İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/275 K.2024/402

DAVANIN KONUSU Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/02/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin uzun yıllardır Türkiye' nin önde gelen bir basın - yayın kuruluşu olan ... kanalında profesyonel olarak çalışmakta olduğunu, çalıştığı televizyon kanalının internet kanalının internet sitesinde editör görevini yerine getirdiğini, müvekkilinin bu görevi dolayısıyla yurt içi ve yurtdışında gezip gördüğü yerlerin, mekanların fotoğraflarını bizzat çekmekte ve editörlüğünü yaptığı internet sitesinde bu fotoğrafları, fotoğrafladığı yer ve / veya mekanla ilgili yazdığı yazılar ile yayınladığını, internet sitesinde yayınlanan bu fotoğraf ve yazıların altında "Fotoğraflar ve Yazı: ... " denilerek,

ilgili fikir ve sanat eserinin müvekkiline ait olduğunun açıkça belirtildiğini, müvekkilinin aynı zamanda çekmiş olduğu fotoğrafları şahsi sosyal medya hesaplarında da paylaşmakta olup, bunu yanında uluslararası fotoğraf blog sayfalarından biri olan www...' da yayınlandığını, müvekkilinin 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, eser sahibi, fotoğrafları ise eser niteliğinde olduğunu, müvekkilinin haklarının FSEK uyarınca korunduğunu, nitekim müvekkilinin çalıştığı televizyon kanalı dahi internet sitesinde fotoğrafların ve yazılan müvekkiline ait olduğunu belirterek,

haberi ve izni ile kullanıldığını, internet sitesinde yer alan müvekkilinin ad ve soyadı üzerine tıklandığında, direkt müvekkilinin e-posta adresi açılmakta olup, davalı tarafça bedeli karşılığında müvekkilinden ilgili fotoğrafın kullanılması için izin almak maksadı ile iletişime dahi geçilmediğini, eser sahibinin kim olduğu ve iletişim bilgileri bilinmesine rağmen, eser sahibinden habersiz ve izinsiz olarak FSEK ' na aykırı şekilde, müvekkiline ait ... fotoğrafı davalıya ait www...com.tr/gorseller adlı internet sitesinin ilgili bölümünde kullanıldığını, FSEK kapsamında eser sahibi olan müvekkilinin, eseri üzerinde işleme, çoğaltma, yayma,

temsil ve umuma iletim şeklinde mali; umama iletim, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını menetmek şeklinde de manevi hakları bulunduğunu bu hakları kullanmak münhasıran eser sahibine ait olduğunu, eser sahibinin FSEK' te tanınan haklarına halel getiren eylemler aleyhine hukuki ve cezai yollara başvurma hakkının mevcut olduğunu, bu lakların kullanımı ancak eser sahibi ile yapılacak bir sözleşmeyle üçüncü kişilere devredilebildiğini,

fotoğrafların davacının yazılı izni olmaksızın ve isim ve ünvan belirtilmeksizin katalog dışındaki dergi ilanları ve internet web sayfasında kullanıldıklarından davacının FSEK 22. Ve 23. Maddesine göre sahibi olduğu çoğaltma ve yayma hakları aynı yasanın 68. Maddesi uyarınca ihlal edildiğini, belirsiz alacak davası kapsamında talep artırım hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkiline ait telif hakkının ihlali nedeniyle, bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek bedel sonrasında talep arttırım hakkı saklı kalmak kaydıyla,

FSEK 68/1 maddesine telif bedeli olarak şimdilik 100,00 TL cezai tazminat bedeli olarak şimdilik 100,00 TL ve aykırılığın giderilmesi için yapılan masraf bedeli olarak 873,00 TL' nin davalının temerrüte düştüğü 16/03/2018 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 01/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile, Müvekkiline ait telif hakkının ihlal edildiğini tespit eden 11.09.2020 Tarihli Bilirkişi Raporu ve FSEK 68/1 maddesi kapsamında eser telif bedeli olarak (maddi tazminat) 10.500,00 TL, manevi tazminat bedeli olarak 50,00 TL ve aykırılığın giderilmesi için yapılan masraf bedeli olarak 873,00 TL’nin davalının temerrüte düştüğü 16.03.2018 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının davasında talep ettiği tazmin amaçlı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacının iddia etmiş olduğu fotoğrafı kendisinin çekmiş olduğunu ispat yükünün de davacıda olduğunu, müvekkilinin internet sayfasında yayımlanan fotoğrafın davacı tarafından çekilip çekilmediği hususunun da tartışmalı olduğunu, ...

Gölü'nde aynı açıyla sayısız fotoğraf çekimi yapılmakta olduğunu, öncelikle davacının hak sahipliği iddiasını ispatının zaruri olduğunu, müvekkilinin ihtarname sonrasında ilgili fotoğrafı internet sayfasından kaldırmış olmasının tek gerekçesinin, herhangi bir hukuki ihtilafa dahil olmama gayretinden kaynaklandığını, ihtarnameye cevap metninden de bu husus açıkça anlaşıldığını, FSEK m.68/1: "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden,

izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmünü içerdiğini, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının dava konusu ettiği fotoğrafın kendisine ait olduğu sonucuna varılması halinde fotoğrafın emsal rayiç değerinin ne olduğu konusunda aşağıda linkleri verilen stok fotoğraf sitelerindeki benzer manzara fotoğraflarının satış bedelleri arz olunduğunu, https://www....com/....

(12 USD) görüleceği üzere göreceli olarak çok daha profesyonel biçimde çekilmiş emsal manzara fotoğrafları dahi 12 USD değerini geçmediğini (bugün itibarıyla yaklaşık 68,00-TL değerindedir).

Davacı tarafça da, dava konusu fotoğrafın eser olarak kabul edilmesi ve kendine ait olduğunu ispatlaması halinde ancak ve ancak talep edebileceği bedel 12 USD x 3 olabileceğini, Davacının "cezai tazminat" kalemi altında açmış olduğu davasının ise usul ve esas açısından böyle bir hak talebinin bulunması mümkün olmadığından reddini talep ettiğini, Türk Hukukunda tazminatın ceza niteliği olmadığını, tazminat maddi ve manevi olmak üzere ikiye ayrılmakta ve "zarar" ile orantılı olarak hükme esas alındığını,

Bu nedenle davacının iddiasını değiştirmesine ve genişletmesine muvafakatinin bulunmadığını "cezai tazminat" talebinin doğrudan reddi gerektiğini, Yapılacak yargılama neticesinde, öncelikle tüm alacaklar bakımından zamanaşımı def'inin kabulü ile, haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; " dava, davacıya ait fotoğrafın izinsiz kullanımı nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine havi olup,davaya konu ... 'nün fotoğrafının davalı şirkete ait otelin internet sitesinde yayınlandığı hususu davalınında kabulünde olup,uyuşmazlık fotoğrafın davacıya ait olup olmadığı ve güzel sanat eseri olup olmadığına yönelik olup,eser sahipliği yönünden,davacı tarafından dosyaya sunulan fotoğrafların daha önce "www...com.tr" isimli internet sitesinde de,ayrıca davacının sosyal medya hesaplarında da yayınlandığı,buna göre de,davaya konu fotoğrafın davacıya ait olduğu sonucuna ulaşıldığı,fotoğrafın eser olup olmadığı

yönünden aldırılan uzman bilirkişi raporunda fotoğrafın güzel sanat eseri olduğunun belirtildiği,bu şekilde davaya konu fotoğrafın,davacıya ait güzel sanat eseri olduğu ve davacıdan izin alınmaksızın davalı internet sitesinde de davalıya ait otelin tanıtım ve reklamı amacı ile yayınlandığı,FSEK 22.maddesine göre eserin çoğaltma hakkı eser sahibine ait olup,yine FSEK 68.madde hükmü gereğince,eser sahibinden izin alınmadan eserin kullanılması halinde,belirlenecek rayiç bedelin 3 kat fazlasının talep edilebileceği,davacının bu hükümler uyarınca talebinde haklı olduğu ve tazminat talep edebileceği,tazminat hesabı yönünden aldırılan bilirkişi

raporunda ise eserin rayiç bedelinin 3500,00 TL olarak belirlendiği,bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun ve gerekçeli olması nedeni ile hükme esas alındığı ,davacı belirlenen bedelin 3 kat fazlasını talep ettiğinden ve daha önce davalıya ihtarname çekmek sureti ile davalıyı temerrüte düşürmüş olduğundan belirlenen3500,00x3=10.500,00 TL tazminat ve davacı tarafından davadan önce yapılan toplam 873,00 TL masrafın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş,davacı dava dilekçesi ile 50,00 TL cezai şart talep etmiş ise de taraflar arasında öncesinde

imzalanan veya anlaşmaya varılan bir sözleşme olmadığı için cezai şartın dayanağının olmadığı her ne kadar davacı vekili ıslah dilekçesi ile bu bedeli manevi tazminat olarak değiştirmiş ise de,davaya konu edilmeyen bir tazminat talebinin ıslah yolu ile değiştirilemeyeceği anlaşıldığı," gerekçeleriyle Davanın Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 10.500,00 TL tazminat bedeli ile 873,00 TL Masraf olmak üzere toplam:11.373,00 TL nin temerrüt tarihi olan 26/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek Ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 50,00 TL cezai tazminat bedeli yönünden davanın REDDİNE, karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davacıya ait olduğu iddia edilen bir fotoğrafın kendi internet sitesinde davacının rızası olmaksızın yayınlanmasına dayalı olarak tazminata karar verildiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda eserin davacıya ait olduğunun nasıl belirlendiğine dair denetlenebilir dayanaklar bulunmadığını, raporda eser değeri olarak 3.500,00-TL belirlendiğini, hangi sektörel verilerin esas alındığı bildirilmediğini, raporun denetlenmesinin mümkün olmadığını, davaya cevap dilekçesinde somut emsaller sunduklarını, bunların değerlendirmediğini RAW değerlendirmeleri, taranan raporda tamamen siyah-beyaz göründüğünü,

rapor aslının taraflarına tebliğ edilmediğini, mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, yeniden bilirkişi raporu alınmasını ve kararın kaldırılmasını talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, FSEK 68/1 Maddesi gereğince açılan maddi tazminat ve cezai şartın tahsili davasıdır.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı. 11/09/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacının dosyaya 4 adet fotoğraf sunduğu, 2 adet fotoğrafta editlenmiş ve orijinal olarak fotoğrafın çekiliş tarihi, kamera bilgisi ve konum bilgisinin yer aldığı, bu bilgilerin fotoğrafın çekiliş tarihi: 13/05/2015, kamera bilgisi: ..., ...

Konum bilgisi: ..., 2 adet fotoğrafta, editlenmemiş RAW fotoğrafın sunulduğu, bu fotoğraflar, incelendiğinde ise tarih bilgisi olarak 13/05/2015 yılının yazdığı, kamera bilgisi olarak ... bilgisinin yer aldığının tespit edildiğini, dava konusu uyuşmazlıktaki dava konusu fotoğrafın FSEK m.4 b.5 anlamında güzel sanat eseri olduğu, bu fotoğraf üzeride davacının FSEK m.11 kapsamında eser sahibi olduğu, söz konusu fotoğrafın davacıdan izinsiz olarak davalının internet sitesinde yayınlanmasının davacının mali haklarından çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu,

davaya konu fotoğrafın çekilmesi için harcanacak olan yol masraflar, kullanılacak ekipman ve bu fotoğrafın çekilmesi için harcanacak zaman ve çaba göz önüne alınarak, sektörel piyasa rayiçleri ve fotoğrafın değer ölçüleri, eser sahibinin tanınmışlık derecesi de dikkate alındığında 3.500,00 TL olabileceği ve davacının bu bedelin 3 katını FSEK m.68 çerçevesinde talep hakkının olduğu, davacının manevi tazminat talebi konusunda takdirin mahkemede olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, 11/09/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda, dava konusu uyuşmazlıktaki fotoğrafların FSEK 4/b.5 anlamında güzel sanat eseri olduğu, davacının bu fotoğraf üzerinde FSEK 11. mad. kapsamında eser sahibi olduğu, söz konusu fotoğrafın davacının izni olmaksızın davalının internet sitesinde yayınlamasının davacının mali haklarında çoğaltma hakkının ihlali niteliğinden olduğu,

davaya konu fotoğrafın çekilmesi için harcanacak olan yol masrafı, kullanılacak olan ekipman, fotoğrafın çekilmesi için harcanacak zaman ve çaba göz önüne alınarak sektorel piyasa rayiçleri ve fotoğrafın değer ölçüleri ve eser sahibinin tanınmışlık derecesi de dikkate alındığından 3.500,00 Tl olabileceği yönündeki değerlendirmenin dosya kapsamına uygun olduğunu anlaşıldığından mahkemece bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

29/02/2024