İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/461 K.2021/820

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait muhtelif plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya 06/07/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafından dosya borcuna 11/07/2017 tarihinde itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu beyanla, Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; "...işletmeciliğini davacı şirketin yaptığı köprüyü davalıya ait araçların kullandığı, davalıya ait ... VE ... plakalı araçların 03/02/2017, 04/02/2017 ve 05/02/2017 tarihlerinde ihlalli geçiş yaptığı, davalının işlettiği aracın köprüyü ve kullanmasından dolayı ihlalli geçiş bildiriminin verildiği ve belirtilen süre içinde ihlalli geçişin ücretini yatırmadığı anlaşılmış, 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan.

7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile. "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin bir ve beş fıkrasında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiş olup,aynı yasanın 19. maddesi ile.

"6001 sayılı kanuna eklenen Geçici 3. maddesi ile; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen, ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibari ile tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır" düzenlemesine göre 824,85 TL geçiş ücreti, 3.299,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 4.124,25 TL üzerinden takip tarihinden işleyeceği reeskont faiz ile takibin devamına,

alacak likit bir alacak olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş, dava tarihinde davacı dava açmakta haklı olduğundan dava değerine göre vekalet ücreti ve yargılama giderine karar verilmesine..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Davaya konu ... ve ... plakalı araçların HGS üyeliğinin bulunduğunu ve bu kayıtların dilekçe ekinde sunulduğunu, araçlarda HGS olmasına rağmen davacı firmanın sisteminin okumadığını, bu konuda hemen her gün basında haber çıktığı gibi internette de binlerce şikayet yer aldığını, ihlalli geçiş tutanaklarının hemen ardından Yalova Sulh Ceza Mahkemesine itiraz edilmesine rağmen görevsizlik nedeniyle itirazın reddine karar verildiğini beyan ederek, kaçak geçiş söz konusu olmadığından kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır. Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde.

03/07/2017 tarihinde 824,85 TL geçiş ücreti, 7.423,65 TL ceza tutarı olmak üzere 8.248,50 TL'nin tahsili amacı ile takip başlatılmış, ödeme emrinin 08/07/2017 tarihinde tebliği sonucu davalı tarafından süresi içerisinde 11/07//2017 tarihinde itiraz edilmesi üzerine dava, İİK 67. maddesi uyarınca yasal 1 yıllık sürede açılmıştır.

Dava konusu ihtilaf, davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden davalıya ait araçların ücret ödemeksizin geçişinden kaynaklanan ve geçiş tarihinden 15 günlük süre içerisinde geçiş bedelinin ödenmemesi nedeniyle ceza bedelinden davalının sorumluluğu tutulup tutulamayacağın belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

İhlalli geçiş bildirimleri; ... plakalı aracın, davacı şirketin işlettiği köprü/otoyoldan 03/02/2017 tarihinde ihlalli geçiş yaptığından bahisle 217,50 TL geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 10 katı tutarında 2.175,00 TL ceza olmak üzere toplam 2.392,50 TL'nin, ... plakalı aracın, davacı şirketin işlettiği köprü/otoyoldan 04/02/2017 tarihinde ihlalli geçiş yaptığından bahisle 217,50 TL geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 10 katı tutarında 2.175,00 TL ceza olmak üzere toplam 2.392,50 TL'nin,

... plakalı aracın, davacı şirketin işlettiği köprü/otoyoldan 05/02/2017 tarihinde ihlalli geçiş yaptığından bahisle 217,50 TL geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 10 katı tutarında 2.175,00 TL ceza olmak üzere toplam 2.392,50 TL'nin, ... plakalı aracın, davacı şirketin işlettiği köprü/otoyoldan 04/02/2017 tarihinde ihlalli geçiş yaptığından bahisle 172,35 TL geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 10 katı tutarında 1.723,50 TL ceza olmak üzere toplam 1.895,85 TL'nin ödenmesine ilişkindir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli,

30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.

Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir.

Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.", 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir.

İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş,

ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.) 6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere,

bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için;

beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.", 25/05/2018 tarihli,

30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu

maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın dosya üzerinden karar verilmiştir.

Davalıya ait araçların gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediği, nakit/kart ile ödeme yapılmadığı ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip oldukları halde bu süre içerisinde de ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiasının araştırılması, geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı,

geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; konusunda uzman bankacı ve bilgisayar mühendisi bilirkişi heyetinden davacıya ait sistem ile davalı OGS/HGS kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, her bir geçiş yönünden, geçiş anında yeterli bakiyenin olup olmadığı, bakiye yeterli değilse otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, otomatik yükleme yapmış ise geçişten itibaren 15 gün içerisinde davacı tarafça tahsilat yapılmasının mümkün olup olmadığı hususlarında bilirkişi raporu alınarak karar verilmedir.

Buna göre anılan eksikliklerin giderilmesi için, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 bendi uyarınca kararın kaldırılması ve Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/16 E. 2018/468 K. sayılı 04/07/2018 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davalı tarafça yatırılan 98,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,