İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/535 K.2025/668

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekilinin ... Şubesi'nin 21/12/2024 keşide tarihli,.. seri numaralı, 215.000-TL bedelli çek aslı, 01/04/2024 tarihli faktoring sözleşmesine dayanarak ihtiyati haciz talep etmiştir. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/12/2024 tarihli, 2024/2489 D.İş- 2024/2518 D.İş karar sayılı kararıyla.

"İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 215.000,00-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE, -İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %20'si olan 53.750,00-TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına,

teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine" karar verilmiştir.

Borçlulardan ... vekili ihtiyati hacze itiraz etmiş dilekçesinde; ihtiyati haciz kararının yetkili olmayan mahkemece verildiğini, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını İİK.nun 50.maddesi yollamasıyla uygulanması gereken HMK.nun 6.maddesine göre ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin “borçlunun yerleşim yeri” mahkemeleri olduğunu, kaldı ki, müvekkili dışındaki diğer borçluların da yerleşim yerinin Bursa olduğunu, yine çeklerle ilgili yetkili mahkeme ve icra dairelerini belirleyen diğer yetki kuralları olan çekin keşide yerinin de, muhatap bankanın bulunduğu yerin BURSA olduğunu,

alacaklı tarafından mahkemece verilen ihtiyati haciz kararını ve karara mesnet çeki İstanbul ...İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasıyla icraya konulduğunu. İstanbul 32.İcra Hukuk Mahk.nin 2025/32 E.sayılı dosyasıyla takibin geçici olarak durdurulması talepli yetki itirazı davası açıldığını beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2025 tarihli, 2024/2489 D.İş- 2024/2518 D.İş karar sayılı ek kararıyla.

"Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu bulunmadığı, dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağının bulunmadığı, kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hakkın doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağının da bulunmadığı, bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmadığı,

...'nın sözleşmenin tarafı olmadığı" gerekçesiyle; borçlu ... vekilinin yetki itirazlarının kabulü ile; mahkemenin ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına, karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU; Alacaklı vekilinin istinaf dilekçesinde; hacze itiraz eden borçlu hakkında İstanbul ...İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, ihtiyati haciz kararının da İstanbul 6. ATM'den talep edildiğini, davaya konu alacağın götürülecek borç olduğunu, kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağın her ne kadar aranacak borç niteliğinde olmakla birlikte, çeke dayalı alacağın çekin muhatap bankaya ibraz edilmesi ve karşılıksız işlemi yapılması ile artık aranacak borç haline geldiğini, İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi'nin 16/12/2021 tarih, 2021/1902 Esas-2021/1611 Karar sayılı kararının da aynı yönde olduğunu beyanla, mahkeme kararının kaldırılmasına, itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE. Çeke dayalı ihtiyati haciz kararına, borçlulardan ...'nın yetki itirazında bulunduğu, mahkemece yetki itirazının kabulü ile, ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına karar verildiği, alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, karşılıksızdır şerhi verilen çeke dayalı alacağın götürülecek borç olup olmadığı ve yetkili mahkemenin belirlenmesinden kaynaklanmıştır.

İhtiyati haciz isteyen taraf, çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Bursa olduğu anlaşılmaktadır. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir.

Dosyanın incelenmesinde itiraz eden ...'nın adresinin Bursa ili olduğu, yine diğer borçluların adresinin Bursa olduğu anlaşılmaktadır.

Alacaklı vekili istinaf başvurusunda, kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağın aranacak borç olduğu, ancak çeke dayalı alacağın, çekin bankaya ibrazı ile götürülecek borç haline dönüştüğünü ileri sürmüşse de; çekin bankaya ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu bulunmadığı ve çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı bulunmadığı,

borcun halen aranılacak borç olduğuna yönelik mahkeme karar gerekçesi ve itirazın kabulü kararının yerinde olduğu kanaatiyle, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.