İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2026/211 K.2026/470

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçludan ibraz edilen vadesi geçmiş kambiyo senedi nedeniyle alacaklı olduğunu belirtilerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesinin 26/08/2025 tarihli D.iş kararıyla;

talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, TALEBİN KABULÜ İLE, Alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, karar verilmiştir.İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle;

karara dayanak gösterilen çek ibraz edildiğinde hesapla 1.871.46 TL bakiye bulunduğunu, karşılıksın kalan tutarın 585.478,54 TL olduğunu , buna rağmen ihtiyati haciz talebi ile icra takibinin 600.000 TL üzerinden başlatıldığını, karara İstanbul 25 İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/509 E. Sayılı dosyasından itiraz edildiğini, yetkili mahkemenin Kayseri mahkemesi olduğunu belirterek, itiraz kapsamında ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.İlk derece mahkemesi 21/10/2025 tarihli ek kararıyla.

İhtiyati haciz kararına itiraz edenin Faktoring Sözleşmesinin tarafı olduğu, Faktoring Sözleşmesinde yetkili Mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olarak belirlendiği, alacağın bonoyla birlikte Faktoring Sözleşmesine de dayandığı, TBK 89 uyarınca Mahkememizin yetkili olduğu, sözleşme, fatura ve temlik bordrolarına göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli şartların bulunduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz kararına İTİRAZIN REDDİNE, karar verilmiştir.

İSTİNAF

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin ihtiyati haciz itirazını reddetmesine ilişkin kararının yetki yönünden açıkça hukuka aykırı olduğunu, takibe konu çekin faktoring sözleşmesiyle tereddütsüz şekilde ilişkilendirilmediğini ve nitekim İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi’nin aynı çek ve taraflar bakımından İstanbul icra dairelerinin yetkisizliğine karar verdiğini, mahkemenin yetki değerlendirmesinde TBK m. 89 hükmüne dayanmasının hatalı olduğunu, çeke dayalı alacakların aranacak alacak niteliğinde olması sebebiyle ifa yerinin borçlunun yerleşim yeri olan Kayseri olduğunu,

müvekkilinin tacir sıfatı bulunmaması nedeniyle muhtemel bir yetki sözleşmesinin HMK m. 17 uyarınca geçersiz sayılacağını, ayrıca alacak miktarının çek bedelinin tamamı üzerinden gösterilmesinin maddi hata içerdiğini ve ibraz anındaki bakiye düşüldüğünde gerçek karşılıksız tutarın daha az olduğunu, mahkemenin bu itirazları hiçbir şekilde değerlendirmediğini belirterek yerel mahkemenin ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.İhtiyati haciz talep edenin istinafa cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. ... A.Ş. tarafından borçlular ... ve ....şti aleyhine ...

Şubesine ait 16/08/2025 tarihli 600.000 TL bedelli çeke istinaden ihtiyati haciz talep edildiği, mahkemece ihtiyati haczin kabulüne karar verildiği,İhtiyati hacze itiraz eden... vekili tarafından yetki ve borcun dayanağına itiraz edildiği mahkemece ek karar ile ihtiyati haczin reddine karar verildiği, istinafa konu kararın ihtiyati hacze itirazın reddi kararı olduğu anlaşılmıştır.İstanbul 25. İcra Mahkemesi'nin 15/12/2025 gün, ... sayılı kararında, dava tarihinin 24/09/2025 tarihi olduğu, mahkemece yetki itirazının kabulü ile,

İstanbul icra dairelerinin yetkisizliğine, Kayseri icra dairesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir.İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, Mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihi itibariyle 7 gün içerisinde Mahkemesine müracaat ile itiraz edebilir.İİK'nın 167/1 hükmünde, alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının,

alacak rehinle temin edilmiş olsa bile bu bölümdeki hususi usullere göre haciz yolu ile veya borçlu iflasa tabi şahıslardan ise iflas yolu ile takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2019 tarihli, 2017/12-741 E. 2019/382 K. sayılı kararı ve Dairemizin 14.11.2016 tarihli 2016/12481 E. 2016/8797 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere alacaklının kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapabilmesi için alacağının mutlaka bir kambiyo senedine bağlı olması gerekir.

Bu takip yolunda yetkili icra dairesi kural olarak genel haciz yolu ile takipte olduğu gibi İİK'nın 50/1 fıkrasına göre HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir (HMK 9-27. maddeleri).

İİK'nın 258. maddesine göre de ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.Dairemizin önceki kararlarında, çekin bankaya ibraz edilmesinin, çeki aranılacak borç olmaktan çıkarmayacağı, götürülecek borç haline getirmeyeceği, dolayısıyla alacaklının yerleşim yeri mahkemesinden ihtiyati haciz kararı talep edemeyeceği görüşü benimsenerek karar verilmişse de.

Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine İlişkin, Yargıtay 11 HD nin 2025/5752 esas 2025/6984 karar sayılı Kararında;" "...Dairenin emsal kararlarında. İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze, 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun'un 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulduğu, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranılacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklarda TBK'nın 89/1. hükmünün uygulanamayacağı, çekten kaynaklanan borcun alacaklısının;

borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir.

Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği ayrıca muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliğini kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. maddesi hükmü nedeniyle alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceğinin kabul edildiğinin görüldüğü,

(Dairenin 13.09.2017 tarihli 2017/2488 E., 2017/4324 K. sayılı, 06.12.2016 tarihli 2016/13698 E., 2016/9391 K. sayılı, 05.12.2016 tarihli 2016/12815 E., 2016/8797 K. sayılı, 20.09.2016 tarihli 2016/8892 E., 2016/7362 K. sayılı, 21.03.2016 tarihli 2016/2455E., 2016/3080 K. sayılı, 05.10.2015 tarihli 2015/10523 E., 2015/9851 K. sayılı,10.11.2014 tarihli 2014/15478 E., 2014/17256 K. sayılı emsal ilamları).

Bu itibarla yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Dairenin emsal ilamları çerçevesinde çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra,

götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1. hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceğinin kabulü gerektiği" açıklanmıştır.Somut olayda ihtiyati hacze itiraz eden vekili yetki itirazında bulunmuş ise de, yukarıda açıklanan gerekçelerle ve Yargıtay 11 HD nin 2025/5752 esas 2025/6984 karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyumazlığın Giderilmesine İlişkin Kararına istinaden ,alacaklının ikametgahı da yetkili olmakla mahkemece ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen karar yerinde görülmüştür.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca;

tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde İhtiyati hacze itiraz eden ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.