İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/295 K.2024/249

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri davalıya davalıya 27/01/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafından 31/01/2017 tarihinde dosyanın tamamına itiraz ettiğini, davalı tarafın yapmış olduğu İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, takibin devamına ve aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 05/06/2018 tarihli beyan dilekçesinde.

2225.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren Torba Kanun’un 19. Maddesi ile 6001 Sayılı Kanun’a eklenen geçici maddede yer alan “tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında” ibaresi nedeniyle; işbu dava konusu ihlalli geçişe ait geçiş ücreti ve ceza tutarının Torba Kanun’un yürürlük tarihi itibari ile henüz tahsil edilmemiş olduğu anlaşıldığından, icra takibine konu alacak üzerinde revizyon yapılmış takip tarihi itibariyle geçiş ücretinin 10 katı olan ceza tutarı 4 katına indirilmiştir.

Bu itibarla işbu davada harca esas değerin 5.889,00 TL olarak değiştirilmesini vekaleten arz ve talep ederiz.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu cezaların hukuka ve anayasanın temel ilkelerine aykırı olduğunu, iptalinin gerektiğini, araca ait HGS ve OGS cihazının mevcut olduğunu, bu cihazın dolu olduğunu, gişelerde bulunan HGS ve OGS okuma cihazındaki teknik bozukluk ve yetersizlik nedeniyle müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmamasına rağmen iş bu cezaları kestiğini, HGS ve OGS barkodunun gişede okunmamasının müvekkile yüklenebilecek bir kusur olmadığını, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece geçiş sırasında araçların hgs kaydında yeterli bakiye olup olmadığı, yeterli bakiye yoksa 15 gün içerisinde yatırılıp yatırılmadığı incelenerek, hgs kaydında yeterli bakiye varsa veya 15 gün içerisinde yatırılmış ise sadece geçiş ücreti; bakiye yoksa ve 15 gün içerisinde yatırılmamışsa geçiş ücreti ve ceza miktarı tek tek hesaplanarak ve gerekçeli kararda belirtilerek; ''davacının yukarıda açıklandığı üzere davalıya ait araçlar için toplamda 15 ihlalli geçiş nedeniyle 1.066,20 TL geçiş ücreti ve 4.179,20 TL ceza tutarı olmak üzere toplamda 5.245,40 TL'yi talep etmekte haklı olduğu,

bakiye talebin reddinin gerektiği, bu bedel üzerinden itirazın iptalinin gerektiği, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 5.245,40 TL'nin % 20'si oranında inkar tazminatının kabulüne, 5-Davacı tarafından yapılan 153,95 TL tebligat gideri ve müzekkere gideri, 500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 653,95 TL'nin kabul-red oranları gözetilerek 264,76 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ''karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle ''yasa değişikliği sebebiyle hasıl olan harca esas değeri değiştirme talebimiz dikkate alınmayarak 12.955,80 tl üzerinden kabul red oranına göre hesaplama yapılarak yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi yasaya ve usule açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

Talebimiz 5.889,00 TL iken Mahkeme tarafından takibin 5.245,40 TL üzerinden devamına hükmedilmiş ancak davalı lehine 3.400,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir. Reddedilen tutar 643,60 TL'dir ve bu tutar üzerinden karşı vekalet ücretine hükmedilmelidir.

Keza yargılama giderlerine hükmedilirken de bu tutar esas alınması gerekirken yasa değişikliği öncesi talep ettiğimiz 12.955,80 TL dikkate alınmıştır, Sayın Mahkeme PTT yazı cevaplarında geçiş ücretini karşılayacak bakiyenin olduğunu ancak çekimin yapılmadığını gerekçe göstererek talebimizin bir kısmını kabul etmiştir. Ancak yeterli bakiyenin varlığı davalıyı sorumluluğundan kurtarmayacaktır.

Çünkü Müvekkil şirketin otomatik tahsilat yükümlülüğü bulunmamakla birlikte alınan hizmetin bedelinin ödenmesi davalının sorumluluğundadır.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ''hgs ve ogs barkodunun gişede okunmaması müvekkile yüklenecek bir kusur olmayıp, sorumluluk davacıya aittir. Ceza kesilemez.

Davacının para cezası tanzim etme yetkisi yoktur'' şekline beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Dava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti, ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında; davacı tarafından davalı aleyhine 15 adet ihlalli geçiş nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarı olarak toplamda 12.955,80 TL'nin tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe borca ve ferilerine itirazlarını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.Davalının maliki olduğu ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların 2016 yılında farklı güzergahlarda ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili talep edilmektedir.

Davacı taraf, araçların geçişine ilişkin cd kayıtlarını ve belgeleri ibraz etmiştir. Mahkemece araçların hgs hesap hareketleri PTT Genel Müdürlüğünden temin edilmiştir.

Mahkemece, geçiş sırasında araçların hgs kaydında yeterli bakiye olup olmadığı, yeterli bakiye yoksa 15 gün içerisinde yatırılıp yatırılmadığı incelenerek, hgs kaydında yeterli bakiye varsa veya 15 gün içerisinde yatırılmış ise sadece geçiş ücreti; bakiye yoksa ve 15 gün içerisinde yatırılmamışsa geçiş ücreti ve ceza miktarı hesaplanarak sonucuna göre 5.245,40 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir ancak dava değeri olarak davacının 05/06/2018 tarihli beyan dilekçesindeki miktar yerine dava dilekçesindeki miktarı esas alarak hüküm kurmuştur.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30.maddesi ile 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yeni eklenen hükümler bir arada değerlendirildiğinde;

söz konusu geçiş ücretlerinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde cezasız ödeneceği, 15 ila 45 gün içinde ödenmesi halinde geçiş ücretleri ile birlikte 1 katı tutarında ceza bedelinin ödeneceği, 45 günden sonra ise geçiş ücretleri ile birlikte 4 katı tutarınca ceza ödeneceği ancak bu bedelin genel hükümlere göre tahsili için en az 15 gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden biriyle bilgi verilmesi gerektiği açıktır.

Dava konusu ihlalli geçişler, dosya kapsamında yer alan CD görüntüleri ile sabittir.

İhlalli geçiş yapan araçların yeterli bakiyeye sahip olup olmadıkları veya 15 gün içerisinde yatırılıp yatırılmadığı mahkemece araştırılmış ve hgs kaydında yeterli bakiye varsa veya 15 gün içerisinde yatırılmış ise sadece geçiş ücreti, bakiye yoksa ve 15 güne içerisinde yatırılmamışsa geçiş ücreti ve ceza miktarı hesaplanarak davanın kısmen kabulüne verildiği anlaşılmakla; mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli olmuştur.

Davalı tarafın tüm davacı tarafın esasa yönelik istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir Davacının yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde dava değerini 12.955,80 TL olarak belirtmiş ise de 05/06/2018 tarihli beyan dilekçesinde, kanun değişikliği ile ceza tutarının 10 katından 4 katına indirildiğini belirterek davada harca esas değerin 5.889,00 TL olarak değiştirildiğini beyan etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde kabulüne karar verilmesi gereken miktar isabetli şekilde 5.245,40 TL olarak belirlenmesine rağmen yargılama gideri ve vekalet ücreti hesaplamasında kanun değişikliği gereği düşürülen dava değerinin değil de dava dilekçesindeki dava değerinin esas alınması hatalı olmuştur.

HMK'nin 353/(1)-b-2 maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ..." duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine; davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ise kısmen kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nin 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1- Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince ESASTAN REDDİNE2- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile, 6100 sayılı HMK'nun 353/1.b.2 bendi uyarınca İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/541 E. 2020/618 K. 12/11/2020 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,3-Davanın KISMEN KABULÜNE, a-Davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptaline, takibin 1.066,20 TL geçiş ücreti, 4.179,20 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 5.245,40 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,5 oranında ve değişen oranlarda avans faiz işletilmesine,

bakiye talebin reddine, b-Alacak likit olmakla hüküm altına alınan 5.245,40 TL alacağın %20 si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İlk derece mahkemesi yargılama giderleri yönünden, a-Karar tarihinde alınması gereken karar harcı 358,31 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 156,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 201,83 TL'nin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına, b-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 156,45-TL peşin harç olmak üzere toplam 187,88 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,

c-Davacı tarafından yapılan 153,95 TL tebligat gideri ve müzekkere gideri, 500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 653,95 TL'nin kabul-red oranları gözetilerek 582,48 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, ç-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, d-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 5.245,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 643,60 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, f-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,5- İstinaf yargılaması giderleri yönünden;

a-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,b-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafça yatırılan 89,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 337,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,c-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından,

davacı tarafça yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,ç-Davalı tarafından sarfedilen istinaf yargılama giderinin davalı üzerine bırakılmasına, d-Davacı tarafından sarfedilen 243,40 TL (İstinaf harcı ve posta masrafı) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,