İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/245 K.2025/898

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Şirketin, global ölçekli bilgisayar programı üreticileri olduğunu, Müvekkili Şirket'e ait bilgisayar programlarının kullanılmasının ancak buna ilişkin hakkın hukuka uygun yollarla edinilmesi şartıyla yani yazılı lisans sözleşmesi yapılmış olması suretiyle mümkün olacağını, Müvekkili Şirket'in talebi doğrultusunda davalı Şirket'in Müvekkili Şirket'e ait bilgisayar programlarını hukuka uygun bir biçimde kullanmadığı iddiasıyla İstanbul Anadolu Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne, 2017/168 D.iş numaralı dosya ile tespit talebinde bulunulduğunu,

davalı Şirket'in adresinde teknik bilirkişi huzurunda tespit işlemi gerçekleştirildiğini, Tespit işlemi neticesinde Müvekkili Şirket'e ait yazılımların kurulu şekilde bulunduğunu izinsiz kullanım nedeniyle FSEK 68 md uyarınca, şimdilik 2.999 Avro olarak açılan kısmi alacak davasının kabulü ile yargılama sonucunda bildirecekleri nihai tutarın fiili ödem tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesine karar verilmesini, ödenecek tutarın haksız fiil tespit tarihi olan 10/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Avro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davanın KABULÜ ile, 5.000 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu miktarın 2.999 Eurosu'na haksız fiilin tespit tarihi olan 10/01/2018 tarihinden itibaren 2.001 Eurosuna ise ıslah tarihi olan 04/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Euro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı işletilmesine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle.

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen müzekkere cevabında marka üzerinde devir veya lisans kaydına rastlanılmadığı, davacı adına da geçerli herhangi bir marka kaydının bulunmadığı belirtilmiş olmasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, zira FSEK kapsamındaki uyuşmazlıklarda eser sahipliği sıfatının re'sen gözetilmesi gerektiğini, davacının bu nedenle hukuki yararının bulunmadığını;

ayrıca bilirkişi raporunda bilgisayarda tespit edilen yazılımın eski bir versiyon olduğunun ve güncellenmemiş olduğunun belirlendiğini, güncel olmayan yazılımın işlevselliğinin eksik nitelendirildiğini ve müvekkil tarafından kullanılmasının mümkün olmadığını, buna rağmen davanın kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu; son olarak, delil tespiti tarihindeki döviz kuru esas alınmasına karşın mahkeme tarafından fiili ödeme tarihindeki 5000 Euro karşılığı TL'nin hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılması gerektiğini arz etmektedir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dilekçesinde, müvekkilin hak sahipliği belgeleri ve Wipo Madrid Kayıtlarının mevcut olduğunu, dava konusunun Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan ziyade 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamındaki "Eser Sahipliği" ve "Mali Haklara Tecavüz" davası olduğunu, bu davayı münhasıran eser sahibinin açabildiğini, müvekkilin uluslararası bilinirliğinin de bulunduğunu ve uluslararası sicilde koruma gören markalar için mahalli sicillerde başvuru şartı aranmadığını, müvekkilin davalı işyerinde hukuka aykırı tespit edilen yazılımı asıl meydana getiren olduğunu (FSEK m.8),

Lumion programı açıldığında üreticisinin ... olduğunun açıkça yazdığını, bu durumun delil tespiti raporu ve birçok mahkeme kararı ile bilirkişi raporuyla sabit olduğunu, davalı tarafından lisanssız indirildiği tarihte programın güncel sürüm olduğunu, ancak bilirkişi raporunda dosyanın kendilerine geldiği tarihteki güncel sürüme göre eski denilerek hatalı ve yanlı bir rapor düzenlendiğini, programın 16 sürüm eski olmasının mümkün olmadığını, müvekkilin programa zam yapmadığından rayiç bedelin değişmediğini, davalı vekilinin itirazlarının gerçek dışı olduğunu,

programın gerçekten eski sürüm olsaydı bunun daha uzun süredir faydalanıldığına ve ihlalin daha uzun süredir mevcut olduğuna delil teşkil edeceğini, davacı müvekkilin yabancı firma olduğunu, TBK m.99 uyarınca yabancı para birimiyle belirlenmiş borcun fiili ödeme günündeki rayiç ülke parası ile istenebileceğini, bu davada farazi sözleşme ilişkisi arandığından müvekkilin seçimlik hakkı bulunduğunu ve alınan bilirkişi raporlarında programın Euro cinsinden bedelinin ifade edildiğini, dolayısıyla fiili ödeme tarihindeki TL karşılığını talep etmenin hukuka aykırı olmadığını belirtmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede.

Dava , eserden kaynaklı mali hakların ihlaline dayalı telif tazminatı istemine ilişkindir.Davacı eser sahibi olduğu Lumion Pro yazılımının davalı ... tarafından iş yerinde lisanssız olarak kullanıldığını, bu durumun FSEK m.68 kapsamında mali hak ihlali oluşturduğunu, belirterek ıslah ile birlikte 2.999 Euro’su delil tespiti tarihinden, 2.001 Euro’su ise ıslah tarihinden itibaren faiziyle birlikte toplam 5.000 Euro maddi tazminat talep etmiştir.

Dosyada sunulan bilirkişi raporlarında özetle, ... yazılımının FSEK m.2/1’e göre eser niteliğinde olduğu, davacının WIPO kayıtlarıyla hak sahibi olduğu, davalının yazılımı lisanssız şekilde kullandığı, çoğaltma hakkının ihlal edildiği, yazılımın eski sürüm olması nedeniyle fiyatının güncel sürüme göre daha düşük olduğu da dikkate alınarak rayiç bedelinin 2.249,25 Euro + KDV olduğu, davacının FSEK m.68 gereği bu bedelin 3 katına kadar tazminat isteyebileceği belirtilmiştir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu Lumion Pro yazılımının FSEK m.2/1’e göre eser niteliğinde olduğu, davalı tarafça , davacının marka kaydının bulunmadığı ve bu nedenle eser sahibi olamayacağı ileri sürmüş ise de uyuşmazlık , FSEK kapsamında yazılımın eser niteliğinde olup olmadığına bağlı olduğundan dosyada mevcut yazılımın davacı adına tescilli olduğuna dair WIPO kayıtları , İstanbul Anadolu 1. FSHCM’nin ceza dosyası içeriğine göre FSEK 11. madde gereğince davacının uyuşmazlık konusu yazılımın eser sahibi olarak aktif husumet ehliyetinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporlarında yazılımın davalı bilgisayarında tam sürüm olarak kurulu olduğu, çalıştığı ve lisanssız olduğu tespit edilmiş olduğundan FSEK m.22 uyarınca çoğaltma hakkının ihlal edildiği, yazılımın eser koruması kapsamında olması nedeniyle izinsiz kurulumu yapılan yazılımın eski sürüm olmasının bu sonucu değiştirmeyeceği, kurulumla çoğaltma gerçekleşmiş olup, ihlalin varlığı için ticari amaçla kullanılması şart olmadığından davalının kullanımından maddi fayda sağlamış olup olmaması ihlalin varlığını ortadan kaldırmaz.

Davalının eserden kaynaklanan hakkı ihlal edilmiş olduğundan FSEK 68 maddesi gereğince tazminat talep hakkının bulunduğu, bilirkişi raporuyla tespit edilen rayiç değere göre hesaplanan tazminat miktarının dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, talep halinde TBK m.99 uyarınca yabancı para alacaklarında, fiili ödeme günündeki kur üzerinden hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b-1 gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

19/06/2025