İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/384 K.2026/613

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili firmanın 45 yılı aşkın iş deneyimi ve binin üzerinde uzmanlaşmış çalışanlarıyla dünyanın birçok ülkesinde ihracatla gelişimini sürdürdüğünü, müvekkili firmanın TPMK nezdinde tescilli ve tescil aşamasında olan birçok tasarımı bulunduğunu, davalının, müvekkili firma ile aynı sektörde faaliyet göstermekle uzun senelerdir "..." markası altında ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, TPMK nezdinde ...

(21-22-23-24-25-26-27) ve ...

(10-11-12-13-14-15-16-17-18) sayılar ile tescilli "..." tasarımının davalı adına tescilli olduğunu, davalı adına tescilli bu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını, bu hususların mahkemenin 2021/52 D.İş ve Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/21 D.İş sayılı dosyalarında aranan bilirkişi raporları ile de sabit olduğunu, davalı adına tescili olan tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını iddia ederek, ...

(21-22-23-24-25-26-27) ve ... (10-11-12-13-14-15-16-17-18) tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevaplarında özetle; müvekkilinin yirmi yılı aşkın bir süredir dünyanın farklı mutfak kültürlerine uygun özellikte ve yüksek kalitede ürünler sunduğunu, müvekkilinin ürünlerini "..." markası altında pazarladığını, davacı tarafça dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığına yönelik iddia ve bu iddiasını desteklediği iddia edilen tüm görsellerin yine müvekkili firmanın tasarımları olduğunu, müvekkilinin tüm tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu bu nedenle de TPMK nezdinde tescil edildiğini,

davacının dava konusu etmiş olduğu tasarımların müvekkili adına tescil edildiğini öğrendiği tarihten itibaren beş yıl ses çıkarmayan davacının müvekkilinin tesciline muvafakat etmiş olduğunu, bu nedenle dava açma hakkının da ortadan kalktığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile. "1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... (21, 22, 23, 24, 25, 26 ve 27) nolu tasarımlar ve ...

(10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 ve 18) tescil nolu tasarımların tescil başvuru tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadıkları anlaşılmakla hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle. Davacının, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/52 D. İş ve Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/22 D.

İş sayılı dosyalarındaki delil tespitlerine dayanarak müvekkiline ait tescilli tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla hükümsüzlük talebinde bulunduğunu, yerel mahkemenin eksik ve hatalı bilirkişi raporuna itibar ederek davanın kabulüne karar verdiğini, ancak delil tespiti dosyalarındaki katalog ve internet görsellerinin yayın tarihlerinin teknik olarak ispatlanamadığını, bilirkişinin tespit tarihindeki görselleri esas alarak hata yaptığını, 6769 sayılı SMK’nın 57/2. maddesindeki 12 aylık "hoşgörü süresi" kuralının göz ardı edildiğini,

tescil başvurularından önceki yasal süreler içinde kalan paylaşımların yeniliği etkilemeyeceğini, bilirkişi heyetinin "bilgilenmiş kullanıcı" tanımını yapmadan ve bu bakış açısını yansıtmadan kıyaslama yaptığını, tasarımlardaki iki bölmeli kapak yapısı, dijital gösterge farkı, kulp formları, düğme dizilimleri, serigrafi detayları, renk tercihleri ve ayak yapısı gibi ayırt edici unsurların "tasarımcının seçenek özgürlüğü" kapsamında değerlendirilmediğini,

... camı ve ayak gibi teknik zorunluluk arz eden parçaların benzerlik unsuru olarak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yasaya ve içtihatlara uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı, davalı tarafın haksız ve mesnetsiz istinaf taleplerinin reddi gerektiğini, Müvekkili Firmanın fazlaya ilişkin bilcümle hak ve alacaklarını talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

davalının haksız ve mesnetsiz istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı adına tescilli, ... (21, 22, 23, 24, 25, 26 ve 27) ve ... (10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 ve 18) numaralı ... tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Davacı vekili; müvekkili firmanın tescilli ve tescil aşamasında birçok tasarımı bulunduğunu, davalının aynı sektörde “...” markası altında uzun yıllardır faaliyet gösterdiğini, davalı adına tescilli ... (21-22-23-24-25-26-27) ve ...

(10-11-12-13-14-15-16-17-18) sayılı “...” tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını, bunun mahkemenin 2021/52 D.İş ve Bakırköy 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/21 D.İş dosyalarındaki bilirkişi raporları ile sabit olduğunu beyan ederek anılan tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin ürünlerini “...” markası altında pazarladığını, davacının yeni ve ayırt edici olmadığına dayanak yaptığı görsellerin dahi müvekkilinin tasarımları olduğunu, müvekkil tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğu için tescil edildiğini, davacının tasarımların müvekkil adına tescil edildiğini öğrendiği tarihten itibaren beş yıl ses çıkarmayarak tescile muvafakat etmiş sayılması nedeniyle dava açma hakkının ortadan kalktığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.Mahkemenin 2021/52 d.iş dosyasında yapılan delil tespiti sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile,

"tespite konu bahsi geçen internet sitelerine ait toplamda 26 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayıda “...” bulunduğundan rapora eklenmiş ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor ekinde CD ortamında sunulduğu," belirtilmiştir.

Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/21d.iş dosyasında yapılan delil tespiti sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile, "tespit dilekçesinde belirtilen 116 adet link ekran görüntüleri alınmış, ekran görüntüleri yukarıda sunulmuş, yabancı dil olan sayfaların/linklerin hem yabancı dil hem de Google Otomatik çeviri ile Türkçe'ye çevrilerek,

gerek ekran görüntüsü olarak yukarıda, gerek hem ekran görüntüsü hem de her link ayrı olmak üzere sayfa/sayfaların tamamı pdf uzantısı ile ve yine her link için ayrı klasör oluşturularak katalog/kataloglar da dahil olmak üzere EK'te bulunan DVD içerisinde sunulduğu" belirtilmiştir.02/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda;hükümsüzlüğü talep edilen ... (10-11-12-13-14-15-16-17-18) tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 22.03.2018 itibarıyla ve ...

(21-22-23-24-25-26-27) tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 11.02.2019 itibarıyla koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı belirtilmiştir.10/05/2023 tarihli ek raporda da aynı tespit ve kanaat tekrar edilmiştir.

Mahkemece; davacı delilleri ve resen araştırma kapsamında tasarımların tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu, yeni ve ayırt edici olmadıkları gerekçesiyle davanın kabulü ile tasarımların hükümsüzlüğüne karar vermiştir. Davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir.Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir.Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken;

seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak ve farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın, kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmek suretiyle değerlendirme yapılmalıdır.Dosya kapsamına göre; davalı adına tescilli ... ve ...başvuru numaralı çoklu tasarımların “...” tasarımlarına ilişkin olduğu, bilirkişi raporunda dava konusu tasarımlar ile başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş katalog ve internet görsellerinin karşılaştırıldığı,

delil tespiti dosyalarında yer alan katalog ve internet içeriklerinin tarih tespitlerinin yapıldığı, tasarımların genel görünüm itibariyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılanacağı, aralarındaki farklılıkların küçük ayrıntı niteliğinde olduğu ve genel izlenimi değiştirmediği tespit edilmiştir Davalı vekili ;

delil tespit dosyalarındaki internet/katalog içeriklerinin yalnız tespit tarihi itibarıyla görüldüğünü, katalogların ve görsellerin yayın tarihinin belirli olmadığını, internet içeriğinin değişebilir olduğunu, bu nedenle bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de, karşılaştırmanın kamuya sunulan görseller ve katalog içerikleri üzerinden yapılmasının kural olarak yeterli olduğu, sunumların tarihlerinin arşiv kayıtları üzerinden belirlendiği,

teknik inceleme ve değerlendirme gerektiren hususlarda tasarım uzmanının ve bilişim uzmanının da yer aldığı bilirkişi heyetince düzenlenen raporların hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.SMK 57/2 hoşgörü süresi yönünden ise, hoşgörü süresi tasarımın tasarımcı veya halefi ya da bunların izniyle üçüncü bir kişi tarafından yahut tasarımcı halef ile ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması gibi kanunda sayılan hallerde gündeme gelir.

Somut dosyada ise hükümsüzlük değerlendirmesi, dava dışı üçüncü kişilere ait katalog ve internet yayınları ile başvuru tarihinden önce kamuya sunumlara göre yapılmış olup bu sunumların davalı ile SMK 57/2 maddesi anlamında bağlantılı kişilerce yapılan sunumlar olmadığı hoşgörü süresinin somut olayda uygulama yeri bulunmadığı anlaşılmıştır.Bu itibarla; dava konusu tasarımların başvuru tarihleri itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadıkları yönündeki bilirkişi tespitleri ile ilk derece mahkemesinin bu tespitlere dayanan kabul hükmünün dosya kapsamına ve hukuka uygun olduğu,

istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.