İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1242 K.2025/189

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin 14.04.2017 tarihinde ... tescil numarası ile radyüslü menteşe köşelerine sahip çok gözlü ve hazneli Beslenme Kutusu (Çantası) tasarımını tescil ettirdiğini, davalı ... - ..., tescilli "Beslenme Kutusu (Çantası)" tasarımının birebir aynısını üreterek, satışını yaptığını, bu durumun Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2019/623 D.

İş sayılı delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, müvekkile ait tescilli tasarımların, saklama ve taşıma fonksiyonları, biçim, oran, malzeme ve renkleri, öge ve grafik etiket alanları, kilit detay bağlantıları davalı tarafından birebir taklit edildiğini, bu durumun tüketicilerin müvekkiline olan güvenlerini azalttığını ve ticari itibarına zarar verdiğini, tescilli ... tescil numaralı beslenme kutusu (çantası) isimli tasarımdan doğan haklarına davalı tarafça tecavüz teşkil edecek şekilde üretilmesi, piyasaya sürülmesi, satılması,

ticari amaçla kullanması ve bu amaçlarla bulundurması nedenleriyle tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına; şimdilik 1.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminatın davalı taraftan alınarak müvekkile verilmesine, tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara el konulmasına,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının tescilli tasarımının , birçok firma tarafından kullanılmakta olduğunu, yenilik vasfı bulunmadığını, bu sebeple İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2020/132 Esas numaralı dosyası ile ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin dava ikame edildiğini, ilgili ürünün ilk uygulamasının 2010 yılında yapılmış olduğunu, 2014 yılında bir ... firması tarafından piyasaya sunulduğunu, söz konusu ürünün... ve ... tasarım numarası ile tescil edildiğini, internet sitesinde de satışının yapıldığını, davacının tescilli tasarımı dava dışı...

Şirketi tarafından 2014 yılında ... numarayla tescil edildiğini, aynı ürün tasarımı ... Şirketi üzerine de ... numarayla tescilli olduğunu, herhangi bir tescil olmaksızın ürünün birçok farklı platformda satışa sunulduğunu, davacının tasarımının herhangi bir yenilik vasfı taşımadığı, tasarımın herkes tarafından kullanılan anonim bir tasarım olduğunu beyanla davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

davalının ... tescil edilen beslenme çantası tasarımının daha önce ... ve ... tasarım numarası ile tescil edildiğini ve çeşitli internet sitelerinde satışının yapıldığını, dava konusu tasarım herhangi bir yenilik vasfına haiz olmadığından tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 14.04.2017 yılında ... tescil numarası ile çok gözlü ve hazneli Beslenme Kutusu (çantası) tasarladığını, davacı tarafın bahsettiği tescilli tasarımların müvekkiline ait tescilli tasarım ile farklı olduğunu, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Asıl davada; davacının davasının REDDİNE, Birleşen Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/110-145 Sayılı dosyasında davacının davasının KABULÜ ile ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı-birleşen davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle.

Hükme esas alınan Bilirkişi Heyeti Raporundaki söz konusu tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 14.04.2017 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı yönündeki değerlendirmelerin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkiline ait tescilli tasarım ile ilgili firmaya ait tasarımın birbirinden oldukça farklı olduğunu, müvekkiline ait tasarımın muadillerinden ayırt edici nitelikte köşeleri yuvarlatılmış yapıda radyüslü menteşe tasarladığını, radyüslü menteşe köşelerine sahip beslenme kutusu, ... numaralı faydalı model belgesi ile tescillendiğini,

tek iki ürün tasarım olarak da birbirinden farklı olduğunu, müvekkiline ait tasarımda iki bölme bulunduğunu ve bu bölmelerden birinde ise üç ayrı bölüm bulunduğunu, diğer tasarımda iki ayrı bölüm bulunduğunu, her iki ürün dış özellik ve iç özellikler olarak birbirinden farklı olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişinin kendisine verilen göreve aşarak hukuki değerlendirmelerde bulunduğunu, davalı birleşen davacının, müvekkili tarafından satışa sunulan ürünlerin aynısını satışa sunmasının iltibasa neden olduğunu ve marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini,

bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini beyanla istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını, asıl davanın kabulünü, birleşen davanın reddini talep etmiştir.

İstinafa Cevap:Davalı-.birleşen davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle Davacı-birleşen davalının istinaf sebeplerinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, raporlar arasında çelişki bulunduğu yönündeki iddianın yerinde olmadığını, tüm beslenme çantalarında davacının tasarımındaki gibi bölmeler mevcut olduğunu, hepsinin materyalinin aynı olduğunu, birkaç bölmeden oluşan kilitli kaplar olduğunu, davacı/birleşen davalının tasarımının, piyasada mevcut diğer ürünlere herhangi bir yenilik getirmediğini, bu nedenle davalı-karşı davacının istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Asıl dava, tasarım'dan doğan haklara tecavüz ve haksız rekabeti tespiti,men ve ref'i ile tazminat istemine ilişkindir.

Birleşen dava ise tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir.Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir.

Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak ve farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmek suretiyle değerlendirme yapılmalıdır.SMK 79.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup,

tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından uyuşmazlığın çözümü için öncelikle karşı dava konusu asıl davacıya ait tasarımın hükümsüzlüğü talebinin incelenmesi gerekmektedir.

05/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda ; "davacı taraf adına tescilli ... numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, davacı taraf adına tescilli ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 14.04.2017 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı,

birleşen dava açısından, davalı/karşı davacıya ait tasarımın, tescil tarihi olan 14 Nisan 2017 öncesinde, ... tescil no.lu tasarım kapsamında 11 Şubat 2014 başvuru tarihi itibariyle piyasada yer alan ve üretilen bir ürün olduğu, davalıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığı, tescil şartı taşımayan bir ürün görünümünün tescillendiğinin görüldüğü, dolayısıyla, yasanın aradığı anlamda hükümsüzlük şartlarının mevcut olduğu,

hükümsüzlük davasının geçmişe etkisi dikkate alındığında asıl davada davalı/karşı davacının kullanımının tasarıma tecavüz teşkil etmeyeceği ve bağlantılı olarak haksız rekabetin oluşmayacağı" belirtilmiştir.Dava ve birleşen dava konusu asıl davacı adına tescilli ... numaralı tasarımın Beslenme Kutusu (Çantası) tasarımı olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre, dava konusu tasarımın, yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, başvuru tarihi olan 14 Nisan 2017 öncesinde, ... tescil no.lu tasarım kapsamında 11 Şubat 2014 başvuru tarihi itibariyle piyasada yer alan ve üretilen bir ürün olduğu,

2016 yılında internet üzerinden satışa sunulduğu, kamuya sunulmuş tasarımlar ile dava konusu tasarımlar arasındaki küçük farklılıkların bu koşulun varlığını kabule yeterli olmadığı, geniş bir seçenek özgürlüğü olmasına ve teknik zorunluluk olmamasına rağmen davacıya ait tasarımın kamuya sunulmuş tescilli tasarımına göre farklılık içermediği,

bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde b benzer olarak algılandıkları bu nedenle davalı adına kayıtlı ... nolu tasarım tescilinin koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığından SMK 77.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği, tasarımın hükümsüzlük koşulları mevcut olduğundan, SMK 79.maddesi gereğince tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından asıl dava yönünden asıl davalının kullanımlarının tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak , dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre dava ve karşı dava konusu talepler hakkında kurulan hükümlerde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Asıl davacı-birleşen davalı vekilinin, istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

30/01/2025