İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/321 K.2025/1021

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete 3.Kişiye tebligat yönetmeliğine aykırı olarak usulsuz bir şekilde muhtara tebliğ edilmiştir. Oysa tebligat tarihinde daimi çalışana tebliğ edilmiş olup müvekkil herhangi bir şekilde davalılarla hukuki bir münasebeti olmadığı gibi herhangi bir borcu da söz konusu olmadığını Müvekkili şirketin borçlu olan ... Tic. Ltd. Şti. ve ... San. ve dış tic. Ltd. Şti. Ortaklığı İle Bakırköy ...

Noterliği 29.04.2019 tarih ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi yapmıştır. Bu sözleşmeye göre de: İstanbul ili Bağcılar ilçesi ... mahallesi ... Ada ... Parselde bulunan gayrimenkuller üzerindeki .. blok ...

Kat ... nolu daire .. blok zemin katta bulunan 93,10 m2 dükkan (60), C blok zemin katta bulunan 72,54 m2 dükkan (61),C blok zemin katta bulunan 91,97 m2 dükkan(62) ve C blok zemin katta bulunan 132,63 m2 dükkan (63) hak ve hisselerinin tamamını 1.000.000,00(Birmilyon Türk Lirası) karşılığında almıştır. Müvekkil ve davalı borçlular ... inşaat taahhüt ... san. ve Dış tic. Ltd.şti. İle ... Tic. Ltd. Şti. Arasında Bakırköy ...

Noterliği 13.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesini de yapmıştır.

Bu sözleşmeye göre de: İstanbul ili Bağcılar ilçesi ... mahallesi ... parselde bulunan .. blok .. nolu dükkan 73.18 m2 6 nolu dükkan 72.89 m2 2.000.000,00 (İkimilyon Türk lirası) peşin olarak alınmış ve ödemelerin fatura ve çeklerle yapıldığını tüm bu nedenlerle müvekkil şirketin davalılara herhangi bir borcu olmadığından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, kötü niyetle yapılmış icra takibi ve haciz ihtarnamelerine bağlı olarak lehine %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 10/12/2022 tarihli kararıyla; " Bakırköy ... Noterliği 29/04/2019 tarih .. yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ve Bakırköy ...

Noterliği 13/03/2020 tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi gereği 1.910.000,00-TL olarak davacı tarafça davalılara ödeme yapıldığı tespit edildiği gerçeği karşısında sonuç olarak davacının ispat talebi de dikkate alınmış buna göre Bilirkişi tarafından sunulan raporda davalılardan ... ortaklığı ile ... arasında yapılan ödemelerin sözleşme gereği 200.000 TL fazla yapıldığına, ... ve ... ile ... arasında ise 90.000 TL eksik ödeme yapıldığına ilişkin rapor sunulmuştur.

Gelen sicil kayıtlarına göre dosyada davalı 3 Firmanın da ( ... Ticaret Limited Şirketi, ... Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi, ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi ) ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi,... ... Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ) yetkilisi ... olduğu anlaşılmıştır. ... Ortaklığının eski unvanı olduğundan vergi numarası ve tüm kayıtları aynı olduğu sabittir. Sİcil gazetesi kayıtlarına göre ... ...

Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi 18 Temmuz 2019 Tarih 9871 Sayılı Gazete İlanı İle ünvan değişikliği yapmış olup ... Sanayi Ve Dış Ticaret Limited şirketi unvanını almıştır. Taraflardan ... İnşaat TAAHHÜT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'de ...'ün yetkilisi olduğu tek ortaklı limited şirketidir. İşbu sebeplerle yapılan ödemeler farklı şirketlere yapılmış olsa da celb edilen belgelerden de incelenmiş ...

Ortaklığı ve ... aynı şirket olduğundan dolayı Bilirkişi tarafından belirtilen 90.000 TL 'lik ödemenin ... ve ... ortaklığına yapılan ödemenin bu ortaklığa ait olduğu açıktır. ...'ün yetkilisi olduğu ... ... unvan değişikliği ile ... unvanını almıştır, dolayısıyla ...ye yapılan 200.000 Tl'lik fazla ödemenin 90.000 TL 'si ... ve ... Ortaklığına yapılmış kabul edilmiş hatta Bilirkişi incelemesinde yapılan hesaplamalar doğru olup ... Ortaklığının sonrasında ...

Ortaklığı ünvanına geçtiği hususu göz önünde bulundurulduğunda ödemeler bir arada hesaplanmalı ve hesaplama bu şekilde yapıldığında davacının 110.000 TL fazla ödeme yaptığı da tespit edilmiştir. Tüm bu nedenlerle bilirkişi raporu sunulan deliller ve davaya uygulanacak ispat kuralları da dikkate alınarak," 1-DAVANIN KABULÜ İLE; -Davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası nedeniyle İİK 89/3.

Maddesi uyarınca borçlu olmadığının TESPİTİNE,-Şartları oluşmaması nedeniyle kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 63.624,09-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 15.906,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 47.717,79-TL harcın ...

A.Ş dışındaki davalılardan alınarak hazineye İRAD KAYDINA, 5-Davacılar tarafından yatırılan başvurma harcı ile peşin harç olan 15.906,30-TL'nin ... A.Ş dışındaki davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF

Davalı ... Anonim Şirketi istinaf dilekçesinde özetle.

Müvekkili tarafından başlatılan icra takibinde tüm işlemler usulüne uygun olarak yürütüldüğünü ve alacağın tahsili için çeşitli icra işlemleri gerçekleştirildiğini, davacının süresinde itiraz etmemesi ve tebligattan haberdar olmamasının müvekkili şirketi bağlamayacağını, görevsizlik kararından önce Bakırköy 8.Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/215 E. Sayılı dosyasında "Davacının davalılar ... ve Ara 25 şirketine ... ve ... yevmiyeli gayrimenkul satım vaadi sözleşmeleri gereği ödemesi gereken bedelleri ödeyip ödemediği,

bakiye kalmış ise miktarının belirlenmesi için bilirkişi raporu tanzim edilmesinin istenmesine karar verildiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna itirazlarını sunduklarını, alınan raporun eksik inceleme ile oluşturulduğunu, hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, raporda her tacirin ticari ilişkileri için bir ticari defter tutması gerektiğini belirtildiğini, her tacirin ticari faaliyetine göre yaptığı işleri ticari defterlerine kaydetmesi gerektiği gibi bu defterlerin açılış ve kapanış onaylarının da yasaya uygun şekilde yapılması gerektiğini, defterler tacirin ödeme kabiliyeti hakkında da fikir verdiğini,

alacaklı ve borçlu olan firmaların defterleri üzerinde inceleme yapılmadan, sadece dekontlar incelenerek hazırlanan bilirkişi raporu eksik olduğunu, mahkemeye itirazda bulunarak tarafların ticari defter ve kayıtları gözetilmeden yapılan değerlendirmeyi kabul etmediklerini ve yeni bir rapor talep ettiklerini, ancak karşı taraf 10.11.2022 tarihli duruşmada Ticari defterlerinin incelenmesine muvafakat etmediğini bildirerek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, mahkeme davanın açılmasına sebebiyet vermediği müvekkili yönünden yargılama giderlerininden sorumlu tutmadığını,

ancak davacının müvekkiline borçlu olmadığı noktasında hatalı değerlendirme yapıldığını, müvekkili şirket ile diğer davalı şirketler arasında hazır beton sözleşmesi imzalandığını, sözleşmelerin 5.sayfasının 17-garantörlük başlıklı kısmında, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin garanti altına aldığını, müvekkili taraflar arasındaki bu ilişkide üçüncü kişi konumunda olduğunu, davacı ve davalının bu garantörlük sıfatından kaçmak maksadıyla muvazaalı hareket edip etmediği söz konusu olabileceğini,

taraflar müvekkilden mal kaçırmak maksadıyla hareket etmiş olabileceği gibi bu konuda aralarında muvazaaya dayalı bir işlem de gerçekleştirmiş olabileceklerinden eksik inceleme ile davacının borçlu olmadığının tespiti hatalı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 89 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafından, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle davalı alacaklıya ve borçlulara borçlu olmadığının tespitine ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı ... A.Ş tarafından borçlular ... Ltd.,ve ... ... Ltd., aleyhine çeke istinaden 29/06/2020 tarihinde kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır.

Bakırköy 8.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16/06/2022 gün 2021/215 Esas 2022/260 karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır. Asliye hukuk mahkemesinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve 07/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Bakırköy ...

Noterliği 29/04/2019 tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ; zemin kat dükkan 60,61,62,63 dükkanlar için hak ve hisselerin tamamı için 1.000.000-TL karşılığında sözleşme kurulduğunu; hesaben 1.200.000 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Sözleşme gereği 200.000 TL fazla ödeme yapıldığı tespit edildiği, ... & .... Ort ile ... arasında ;Bakırköy .... Noterliği 13/03/2020 tarih .. yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi.

C dükkan 1 ve 6 numaralı dükkanlar için hak ve hisselerin tamamı için 2.000.000 TL karşılığında kurulduğu ve ödemenin; hesaben 1.590.000 TL , çekle ödemelerin 270.000 TL ,nakit tahsilatın 50.000 TL toplam da 1.910.000 TL olarak tespit edilmiştir. Sözleşme gereği 90.000 TL eksik ödeme yapıldığı tespit edildiğini," belirtmiştir. İcra dosyasında alacaklı vekili tarafından, 01/07/2020, 15/03/2021 ve 06/05/2021 tarihlerinde haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edilmiştir.

Bakırköy ... Noterlik 29/04/2019 tarihli ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ; zemin kat dükkan 60,61,62,63 dükkanlar için hak ve hisselerin tamamı için 1.000.000 TL karşılığında satıcı ... İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi ve ... İç mimarlık İnş İth Ltd Şti tarafından ... Ticaret Ltd Şti ne satıldığı Bakırköy ... Noterlik 13/03/2020 tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi.

C dükkan 1 ve 6 numaralı dükkanlar için hak ve hisselerin tamamı için 2.000.000 TL karşılığında satıcı ... Limited Şirketi ve - ... İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi Tarafından ... Halıcılık Sanayi Ticaret Ltd Şti ne satıldığı, görülmüştür.

Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalılara icra dosyasından dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava ettiği, mahkemece dosya kapsamına davacı tarafça sunulan satış vaadi sözleşmesi, ödeme belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı icra dosya borçluları tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığı, davalı alacaklı ... şirketi vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu icra dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde, alacaklı vekili tarafından icra müdürlüğüne hitaben verilen, 24/05/2023 tarihli dilekçe ile dosya konusu alacağın haricen tamamen tahsil edildiğini beyan ettiği, mahkemenin karar tarihi olan 10/11/2022 tarihinden sonra icra takip borcunun ödenmiş olduğu anlaşılmakla birlikte ödemenin borçlular tarafından mı, davacı üçüncü kişi mi yoksa borcu üstlenen başka bir kişi tarafından mı yapıldığı anlaşılamamıştır.

Alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusundan feragat edildiğine dair bir beyan da dosyaya sunulmamıştır. Davalı alacaklı ... A.Ş.

Vekilinin istinaf dilekçesinde, mahkemece eksik inceleme yapıldığı, ticari ilişkinin tarafı olan davacı ile davalı şirketlerin ticari defterlerinin incelenmediği, her ne kadar davacı vekilince mahkemenin 10/11/2022 tarihli duruşmasında "ticari defterlerinin incelenmesine muvafakatinin bulunmadığını" beyan etmişse de, davacı ve borçlu davalıların muvazaalı hareket etme ihtimali bulunduğu ileri sürülmüştür.

Bu durumda mahkemece öncelikle, taraflardan davanın aydınlatılması ilkesi gereğince, takip borcu ödemesinin kimin tarafından yapıldığının sorularak, davacı tarafça yapılmış olması hali ile takip borçluları tarafından ödenmiş olması halinde bağlanacak hukuki sonuçların ve ödeme nedeniyle davanın konusuz kalıp kalmayacağının, yargılamaya devam edilmesinde tarafların hukuki yararının bulunup bulunmadığının değerlendirilerek sonuca varılması gerekmektedir.

Mahkemenin kabulüne göre de. HMK 222/1.

Madde gereğince tacirlerin ticari defterlerinin resen incelenebileceği, madde de, davacı tarafın muvafakatinin bulunup bulunmamasının sonuca etkili olmadığı, mahkemece davacı üçüncü kişi ve borçlulara, usulüne uygun muhtıra çıkarılarak ve muhtırada defter ibraz etmemenin sonuçları ihtar edilerek inceleme yapılması gerekirken, sadece sunulan ödeme belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak karar verilmesinin de yerinde olmadığı, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşılmıştır.Yukarıda yapılan gerekçelerle; ...

A.Ş. Vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında işaret edildiği şekilde yargılamaya devam olunarak karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.