İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/1119 K.2024/891

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tic. Ltd. Şti ile ...

Faktoring AŞ arasında Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, Sözleşme kapsamında ...'ın İtalya'da yerleşik olan ... şirketine 12.04.2017 tarihinde mal satışı suretiyle 121,807,55 Euro değerinde ihracat gerçekleştirdiğini, ...'dan olan alacaklarını Davalı Şirketin talebi üzerine ...'ya devir ve temlik ettiğine dair bildirimi içeren alacağın devri hakkındaki bildirim belgesinin temlik borçlusu alıcı firmaya bildirildiğini, bu belgenin temlik borçlusu alıcı firma tarafından imzalanarak davalı şirkete ibraz edildiğini, Davalı Şirketin, ...'a Sözleşme çerçevesinde 24.04.2017 tarihli e-mail bildirimi ile 180.000,00 Euro limit tahsis ettiğini,

sözleşmenin halen yürürlükte olduğunu, ...'ın alacaklarının temlikine ilişkin sözleşmenin, temlik borçlusuna ihbar edilmiş olması sebebiyle mal satışına dayanan ihracattan kaynaklanan alacakları temlik borçlusu tarafından ...'a ödenmediğini, Beyoğlu ...

Noterliğinin 17,04,2018 tarih ve ... yevmiye sayılı evrakından Davalı Şirkete ihtarname keşide edilerek Sözleşme çerçevesinde tahsis edilen limit dâhilinde Davacı Şirkete ödemenin yapılmasının talep edildiğini, bu ihtarnameye cevaben Beyoğlu ...

Noterliğinin 04.05.2018 tarihli ... yevmiye sayılı evraktan keşide edilen ihtarnamede sözleşmenin akdedildiğinin ancak ümit tahsis edilmediğinin beyan edildiğini, Davacı Şirketin alacağının ödenmediğini, Davalı Şirket tarafından hiçbir geçerli ve yasal neden olmaksızın sözleşmeye aykırı şekilde limitin iptal edildiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı ka/mak kaydı de 20.000 EUR alacağın 05.04.2017 tarihinden itibaren, Devlet bankalarının 1 yıl vadeli döviz mevduat hesaplarına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte fiili ademe günündeki döviz kuru karşılığı Türk Lirasının tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı Şirket ile ... arasında 05.04.2017 tarihinde faktoring sözleşmesinin imzalandığını ancak herhangi bir limit onay bildiriminin düzenlenmediğini dolayısıyla herhangi bir ödeme garantisinin ve ödeme garanti yükümlülüğünün olmadığını, davacı Şirketin Sözleşme tarihinden (05.04.2017) 7 gün sonra (12,04.2017) 121.807,55 Euro değerinde mal satışı gerçekleştirdiğini ancak kendisine limit tahsis edildiğini iddia ettiği tarihin (24.04.2017) satış işleminden sonra olduğunu, dolayısıyla henüz bir limit tahsisi olmaksızın ihracat işleminin sözleşme ilişkisine aykırı olarak tamamlandığını, sözleşmeye,

eksiksiz dokümantasyona ve öngörülen prensiplere sık) sıkıya uyulması gerektiğini, sözleşme hükümlerine aykırılığın otomatik olarak limit onay bildiriminin ve garantinin geçmişe dönük olarak geçersizliğini ve iptalini ortaya koyacağını, davacı Şirketin fatura bedellerini talep ettiği Beyoğlu ... Noterliğinin 17.04.2018 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevaben çekilen Beyoğlu ...

Noterliğinin 04.0S.2018 tarihli ... yevmiye nolu İhtarnamede talebin haksız ve mesnetsiz olduğunun, ödeme garantisı/limit onay bildirimi düzenlenmediğinin, ödeme sorumluluğu bulunmadığının bildirildiğini kısmi dava açılmasının hukuka uygun olmaması nedeniyle davanın usulden reddine, aksi halde haksız ve mesnetsiz iddialarla açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "Somut olayda, bilirkişi raporuyla da belirlendiği üzere, dava konusu faturanın faktoring işlemi karşılığında davalı veya dava dışı ...'ya devir ve temlik edildiğine dair bilgi belge bulunmamakta, ayrıca da taraflar arasında akdedilmiş Faktoring sözleşmesinin 3.kısmının 2.maddesinde düzenlenen açıkça LOB (limit onay bildirimi) ile yazılı olarak bildirim yapıldığına dair bilgi belge de bulunmadığından faktoring işleminin ve limit tahsisine ilişkin garantinin gerçekleşmediği," gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun yetersiz ve eksik olduğunu, rapora itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkili ile davalı şirket arasında Müşterinin daha önce doğmuş ve/veya sözleşme süresi içinde işletmesi ile ilgili olarak Yurtiçi/ yurtdışı mal, hizmet satışlarından doğan alacaklarının peşinen ve toptan ...'a devri (C temliki) suretiyle faktoring hizmetlerinden yararlandırılması konusunda 05.04.2017 tarihli Faktoring sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında müvekkili şirket tarafından 12.04.2017 tarihinde 121.807,55-EURO tutarlı dava konusu ihracat işlemi gerçekleştirildiğini,

ihracat sebebiyle doğan alacaklarını davalı şirketin talebi üzerine sözleşme gereği dava dışı ...'ya devir ve temlik ettiğine dair bildirimi içeren alacağın devri hakkıdaki bildirim belgesi temlik borçlusu alıcı firmaya bildirildiğini ve bu temlik belgesi temlik borçlusu alıcı firma tarafından da imzalanarak davalı şirkete ibraz edildiğini, davalı akdedilen sözleşme çerçevesinde 180.000-EURO limit tahsis ettiğini ve bu limit tahsisini 24.04.2017 tarihli mail ile müvekkil şirkete bildirdiğini,

daha sonrasında müvekkili şirkete davalı şirket tarafından ödeme beklenirken davalı haksız yere sözleşmeye aykırı davranarak limiti iptal ettiğini bildirdiğini, müvekkilince davalıya ödeme yapılması için ihtarname gönderildiğini ve ihtarname cevabında faktoring sözleşmesi kapsamında limit tahsisi edilmediğinden ödeme yapılmayacağı bildirildiğini, buna istinaden müvekkilince dava açıldığını, mahkemece eksik ve yetersiz olan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddedildiğini, bilirkişi raporunda temlik belgesi ve limit onay bildirimi yazılı olarak bildirilen belgenin bulunmadığı şeklinde verilen ibarenin yerinde olmadığını,

dosyada temlik belgesinin mevcut olduğunu, davalı şirketçe yazılı limit tahsisi yapıldığının dosyada mevcut olduğunu, davalı yazışmalarıyla da bunun sabit olduğunu, davanın bu belgelere rağmen red edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının cevap dilekçesinde onay bildirim formu verilmediği ve müvekkili şirkete dava konusu ihracata ilişkin bir limit tahsis edilmediği iddiasının asılsız olduğunu, davalı şirket müvekkili şirkete dava konusu ihracata ilişkin limit tahsis ettiğini ve bu limit tahsisini 24/07/2017 tarihli maille bildirdiğini,

LOB formunun düzenlenmesinin zorunlu olduğunda bu formu davalı şirketin düzenlemesi gerektiğini, müvekkilinden formu düzenlemesi ve dosyaya ibraz etmesinin beklenemeyeceğini, davalı tarafından düzenlenmesi gereken belgenin, tüm şartları yerine getirilmiş olmasına rağmen düzenlenmemiş olmasının hukuki sonuçları müvekkiline yükletilemeyeceğinden davanın reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulünü talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, dava konusu olan ve davacı şirket tarafından dava dışı ...'ye düzenlenen 12.04.2017 tarih ve ... sayılı 121.807,55 EUR tutarındaki faturanın, davacı şirketin ticari defterlerinde... kod numaralı Alıcılar-... hesabına 478.350,43 TL karşılığı borç kaydedildiğini ve bu tutarın dava dışı şirket tarafından ... tarafından 31.12.2017 tarihi itibariyle ödenmediğini,

davacı vekili tarafından dava konusu davacı şirket tarafından dava dışı ...'ye düzenlenen 12.04.2017 tarih ve ... sayılı 121.807,55 EURO tutarındaki faturaya ilişkin faktoring işlemlerinin gerçekleşmediği ve bu nedenle davalı defterlerinde kayıtlı olmadığının beyan edildiğini, dava dilekçesinde, davalı Şirketin talebi üzerine ...'ya devir ve temlik ettiğine dair bildirimi içeren alacağın devri hakkındaki bildirim belgesinin temlik borçlusu alıcı firmaya bildirildiğini, bu belgenin temlik borçlusu alıcı Firma tarafından imzalanarak davalı şirkete ibraz edildiği iddia edilmekle birlikte;

davacı/vekili tarafından, dava dışı ...'ye düzenlenen 12.04.2017 tarih ve ... sayılı 121.807,55 EUR tutarındaki faturanın faktoring işlemi karşılığında dava dışı ...'ya devir ve temlik edildiğine ve bu fatura karşılığında dava dışı ...'nin veya davalı ...Ş.'nin davacı şirkete finansman sağladığına ilişkin ticari defter kaydı ibraz edilmediğini, dava dilekçesi ekindeki ...

Faktoring antetli alıcı bilgi formu, alacak bildirim formu, ağır ambargolu ülke ticari ilişki değerlendirme formunda davacı şirketin imza ve kaşesi olduğu halde davalı ... ve dava dışı ...'a ait şirket kaşe ve imzalarının bulunmadığı tespit ve rapor edildiğini, bu veriler ışığında yerel mahkemenin, limit tahsisine ilişkin garantinin gerçekleşmediği kanaatine varılarak davanın reddine karar verildiğini, kararın hukuka, esasa ve usule uygun nitelik taşıdığını, ilk derece mahkemesince verilen bu kararın istinafen incelenerek onanmasını ve davacı vekili tarafından sunulan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davanın konusu, davacı dava dilekçesi ile davalı ile 05/04/2017 tarihinde faktoring sözleşmesi tanzim edildiğini, sözleşme kapsamında dava dışı İtalyada yerleşik bir şirkete 12/04/2017 tarihinde mal satışı suretiyle 121.807,55 Euroluk ihracat gerçekleştirdiğini, alacağın devri hakkındaki bildirim belgesi ile alıcı firmaya bildirildiğini, temlik borçlusu alıcı firma tarafından da imzalanarak davalı şirkete ibraz edildiğini, davalı şirketin 24/04/2017 tarihinde 180.000 Euro limit tahsis ettiğini,

temlik borçlusuna ihbar edilmesine rağmen mal satışına dayanan ihracattan kaynaklanan alacakların temlik borçlusu tarafından müvekkil şirkete ödenmediğini, Beyoğlu ...Noterliğinin 17/04/2018 tarih ... yev.nolu ihtarnamesi ile faktoring sözleşmesi çerçevesinde tahsis edilen limit dahilinde ödemenin yapılmasının talep edildiğini, cevabı ihtarnamede müvekkil şirkete limit tahsis etmediklerini belirttiklerini, davalı şirketin hiçbir gerekçe göstermeden limitin iptal edildiğini belirttiğini belirterek 20.000 Euro alacağın davalıdan faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından düzenlenen Beyoğlu ...Noterliğinin 04/05/2018 tarih ... yev.nolu ihtarnamesinde davacı tarafından ihracat işlemlerine ilişkin olarak 180.000 Euro limit tahsil edildiği iddiasında bulunduğu ve bu iddia sebebiyle ihracat bedelinin müvekkil faktoring şirketinden talep edildiğini, ihracat ile ilgili müvekkil faktoring şirketinde yükleme ile ilgili herhangi bir bilgisi bulunmadığını sadece 12/04/2017 tarihli fatura bilgisi bulunduğunu, herhangi bir limit tahsis edilmediğini, muhatap şirketin onaylanmış bir limiti bulunmadığını, kaldı ki limit onay bildirimi verilmesi dahi başlı başına limitin geçerli olmasını sağlamadığını,

muhataba tahsis edilmiş geçerli bir limit ve LOB edilmiş olsa dahi bir takım şartların yerine getirilmiş olması gerektiğini, faktoring sözleşmesi imzalanmış olmasının başlı başına ihracat için limit tahsis edildiği anlamına gelmediğini belirtmiştir.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, 12/09/2019 tarihli ... tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle.

Davacı ve davalı şirketlerin 2017 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı tespit edildiğinden davacı ve davalı şirketlerin ticari defterlerinin IIMKm.

222 uyarınca davacı ve davalı şirketler lehine ve aleyhine delil teşkil eder nitelikte olduğunu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, dava konusu olan ve davacı şirket tarafından dava dışı ...'ye düzenlenen 12.04.2017 tarih ve ... sayılı 121.807,55 EUR tutarındaki faturanın, davacı şirketin ticari defterlerinde 120.02.016 kod numaralı Alıcılar-... hesabına 478.350,43 TL karşılığı borç kaydedildiği ve bu tutarın dava dışı şirket tarafından ... tarafından 31.12.2017 tarihi itibariyle ödenmediğini,

davacı vekili tarafından dava konusu davacı şirket tarafından dava dışı ...ye düzenlenen 12.04.2017 tarih ve ... sayılı 121.807,55 EUR tutarındaki faturaya ilişkin faktoring işlemlerinin gerçekleşmediği ve bu nedenle davalı defterlerinde kayıtlı olmadığının beyan edildiğini, dava dilekçesinde, davalı Şirketin talebi üzerine ...'ya devir ve temlik ettiğine dair bildirimi içeren alacağın devri hakkındaki bildirim belgesinin temlik borçlusu alıcı firmaya bildirildiği, bu belgenin temlik borçlusu alıcı Firma tarafından imzalanarak davalı şirkete ibraz edildiği iddia edilmekle birlikte;

davacı/vekili tarafından, dava dışı ...'ye düzenlenen 12.04.2017 tarih ve ... sayılı 121.807,55 EUR tutarındaki faturanın faktoring işlemi karşılığında dava dışı ...'ya devir ve temlik edildiğine ve bu fatura karşılığında dava dışı ...'nin veyadavalı ...'nin davacı şirkete finansman sağladığına ilişkin ticari defter kaydı ibraz edilmediğini, dava dilekçesi ekindeki ...

Faktoring antetli alıcı bilgi formu, alacak bildirim formu, ağır ambargolu ülke ticari ilişki değerlendirme formunda davacı şirketin imza ve kaşesi olduğu halde davalı ... ve dava dışı ...'a ait şirket kaşe ve imzalarının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Faktoring sözleşmesinin 3.kısmının 2.maddesinde; "sadece borçlunun vade tarihinde aczinin gerçekleşmiş olması veya iflasına karar verilmiş bulunması şartına bağlı olarak yürürlüğe girebilecek bu garanti ve miktarı, borçlu için alacak, vadesi ve miktarı açıkça belirtilerek, ancak LOB düzenlemesi suretiyle yazılı olarak verilebilir.

Böyle bir faktoring garantisinin verilmesi, limitinin azaltılması, iptali, Müşteri, borçlu ya da borçluların işlem hacimleri, kredi değerlilikleri gibi çeşitli nedenler ile yurt içi işlemlerde faktorun, yurt dışı işlemlerde Faktor ve/veya muhabir faktorun uluslararası faktoring kuralları uyarınca serbest irade ve tasarruflarına ilişkin bulunmaktadır.

Açıkça LOB (limit onay bildirimi) ile yazılı olarak bildirilmedikçe yorum yoluyla ya da sair herhangi bir şekilde garantinin mevcudiyeti iddia edilemez" şeklinde düzenlenmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu göz önüne alınmak suretiyle dava konusu faturanın faktoring işlemi karşılığında davalı veya dava dışı ...'e devir ve temlik edildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, faktoring sözleşmesinin 3. kısmının 2. mad. düzenlenen açıkça LOB ile yazılı olarak bildirim yapıldığına dair bilgi belge de bulunmadığından faktoring işleminin ve limit tahsisine ilişkin garantinin gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine dair verilmiş ise de; dava dilekçesinde.

İtalya'da yerleşik ... şirketine ihracat gerçekleştirildiği, davalı şirketin geçerli ve yasal neden olmaksızın limit iptaline gittiğinin ileri sürüldüğü, mahkemece alınan bilirkişi raporuna itiraz edildiği göz önüne alınarak, uluslararası faktoring konusunda uzmanlığı bulunan bilirkişinin de bulunduğu yeni bir heyetten, tarafların mail yazışmaları da incelenerek itirazları karşılayacak şekilde denetime elverişli rapor alınarak ,değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.