istemidir.İlk derece mahkemesince 06.06.2024 tarihinde ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş olup, itiraz üzerine açılan duruşma sonunda 03.07.2024 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş, ek karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf yoluna başvurmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

İhtiyati haciz talep eden tarafça, 7 adet senet nedeniyle alacaklı olduğunu, alacağın hiçbir teminata bağlı olmadığından borcun ödenmediğinden bahisle ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, verilen ihtiyati haciz kararı üzerine ihtiyati hacze itiraz eden tarafça, bir kısım senetlerin zamanaşamına uğradığı, senetlerin teminat senedi olduğu savunularak ihtiyati haczin kaldırılması talep edilmiştir .2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1.

Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K).Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir.

İİK'nın 265/3. Maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir. Buna göre mahkemece ihtiyati hacze vaki itiraz, ancak kanunda gösterilen ve itiraz eden tarafından ileri sürülen itiraz sebepleriyle sınırlı olarak incelenebilir.

Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 146 vd maddeleri uyarınca zamanaşımı ileri sürüldüğü zaman mahkemece nazara alınması gereken borcun ödenmesine engelleyen bir defii niteliğinde olup, aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafından ileri sürülmediği sürece mahkemece re'sen gözetilemez.(Yargıtay 11 H.D'nin06/07/2021 tarih ve E: 2012/8806 -K: 2012/12128 sayılı ilamı).

İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sayılmış olup, somut olayda itiraz sebebi olarak ileri sürülen ihtiyati hacze konu senetlerin teminat senedi olduğu, üç senedin ise zamanaşımına uğradığı iddiası, sayılan itiraz sebepleri arasında yer almamaktadır.Mahkemece Kanunda gösterilen ve bunlardan da itiraza konu edilen sebeplere hasren tetkikat yapılarak karar verilmesi gerektiğinden ihtiyati hacze itiraz aşamasında bu iddiaların incelenmesi mümkün değildir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2007/6245 Esas ve 2007/8933 Karar sayılı kararı) İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekli olup, senede dayalı alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesinde ve ihtiyati hacze itiraz üzerine mahkemece 03.07.2024 tarihli ek karar ile itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.