İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/272 K.2026/439

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hastane ürünlerinin üretimini yapan bir firma olduğunu, "..." etken maddeli ürünü üretmek istediğinde davalının ... numaralı patentiyle karşılaştığını, söz konusu etken madenin patent süresinin tüm dünyada dolduğunu, davalı tarafından oksidasvon ve epimerizasyon problemini çözme iddiası ile patent aldığını, dava dilekçesi ekinde sunulan mütalaa'da detaylı olarak anlatıldığı üzere dava konusu patentin koruma kapsamı ... ile ...'de birbirinden büyük ölçüde farklı olduğunu, bu farklılığın nedeninin ise davalının,

patent başvuru sürecinde ... nezdinde kısıtlamalara gitmesine rağmen ...'de olması gereken kısıtlamaları yapmamasından kaynaklı olduğunu, ... patentinin koruma kapsamının ...'daki itiraz neticesinde "... " ifadesi eklenerek daraltıldığını, yani Türkiye'de geçerli ... patentine kaynaklı eden dava konusu ... patenti, tescil edildiği hali ile muhafaza edilemediğini, temyiz sürecinin hali hazırda devam ettiğini, oysa dava konusu ... numaralı patentin 1 no'lu patentin, tescilli hali ile ülkemizde geçerliliğini sürdürdüğünü, ... numaralı patentin 1 no'lu isteminde "..." ifadesinin olmadığını,

bu nedenle ... patentinin ürün istemlerinin suli-susuz her türlü kompozisyonu kapsayacak şekilde geniş bir koruma kapsamı verdiğini, bu nedenle Türkiye'de geçerlilik arz eden bu istemlerde ciddi sorunlar ortaya çıktığını, ...'nun Avrupa Patentinin istemlerinde yazılan "karbonhidrat" lafzını çok geniş bulduğunu, bunu üzerine patent sahibinin, bahsi geçen karbonhidratları laktoz, manoz, sukroz ve glukoz ile sınırlandırılarak tescil alabildiğini, ...

Avrupa'da patentlenebilir görülmeyen bu geniş koruma kapsamının Türkiye'de tescilli olduğunu, ...'deki tescilli haliyle söz konusu patentin koruma kriterlerini karşılamadığı için huzurdaki davayı açmak gerektiğini, ... md. 138 ve 551 sayılı Patent KHK 'nın 129.maddesine göre patent verilebilirlik şartlarını taşımayan buluşlara patent verilmişse bu belgelerin hükümsüz kılınacağını, yeni, buluş basamağını aşan ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerini karşılamayan buluşlara her nasılsa belge verilmişse bu belgelerin talep halinde mahkemelerce hükümsüz kılınacağını,

diğer yandan ilgili alandaki uzmanın uygulamaya koyabileceği açıklıkta kaleme alınmayan patent belgelerinin, ilk başvurunun kapsamının dışına taşan patent belgelerinin, ilk başvurunun kapsamının dışına taşan patent belgelerinin de hükümsüz kılınacağını, dava konusu patentle ilgili önceki tekniğe ait belgelerin, dava dilekçesindeki D1 ila D22 referansları ile listelenen belgeler olduğunu, dava konusu patentin, alandaki uzmanın uygulamaya koyabileceği düzeyde açık olmadığını, buluş basamağına haiz olmadığını,

dava konusu patentin istemlerinin uzman kişinin tatbik edemeyeceği eksik bir öğreti açıklamış olması nedeniyle ... md. 138/b ve 551 KHK 129/b bendi kapsamında ve buluş basamağı içermemesi nedeniyle ... md.138/a ve 551 KHK 129/a bendi uyarınca davalıya ait ... sayılı patent belgesinin tamamı itibariyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

müvekkili şirketin dünya çapında çok sayıda patenti olan ilaç üreticilerinden birisi olduğunu, dava konusu patentin ... hükümleri uyarınca tescil edilmiş olan Avrupa patentinin Türkiye validasyonu olduğunu, dava konusu patentin ... temyiz sürecinin devam ettiğini, temyiz sürecinin bekletici mesele yapılmasına karar verilmesi gerektiğini, dava konusu patentin Avrupa patenti olmasından dolayı hükümsüzlük iddialarının ... uyarınca değerlendirilmesi gerektiğini, davacının iddialarını dayandırdığı teknik mütalaanın ve tüm dokümanlarının kendilerine tebliğ edilmesi gerektiğini, davacının,

dava konusu patentin alandaki uzmanın uygulamaya koyabileceği düzeyde açık olmadığı iddiasının bilimsel açıdan kabul edilebilir olmadığını, dava konusu patentin buluş basamağı kriterlerini tekniğin bilinen durumuna dahil dokümanlar karşısında fazlasıyla taşıdığını, önceki tekniğe ait dokümanlarda tetrasiklinlerin stabilite problemlerinin tekniğinde uzman kişiyi mevcut buluşa yönlendirecek şekilde açıklanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesin kararıyla. Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller alınan bilirkişi kök ve ek raporları, İstanbul İstanbul 3. FSHHM'nin 2021/35 E. Sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde, ... sayılı patentin dayandığı Avrupa patentinin, ... itiraz süreci sonucunda değiştirilmiş hali ile devamına karar verildiği,

değiştirilmiş Avrupa patentinin Türkçe çevirisinin TÜRKPATENT”e 24/08/2022 tarihinde TÜRKPATENT'e sunulduğu ve ilgili değişikliğin 21/09/2022 tarihli Resmi Patent bülteninde yayımlandığı anlaşılmış olup, ilan edilen nihai 1 ila 12 nolu istem setindeki 1 ve 6 nolu bağımsız istemlerin yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu, dolayısıyla bu bağımsız istemlere bağlı olan 2-5,12 ve 7-11 nolu bağımlı istemlerin de yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu kanaatine varılmakla hükümsüzlük koşullarının oluşmadığından sübut bulmayan davanın REDDİNE, karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükümsüzlüğü talep edilen ... sayılı Avrupa patentinin Türkiye'de tescilinden sonra ... nezdindeki itiraz süreciyle kapsamının daraltıldığını, ulusal mahkemenin ... temyiz sonucunu beklememesi gerektiğine dair emsal bölge adliye mahkemesi kararı bulunmasına rağmen yargılamayı bekletici mesele yaparak uzattığını, davanın açıldığı tarihteki mevcut istemler üzerinden hazırlanan kök bilirkişi raporuyla patentin hükümsüzlük koşullarını taşıdığının tespit edildiğini,

ancak davanın açılmasından yaklaşık dört yıl sonra davalı yanca yapılan istem değişikliklerinin mahkemece usule aykırı şekilde ek incelemeye tabi tutularak davanın reddine karar verildiğini, usul hukuku gereği davanın açıldığı tarihteki olgular üzerinden değerlendirme yapılması gerektiğini, dava tarihindeki haklılığı bilirkişi raporlarıyla sabit olan müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davanın açıldığı tarih itibariyle mevcut olan tescilli patent istemleri üzerinden inceleme yapılarak hazırlanan kök bilirkişi raporu dikkate alınarak hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

davaya konu patentin Avrupa Patent Sözleşmesi (...) uyarınca Türkiye'de geçerli kılınan bir Avrupa patenti olduğunu, müvekkilinin ... m. 138(3) maddesinden doğan kanuni istem sınırlama hakkını kullanarak patent istemlerini ... nezdindeki güncel süreçlerle uyumlu hale getirdiğini, bu talebin TÜRKPATENT tarafından kabul edildiğini, patentlenebilirlik kriterleri kamu düzeninden olduğundan yerel mahkemenin yeni istem seti üzerinden ek bilirkişi incelemesi yaptırmasının isabetli olduğunu, patent hükümsüzlüğü davalarında ... nezdindeki nihai sürecin beklenilmesinin yerleşik bir uygulama ve usul ekonomisinin gereği olduğunu,

davacının hükümsüzlük iddialarının zaten teknik otorite olan ... önünde detaylıca incelenerek karara bağlandığını, emsal mahkeme kararlarının da ... sürecinin bekletici mesele yapılmasını desteklediğini, müvekkil şirketin kendisine kanunen tanınmış bir hakkı kullandığını ve bu durum mahkemece de isabetli olarak dikkate alınmış iken davacı yanın, bir Avrupa patenti olan dava konusu patentin davanın açıldığı tarihteki halinin dikkate alınmasını talep etmesi ve ... sürecinin beklenilmemesi gerektiğini iddia etmesi hiçbir hukuki dayanağa dayanmadığını belirterek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın konusu davalı adına tescilli ... sayılı patentin buluş basamağını içermemesi nedeni ile hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.TPMK kaydına göre, davalı adına tescilli "..." buluş başlıklı ...sayılı patentin başvuru tarihinin 13/03/2006 olduğu, tescil tarihinin 23/12/2013 olduğu,

söz konusu patentin Avrupa Patent Sözleşmesi (...- ...) uyarınca 13/03/2006 tarihinde yapılan ... sayılı Avrupa Patent Başvurusunun ... tarafından inceleme işlemleri sonucunda 11/09/2013 tarihinde verilen ...sayılı Avrupa Patentinin, Türkçe çevirilerinin TPMK'ya verilmesi sonucu Türkiye'de geçerli bir patent olduğu görülmüştür.

Davalı vekili tarafından, ... m. 138(3) uyarınca dava konusu ... sayılı patentin istemlerinde sınırlandırma yapılması talebinin 10.02.2021 tarihinde TÜRKPATENT'e sunulduğunu belirttiği, nihai istem setinin 21/09/2022 tarihlinde resmi bültende yayımlandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 21/11/2018 tarihli Kimya Mühendisi Patent Vekili ..., ... alanında uzman akademisyen Prof. Dr. ..., ... konusunda uzman akademisyen Prof.

Dr. ...'den oluşan bilirkişi heyet raporunda özetle;" davaya konu ... sayılı patentin 1 ve 10 numaralı bağımsız istemlerinin, bu istemlerde talep edilen kapsamın tümü için tarifnamede dayanağı olmadığı, tarifnamedeki açıklamalar ışığında ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından, istemin kapsamına giren buluşun tüm kapsamı boyunca uygulanabilmesi sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak açıklanmadığı, davaya konu patentin 1 ve 10 numaralı bağımsız istemlerine bağlı olan 2-9 ve 11-17 numaralı bağımlı istemlerde de buluşun uygulanabilmesi sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak açıklanmadığı,

dava konusu patentin hükümsüz kılınması gerektiği" belirtilmiştir.29/12/2020 tarihli bilirkişi 1. ek raporunda özetle;" kök rapordaki görüşlere ek olarak, davaya konu patentin nihai istem setindeki 2 ve 8 numaralı bağımlı istemlerin dışında kalan 1, 3 ila 7 ve 9 ila 14 numaralı istemlerin yeni olduğu fakat buluş basamağı kriterlerine haiz olmadığı, bu nedenle dava konusu patentin 1, 3 ila 7 ve 9 ila 14 numaralı istemlerinin hükümsüz kılınması gerektiği" belirtilmiştir.08/03/2023 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda özetle.

"Davaya konu ... sayılı patentin dayandığı Avrupa patentinin, ... itiraz süreci sonucunda değiştirilmiş haliyle devamına karar verilen değiştirilmiş Avrupa patentinin Türkçe - çevirisinin TÜRKPATENT'e sunulduğu, ilgili - değişikliğin 21/09/2022 tarihli Resmi Patent bülteninde yayımlandığı, işbu rapor tarihi itibariyle davaya konu patentin nihai halinin 21/09/2022 tarihli Resmi Patent bülteninde yayımlanan 1 ila 12 nolu istem setini içerdiği, davaya konu patentin nihai 1 ila 12 nolu istem setindeki | ve 6 nolu bağımsız istemlerin yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu,

dolayısıyla 1 nolu bağımsız isteme bağlı olan 2 ila 5 ve 12 nolu bağımlı istemlerin ve 6 nolu bağımsız isteme bağlı olan 7 ila 11 nolu bağımlı istemlerin de yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu, sonuç olarak, nihai istem setindeki istemlerin (1-12 nolu istemlerin) tümünün yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu, davaya konu patentin nihai istem setindeki istemlerinin (1-12 nolu istemlerin) tümünün buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak açıklandığı,

davaya konu patentin nihai istem setindeki istemlerinin (1-12 nolu istemlerin) hükümsüz kılınması gerekmediği" belirtilmiştir.Somut olayda.

Davaya konu ... sayılı patentin dayandığı Avrupa patentinin, ... itiraz süreci sonucunda değiştirilmiş haliyle devamına karar verilen değiştirilmiş Avrupa patentinin Türkçe çevirisinin TÜRKPATENT’e sunulduğu, ilgili değişikliğin 21/09/2022 tarihli Resmi Patent bülteninde yayımlandığı, 2. Ek raporun düzenlendiği tarih itibariyle davaya konu patentin nihai halinin 21/09/2022 tarihli Resmi Patent bülteninde yayımlanan 1 ila 12 nolu istem setini içerdiği, davaya konu patentin nihai 1 ila 12 nolu istem setindeki 1 ve 6 nolu bağımsız istemlerin yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu,

dolayısıyla 1 nolu bağımsız isteme bağlı olan 2 ila 5 ve 12 nolu bağımlı istemlerin ve 6 nolu bağımsız isteme bağlı olan 7 ila 11 nolu bağımlı istemlerin de yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu, sonuç olarak, nihai istem setindeki istemlerin (1-12 nolu istemlerin) tümünün yenilik ve buluş basamağı kriterlerine haiz olduğu, davaya konu patentin nihai istem setindeki istemlerinin (1-12 nolu istemlerin) tümünün buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak açıklandığı,

davaya konu patentin nihai istem setindeki istemlerinin (1-12 nolu istemlerin) hükümsüz kılınma şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.