İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1886 K.2026/209

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketin, 2 ve 3 no.lu davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının kendisine elektronik tebligatla gelen İİK madde 89/1-2-3 haciz ihbarnamelerin teknik aksaklık nedeniyle haberdar olamadığından itiraz edemediğini ve yasa gereği borç zimmetinde sayıldığını, iş bu nedenle davacının 2 ve 3 nolu davalıya borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiğini,

ayrıca davacıyı menfi tespit davası açmaya zorlayan 1 nolu davalının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davacının dava sebebi ile uğradığı zararın da haksızlığı anlaşılan haciz ihbarnamesi konusu tutarın %20'sinden aşağı olamamak üzere 1 nolu davalıdan tahsiline karar verilmesini, yine yasa gereği davacının menfi tespit davası açtığına dair belgeyi ve cebri icra işlemlerinin menfi tespit davası sonunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar durduğuna ilişkin yazıyı İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü ...

E. dosyasına bir müzekkere ile uyap ortamından bildirilmesine karar verilmesini beyan ederek davanın kabulü ile, İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına konu 1 nolu davalı/alacaklı tarafından davacı şirkete, 2 ve 3 nolu davalının kendisinden alacağı olduğu iddiası ile gönderilen İİK madde 89/1 ve 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerinden kaynaklı herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, davacıyı menfi tespit davası açmaya zorlayan 1 nolu davalının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davacının dava sebebi ile uğradığı zararın da haksızlığı anlaşılan haciz ihbarnamesi konusu tutarın %20'sinden az olamamak üzere 1 nolu davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ......A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı şirketin alacağını tahsil etmek amacıyla İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip başlattığı, icra takibi borçluya gönderilen usulüne uygun tebligatlar ile kesinleştirilmiş olduğunu, dosya borçlusunun 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının tahsiline ilişkin olarak İcra İflas Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca davacı şirketin de aralarında bulunduğu 3.kişilere haciz ihbarnamesi gönderildiğini, İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki belgelerden de görüldüğü üzere davacıya usulüne uygun bir şekilde ilk olarak İİK 89/1. maddesi uyarınca elektronik tebligat adresine birinci haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğini, bu ihbarnameye tebliğden itibaren 7 günlük yasal itiraz süresi içerisinde davacı tarafın herhangi bir itirazda bulunmadığını, dolayısıyla davacı yanın, kendisine gönderilen usulüne uygun ihbarnameye yasal süre içerisinde itiraz etmeyerek İİK 89/2. maddesinde düzenlenen ikinci haciz ihbarnamesinin gönderilmesine sebebiyet verdiğini, davacı şirketin borçlu şirket ile arasında ticari bir ilişkinin olup olmadığı,

dava dışı borçlu şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığı hususlarında davacı ve borçlu şirketin ticari defterleri ile banka kayıtları başta olmak üzere tüm incelemeler sonucunda araştırma yapılarak mahkemece gerek görülmesi halinde bilirkişi marifetiyle de hesaplamaların yapılması sonucunda davacının iddialarında haksız olduğunun görüleceğini, davacı tarafın, dilekçesinde davalının elektronik tebligatla gelen İİK madde 89/1- 2-3 haciz ihbarnamelerinin teknik aksaklık nedeniyle haberdar olamadığından itiraz edemediğini iddia ettiğini, Türk Ticaret Kanunu'nda tacir olmanın yükümlülüklerinin düzenlendiğini,

davacı tarafın bu yükümlülüklerini yerine getirmeyerek iş bu davanın açılmasına sebebiyet verdiğini beyan ederek davacının haksız davasının reddine, davacı taraf aleyhine borcunun %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi' ne usulüne uygun tebligat yapılmış, davalılar davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davanın REDDİNE, davalı ... ....... A.Ş. Kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuş olup, İİK 72/4 maddesindeki yasal şartlar oluşmadığından talebinin reddine " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; Davacının, İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında müvekkiline gönderilen haciz ihbarnamelerinden teknik aksaklıklar nedeniyle haberdar olunamadığını, bu sebeple süresinde itiraz edilemeyerek borcun zimmet sayıldığını, ancak 06.07.2022 tarihli bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere müvekkilinin davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığını, aksine davalı ... Madencilik’ten alacaklı olduğunu ve ticari defter kayıtlarının da bu durumu desteklediğini belirterek, yerel mahkemenin 13.06.2023 tarihli davanın reddi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 89 . Maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı; davalı ... Ltd. Şti. ile... Ltd. Şti.’ne herhangi bir borcu bulunmadığı, İİK m.89 haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz edememesinin elektronik tebligata ilişkin teknik aksaklıktan kaynaklandığını, bu nedenle borcun zimmetinde sayılmasının hukuka aykırı olduğunu, menfi tespit davası açılmasına sebebiyet veren takip alacaklısı ... A.Ş.’nin kötü niyetli olduğunu belirterek, menfi tespit ve tazminat talep etmiştir.Davalı ...

A.Ş.; kambiyo senedine dayalı icra takibinin usulüne uygun kesinleştiğini, davacıya İİK m.89/1 haciz ihbarnamesinin elektronik tebligatla usulüne uygun tebliğ edildiğini, yedi günlük yasal sürede itiraz edilmemesi nedeniyle ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, teknik aksaklık iddiasının soyut olduğunu, belirterek davanın reddini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasında,takip alacaklısı ... ... şirketi tarafından... şti aleyhine takibe geçildiği, takibe konu çekin ... Malatya şubesine ait, 30.09.2021 tarihli, 184.000 TL bedelli , keşidecisi..Ltd. Şti., lehtarı ... Ltd. Şti., son cirantası ve takip alacaklısı ... A.Ş.’ olduğu, davacı ... şirketinin İİK m.89 kapsamında takibin tarafı olduğu anlaşılmıştır.

06.07.2022 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda; davacının 2019-2021 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış noter onaylarının süresinde ve usulüne uygun olduğu, ancak yevmiye defteri kapanış onaylarının ibraz edilmediği, davacı kayıtlarına göre ... Ltd. Şti.’nden 220.599,25 TL alacaklı göründüğü, ... A.Ş. ve... Ltd. Şti. ile herhangi bir cari hesap kaydı bulunmadığı, ... A.Ş.’nin ticari defterlerinde de davacıya ilişkin kayıt olmadığı tespit edilmiştir.

Talimat yoluyla davalının adresinde bilirkişi incelemesi kararı verilmiş, davalı......Ltd.

Şti. adreste bulunmadığından Malatya’daki merkezinde defter incelemesi yapılamamıştır.Mahkemece; davacıya İİK m.89 haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, davacının borçlu olmadığını ispat yükünü yerine getiremediği, ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmaması nedeniyle lehine delil teşkil etmediği ve takip konusu çekin kötü niyetle iktisap edildiğine dair somut delil bulunmadığı gerekçeleriyle menfi tespit davasının reddine, davalı ...

A.Ş.’nin İİK m.72/4 kapsamında kötü niyet tazminatı talebinin ise yasal şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf talep etmiştir. İİK md. 89/3 maddesi uyarınca birinci ve ikinci haciz ihbarnamesine itiraz edilmemesi sonucu, takip borçlusunun 3. Kişiden alacaklı olduğu, alacağın 3. Kişinin zimmetinde olduğu kesinleşir.

3. Kişi borçlunun borcunu icra dairesine ödemez ise üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilerek on beş gün içinde borcu ödemesi veya malı teslim etmesi ya da aynı süre içinde menfi tespit davası açması gerektiği bildirilir. Menfi tespit davası açmak için ön görülen süre hak düşürücü niteliktedir. Davacıya 89/1-2-3 ihbarnamelerinin sırasıyla 26.10.2021, 15.11.2021, 13.12.

2021 tarihlerinde e- tebligat adresine tebliğinde usulsüzlük bulunmadığı ve kesinleştiği, davacının tebliğlerde teknik aksaklık bulunduğu iddiasına ilişkin somut delil bulunmadığı, İİK 89/3 maddesine dayalı davanın 16.12.2021 tarihinde 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin ve alacağın varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır .Dosya kapsamına göre, davacı 3. kişinin davalı takip borçlularından ... ile ticari ilişkisinin bulunduğu, her ne kadar davacı defterlerinin lehe delil vasfı bulunmuyorsa da, incelenen kayıtlara göre borçlunun davacıdan alacaklı olduğuna dair bir tespit de bulunmadığı, dolayısıyla davacı aleyhine takip borçlularına borçlu olduğunu gösterir bir delilin mevcut olmadığı,

takip borçlusunun davacı nezdinde alacağı bulunduğu ispat edilemediğinden menfi tespit talebinin kabulü gerekirken yasal olmayan yetersiz gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Diğer yandan, takip alacaklısı davalının çeke dayalı takip yaptığı, davacının borçlulardan ... ile ticari ilişkisinin bulunduğu gözetildiğinde davacıya ihbarname gönderilmesinde haksız ve kötü niyetli olduğunun söylenemeyeceği bu nedenle kötü niyet tazminatı talebinin yasal koşullarının bulunmadığı reddi gerektiği tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında. DAVANIN KABULÜNE, davacının İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Yasal koşulları oluşmayan KÖTÜ NİYET TAZMİNATI TALEBİNİN REDDİNE, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.