İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/772 K.2024/1948

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhinde Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senedine özgü icra takibi başlatıldığını, icra dosyasından müvekkili şirkete ödeme emri tebliğ edilmediğini, icra takbiine konu alacağın hukuki dayanağının olmadığını, müvekkilinin borcu bulunmadığını, çekin kargo evrakları ile birlikte çalındıktan sonra müvekkilinin cirosunu üzerinin karalandığını ve rızası hilafına ciro yolu ile sahtecilik yolu ile davalıya ciro yoluyla çekin verildiğini belirterek, müvekkilinin Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası alacaklısına takibe konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili icra dosyasına konu çeki ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık iktisap ettiğini, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, çek cirantasından alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ... Kargo vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı taraf kargo içerisindeki ürünün ne olduğunu ispat edemediğini, müvekkilin çek taşıma sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790.

Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre davaya konu senette ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davalı tarafın davaya konu senedi kötü niyetli iktisap ettiği yada iktisabında ağır kusurunun olduğu ispatlanamadığından davanın reddi" şeklindeki gerekçeleri ile;

Davanın REDDİNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; teki elinde bulunduran davalının çekte ciro silsilesi bozuk olması nedeni ile meşru hamil olmadığını Müvekkil şirketin davaya konu çeki tedarikçisi ... San. ve Tic. A.Ş. namına cirolayarak imzaladığını çekin kargoda çalındığını, ... San. ve Tic. A.Ş. Namına yazılmış cirosunun ( müvekkilin rızası dışında) karalandığını müvekkilin çeki beyaz ciro ile .. San. Ve Dış. Tic. Ltd.

Şt. ne devrettiği görünümü vermek suretiyle ciro zincirinin düzeltilmeye çalışıldığını, dava konusu çek üzerinde tahrifat yapılmış olmakla T.T.K. mad.

748 hükmü uyarınca da davalı tarafından müvekkile dava konusu çek ile ilgili olarak hak iddiasını ileri süremeyeceğini, T.T.K senet metnindeki değişiklikler MADDE 748- (1) Bir poliçe metni değiştirildiği takdirde, değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kişiler, değişmiş metne ve ondan önce imzasını koyanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar. Hükmü uyarınca davaya konu çekin arka yüzünde müvekkil şirketin tedarikçisi ... San. ve Tic. A.Ş.

Namına yazılmış cironun müvekkilin rızası dışında karalandığı ve senet metninde tahrifat yapıldığı aşikar olmakla artık davalı şirketin; söz konusu ciro şerhinin karalanmasından önce çekte imzası olan cirantalar ve müvekkil şirket aleyhine takip başlatmasının yerinde olmadığını, Davaya konu çeki elinde bulunduran davalı;

çeki ilgili banka şubesine tahsil için ibraz ettiğinde çek hakkında İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi ’nin 2019/425 Esas sayılı ödeme yasağı kararı olduğundan iş bu çeke ilişkin başkaca bir işlem yapılamadı şerhine rağmen basiretli bir tacir gereği çek aslınının kendisinde olduğunu ödeme yasağını koyan Mahkemeye bildirmediğini,

ayrıca çekin arka yüzündeki basit bir inceleme ile dahi fark edilebilen karalamaları ve ciro silsilesinin bozukluğunu dikkate almadan ve Mahkeme tarafından ödeme yasağı kararı olduğunu bilmesine rağmen kötü niyetle hareketle icra takibini başlattığını bu durumun davalının haksız ve kötüniyetli hamil olduğunu ispatladığını ve tarihli celsede defter incelemesi yaptırılmasına karar verildiğini Bu minvalde 31.08.2021 tarihli Bilirkişi Ön Raporu tanzim edildiğini, hükme esas herhangi bir rapor düzenlenmeden mahkeme hakiminin değiştiğini,

bilirkişi incelemesi yapılmaksızın davanın reddine karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır.Davacı dava konusu olan çeki müşterisi dava dışı ...

A.Ş ye ciro ederek kargoya verdiğini kargoda çekin çalındığını ve takip alacaklısının kötü niyetli ve ağır kusurlu olması sebebi ile takip başlatamayacağını belirterek davanın kabulünü talep ve dava etmiştir. TTK.

792. maddesiyle, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı." hüküm altına alınmıştır.

Dava konusu çekte davacı keşideci, davalı ise çeki bankaya ibraz eden hamil durumundadır. Somut olayda. Davacı tam ciro ile ... San. ve Tic. A.Ş namına çeki ciroladığını, çekteki cirosunun karalanarak beyaz ciro ile .... A.Ş'ye devredildiği izlenimi verildiğini, çekte ciro silsilesinin kopuk olduğunu ileri sürdüğü mahkemece çekte tahrifat iddiasına yönelik herhangi bir inceleme yapılmadığı, eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.