İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/431 K.2024/635

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil kooperatifin 30.12.2017 tarihinde yapılan 2015-2016 yılı olağan genel genel kurul toplantısı ve 27.05.2018 tarihinde yapılan 2017 yılı olağan genel genel kurul toplantısında alınan kararlar gereği davalı borçlu üye aleyhine İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu ...'ın itirazı üzerine takibin durduğunu, kooperatif kayıtları incelendiğinde itirazın haksız olacağının görüleceğinden iş bu davanın açıldığı belirtilmiştir. Dava dilekçesi ekinde ilgili icra dosyası, tapu kayıtlan, ilgili genel kurul kararlan vb. olduğu ifade edilmiştir.

20.03.2019 tarihli İlamsız Takipteki Ödeme Emri'nde Asıl alacak 62.887,54 TL ve işlemiş faiz 22.554,76 TL'nın toplamı 85.442,30 TL'lık icra takibine haksız yapılan itirazın iptaline, takibin aylık %1,5 (yıllık %18) faizin devamına, borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilerek yargılama giderlerin de davalıya yükletilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekilinin 24.01.2020 tarihli cevap dilekçesinde HMK gereği davalının ibraz ettiği cevap dilekçesi süresinin geçtiği, tebligatın usulüne uygun olduğu, davalının müvekkile ulaşan bir beyanı olmadığı, davalı adına tapu devrinin üyeliğin devri anlamına da gelmeyeceği, kooperatif üyeliğinin devam ettiğinden yasa ve ana sözleşme gereği sorumluluğu söz konusu olduğundan cevapların reddine kabul verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin Tebligat Kanunu,yönetmeliği ve tüzüğüne uygun şekilde Beykoz'daki İkamet adresine ulaştırılmadığından verilecek cevabın süresi içinde verilmesinin kabul edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Dava konusu kooperatif alacağına ilişkin taşınmazın 28.05.2014 tarihinde 3. Kişilere devredilerek kooperatif üyeliğinin sonlandırıldığınm davacı kooperatife ihtaren bildirildiğinden ve süresinden sonra açılan davanın zaman aşımı yönünden de reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Davalı müvekkil ...'ın 416 no.lu üye olarak aidatlarının kooperatife tamamının ödendiği ve kendisine tapunun teslim edildiği , A4 Blok Daire 7'de buludan taşınmazını 28.05.2014 tarihinde 3. Kişilere sattığını, 02.06.2014 tarihinde davacı kooperatife 'bildirdiğini ifade etmiştir. Davalının taşınmazı 3. Kişilere satarak üyelikten ayrıldığına ilişkin ihtarnamenin Beykoz ... Noterliği 02.06.2014/... tarih ve yevmiye no.lu ihtarnamesi ile Büyükçekmecc ...

Noterliği ... tarih ve yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davacı Davacı ... Kooperatifi'ne tebliğ edildiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla üyeliği sona eren davalının üye aidatı ile ilgili bir sorumluluğu kalmadığından davanın reddi gerektiği belirtilerek ilgili noter ihtarnameleri vb. dilekçe ekinde sunulmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "Dava, hukuki niteliği itibari ile Kooperatif üye aidatı alacağından kaynaklanan icra takibine davalı tarafça yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasından ibaret olduğu görüldü.

Toplanan deliller, icra takip dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi incelemesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı kooperatif tarafından ödenmeyen kooperatif alacağı ile ilgili 2015- 2016 olağan genel kurul toplantısı ve bu toplantıda alınan kararlar gereğince, davalı/borçluya ait üye aidat alacağının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün .. esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine mahkememizde itirazın iptali davası açıldığı, davalının üyelikten ayrıldığı ve taşınmazı devrettiği için üyelik aidatlarından sorumlu olmadığı savunmasında bulunduğu davalının, Beykoz ...

Noterliğ'nin 02/06/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya üyelikten ayrıldığı hususunu bildirdiği, söz konusu ihtarnamenin 04/06/2014 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, dosyamızın kooperatif uzmanı mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği, 14/08/2020 tarihli ek raporda davalının ihtarnamenin kooperatife bildirildiği tarih itibariyle 19.443,54 TL asıl borcunun bulunduğu, takip tarihi itibariyle 18.599,40 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 38.042,94 TL kooperatife borcunun olduğunun tespit edildiği,

her ne kadar davacı taraf üyeliğin iptali ve devri işleminin geçersiz olduğunu iddia etmiş ise de kooperatiflerde açık kapı ilkesinin geçerli olduğu, devreden üyenin devir talebinin kooperatife ulaşmasının kafi olduğu, geçerli bir gerekçe olmaması halinde üyelikten çıkmanın kabulünün gerektiği, davalının çıkmaya yönelik iradesinin ulaştığı hususunun sabit olduğu bu sebeple üyelikten ayrıldığı tarihe kadar olan aidat borcu ve bunun ferilerinden sorumlu olduğu kanaatine varıldığından, davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının talebinin reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle;müvekkil kooperatife ulaşan davalının iddia ettiği gibi bir beyan veya davalı adına kayıtlı tapunun devri nedeniyle kooperatife yapılmış bir üyelik devri talebi yoktur. Kooperatif kayıtlarında, davalının kooperatif üyeliğini devir ettiğine dair her hangi bir beyan ve alınmış karar da yoktur. Kaldı ki.

Sayın bilirkişi tarafından da isabetle tespit edildiği üzere; yasa ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre tapu devri üyeliğin devri anlamına da gelmemektedir. müvekkil kooperatife tebliğ edilen herhangi bir ihtarname yoktur. Bilirkişi tarafından yerinde yapılan incelemede de kooperatif kayıtlarında herhangi bir ihtarnamenin bulunmadığı tespit edilmiş olup böyle bir ihtarnamenin varlığından haberimiz dahi yoktur. Söz konusu ihtarnameyi kabul de etmiyoruz.

Davalı tarafça dosyaya sunulan Beykoz ... Noterliği'nin 02/06/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi tebliğ şerhinde. "04.06.2014 tarihinde ... isimli şahsa tebliğ edildiği" kaydı mevcuttur. Önemle belirtmek gerekir ki; mezkur ihtarnamenin tebliğ edildiği ... isimli şahıs müvekkil kooperatif yetkilisi veya çalışanı değildir, kooperatif yönetimiyle ilgisi alakası yoktur.

Bu sebeple yapılan tebligat Tebligat Kanunu’nun 12. ve 13. maddesinde ve Tebligat Tüzüğünün 17 ve 18. Maddesine aykırıdır. Müvekkil kooperatif tarafından davalı üyeye, ferdileşme yolu ile konut tahsisi yapılarak tahsis edilen konutun tapusu da verilmiştir. Buna rağmen ortaklıktan çıktığını iddia eden davalı, aldığı konutu kooperatife iade etmemiştir. kooperatifle hesaplaşma yapmamıştır. Bu nedenle de davalının kooperatife karşı sorumlulukları aynen devam etmektedir.

Yine kabul anlamına gelmemek üzere. Kooperatifler Kanununun 81/2 maddesi uyarınca kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar. İstifa eden ortak kooperatifteki akçalı yükümlülüklerden kaçınma amacıyla istifa yolunu seçmiş ise, kooperatifin tasfiye sürecine sarkan tüm borçları ile tasfiye dönemine ait olan giderlerden K.K. 81/2 maddesi hükmüne dayalı olarak akçalı sorumluluğu K.K.

23. Maddesinde belirtilen eşitlik ilkesi gereği istifa sonrasında da devam edecektir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanlığı' nın 2016/4480 E. Ve 2018/71 K. Sayılı kararında belirtildiği gibi; "...kooperatifin üyeliğinden istifa eden ortak, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/2. ve anasözleşmenin 85/son madde hükümleri uyarınca, konutunu istifa nedeniyle geri verme yükümlülüğünde değil ise de, daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarından sorumlu olduğu gibi,

esasen istifadan önce doğan tasfiye giderlerinden de zaten sorumludur." Nitekim müvekkil kooperatifin 06.09.2020 tarihinde yapılan 2019 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında aynen: “Kooperatiften ferdileşme yolu ile tapu aldıktan sonra ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortaklardan aidatların tahsil edilmesi hususu görüşüldü.

Kooperatifin, ortaklarına tapu vermeye başladıktan sonra oluşan işler ve toplanan aidatlar tasfiye sürecine ilişkin olduğundan, buna ilişkin tüm aidatların kooperatiften çıkan ve/veya çıkarılan tüm eski ortaklardan kooperatifler kanununun 81. maddesi hükmüne dayalı olarak tahsil edilmesine oy çokluğu ile karar verildi.” Şeklinde karar alınmış olup bu nedenle ve K.K.

81/2 hükmü gereği de davalının kooperatife karşı sorumluluğu devam etmekte olup alınan aidat kararlarından davalı bu yönüyle de sorumludur. Ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere belirtmek gerekir ki; verilen karar kabule göre de hatalıdır.Zira. 1163 sayılı Kooperatifler Yasası ve Yerleşik Yargıtay kararları gereğince "kooperatif ortaklığından çıkan/çıkarılan ortak çıkma anına kadar doğan borçlardan sorumlu olduğu gibi tasfiye giderlerinden de sorumludur.

"Söz konusu ihtarname 02.06.2014 tarihlidir. Bu tarihe kadar doğmuş olan borçlardan üyenin sorumlu olduğu izahtan varestedir. Davaya konu alacak/lar Kooperatif Genel Kurulunda alınan aidat alacağı olduğundan aidat alacağının doğum anı da Genel Kuruldur. Söz konusu ihtarname 02.06.2014 tarihli olmakla bu tarihten önce yapılan genel kurullardan dolayı davalı üyenin sorumlu olduğu dikkate alınmadan yerel mahkemece usul ve yasaya aykırı hüküm kurulmuştur.

İncelendiğinde görüleceği üzere davalı üyenin ihtarname tarihi olan 02.06.2014 tarihine kadar doğmuş borç miktarı 33.073,34 TL' dir. Ancak yerel mahkemece bu husus göz ardı edilerek 03.08.2013 tarihinde yapılan Genel kurulda alınan aidat kararının ödeme taksitlerine göre değerlendirme yapılmıştır. Oysa ki borcun doğum anı genel kuruldur, yani 03.08.2013 tarihidir, Genel kurulda alınan aidat kararının ödeme(taksit) tarihi borcun doğum anı değildir.

Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle. Kanun hükümlerindeki açık düzenlemeye ve sunulan Yargıtay içtihatına göre davalı müvekkile yapılan tebligat işlemi usulsüz olup, bu kapsamda dava dilekçesine karşı ileri sürdüğümüz cevaplarımız ile itiraz ve def’ilerimizin süresi içinde verildiğinin kabulü gerekirken Yerel Mahkemece bu yöndeki talebimizin reddine karar verilmiştir.

Husumet yönünden Davacı tarafça her ne kadar ödenmeyen kooperatif üye aidat alacağının tahsili talebiyle müvekkilimize husumet tevcih edilmiş ise de kooperatif üyeliğine konu taşınmaz 28.05.2014 tarihinde 3.kişilere satılarak devredilmiş ve bu husus davacı kooperatife ihtaren bildirilmiştir. Bu nedenle davalı müvekkilin işbu dava yönünden pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın husumet yönünden reddi gerekirken. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre Yönünden.

Huzurdaki dava kooperatif üye aidat alacağı hukuksal nedenine dayalı alacak talebine ilişkin olup, TBK 126/4 hükmü gereğince zamanaşımı süresi 5 yıldır. Huzurdaki davaya konu edilen alacaklar yönünden yasada öngörülen dava açma süreleri geçirilerek dava süresinden sonra açılmıştır. Bu sebeple işbu davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmektedir. Kabul kararı yönünden ise.

Müvekkilin üyelikten ayrıldığı 02.06.2014 yılı öncesine ilişkin olarak hesaplanan 19.443,54TL tutarındaki asıl alacak miktarının kabulü mümkün değildir. Zira bu tarihe kadar olan tüm aidat ödemeleri müvekkil tarafından tam ve zamanında yapılmıştır. Kaldı ki bu döneme ilişkin alacak hakları zamanaşımına uğramıştır.

Ayrıca -kabul anlamına gelmemek üzere- bu alacağa işletilen 18.599,40TL işlemiş faiz yönünden temerrüt gerçekleşmemiştir.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Dava, kooperatif üye aidatı alacağından kaynaklanan icra takibine davalı tarafça yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde 21/03/2019 tarihinde 62.887,54 Tl asıl alacak 22.554,76 TL gecikme zammı olmak üzere 85.442,30TL üzerinden takip başlatıldığı, açıklamanın 01/01/2017 tarihli 53.437,54 TL kooperatif alacağı, 2018 yılı 2. Ay ila 5. ay arası 750TL*4, 6. Ay 550TL, 7. Ay 1.000 TL, 8. Ay ila 2019 yılı 2. Ay arası 700TL*7 şeklinde olduğu, takibin dayanağının ''cari hesap bakiyesi ödenmeyen kooperatif alacağı ile 30/12/2017 tarihli 2015-2016 yılı olağan genel kurul toplantısı ve 27/05/2018 tarihli 2017 yılı olağan genel kurul kararına göre ödenmeyen üye aidat alacağı'' olduğu,

ödeme emrinin davalı/borçluya 23/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği davalının süresinde 29/03/2019 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar mahkemece dava dilekçesinin davalıya tebliğinin usulune uygun olduğu ve cevap dilekçesinin süresinde olmadığına karar verilmiş ise de; dosya kapsamında tebligat evrakına rastlanmadığından, tebligatın usulüne uygun olup olmadığı denetlenememiştir.

Mahkemece dava dilekçesinin tebliğine ilişkin evrak araştırılıp dosya arasına alınmalı ve usulüne uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir. Tebligat evrakı bulunamazsa davalının cevap dilekçesi süresinde kabul edilerek zamanaşımı itirazı incelenmel,, bu hususta bilirkişi raporu alınmalı, tarafların tüm iddia ve savunmaları değerlendirilerek karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair itirazları incelenmeksizin; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yaptıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine, kaldırma sebebine göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun sair itirazlar incelenmeksizin KABULÜ ile Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/1078 E. 2021/166 K. Sayılı 09/03/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, kaldırma sebebine göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,2-Dosyanın,

Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Tarafların yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde,