İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/863 K.2024/905

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraf şirketler arasında 13.07.2015 tarihli fuara katılım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince davalı şirketin toplam 4.385,00 Euro ödemeyi kabul ettiğini, fakat ödeme yapmadığını, başlatılan ilamsız takibin itiraz üzerine durdurulduğunu, sözleşme ve e posta yazışmalarının borcu kanıtlar nitelikte olduğunu, buna rağmen takibe itirazda borcun inkar edildiğini iddia ederek İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. nolu takibe itirazın iptaline, kur farkından kaynaklı talep hakları saklı kalmak üzere 4.438,19 Euro üzerinden takibin devamına, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından 4-7 Eylül 2015 tarihlerinde Tahran’da düzenlenecek olan fuara katılmak üzere görüşme yapıldığını, kabul edildiğini ancak kesin bir anlaşma imzalanmadığını, stand kurulumuna başlanmadan önce 05.07.2015 tarihli yazı ile davacıya fuara katılmayacağının bildirildiğini, davacı şirketin başlangıçta herhangi bir işlem yapmadığını, herhangi bir olumsuz cevap vermediğini, müvekkilinin davacıya katılamayacağı bilgisini 2 ay öncesinden verdiğini, bir süre sonra davacı tarafın icra takibi yaptığını, itiraz üzerine bu davayı açtıklarını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... taraflar arasında 13.07.2015 tarihli ve sadece davalı tarafın imzaladığı yazılı bir fuar katılım sözleşmesinin imzalandığı, ödeme planında 20.07.2015 tarihinde 1.315-Euro ve 04.08.2014 tarihinde 3.070-Euro ödemelerin yapılacağının kararlaştırıldığı, davalı tarafça 05.07.2015 tarihli yazılı sözleşme fesih yazısının, davacı tarafa nasıl tebliğ edildiğinin belirli olmadığı, esasen bu fesih bildirim yazısıyla da davalının, taraflar arasındaki sözleşmeyi kabul ettiği, davalı tarafın sözleşmeye konu fuara katılmadığı,

buna rağmen fuar öncesinden taraflar arası sözleşme hükümlerine istinaden davacı tarafın fuar organizasyonu yapmakta ve katılım bedelini %25 oranında iskonto ile birlikte talep edebileceği, taraflar arası sözleşme hükümlerine göre sözleşme bedelinin ödeme tarihlerinin belirli olması sebebiyle de asıl alacağa uygulanan aynı oranda iskontolu faiz talep edilebileceği, talep edilebilecek faizin ise 3095 Sayılı Yasayla belirlenen faiz oranı üzerinden olacağından, tespit edilen miktarlar üzerinden icra takibinin devamıyla, likit bir alacağa kötüniyetle itiraz edildiği sonucuna varıldığından,

davalı taraf aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilerek" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle.

Fuara katılım teklifinin davalı tarafa cazip geldiği ve bunun sözlü olarak kabul edildiği, ancak görüşmenin devamı sırasında davalının ekonomik olarak bu fuarın kendilerine güç getireceğini düşünerek 05.07.2015 tarihinde yani fuardan çok önce davacı tarafa sözleşmenin iptal edildiğini bildirildiği, bu sürenin gayet makul bir süre olduğu, davacının 2 ay gibi bir sürede yeni katılımcı bulmasının mümkün olduğu, ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesinde hatalı olduğu, çünkü olayın yargılamayı gerektirdiği 5 senelik dava aşamasında çok beri olup davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

yargılamayı gerektiren bir hususta icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi durumunda reddedilen kısım için davalı lehine tazminata hükmedilmemesi nedeniyle kararı hatalı olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, fuar katılım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından ''13.07.2015 tarihli sözleşme gereği 20.07.2015 tarihinde ödenmesi gereken 1.315 Euro ve 04.08.2015 tarihinde ödenmesi gereken 3.070,00 Euro alacak'' istemine dayalı olarak.

1.315 Euro asıl alacak+20,30 Euro işlemiş faiz +3.070,00 Euro asıl alacak +32,89 Euro işlemiş faizi olmak üzere toplam 4.438,19 Euro alacağım takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden Euro alacak için işleyecek yıllık %11,5 temerrüt faizi ve değişen oranlardaki faiz ile tahsili istemiyle 17/09/2015 tarihinde takip başlatıldığı, ödeme emrinin 13/01/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 15/01/2016 tarihinde yasal süre içerisinde takibe itiraz edildiği, davanın İİK 67. maddesi uyarınca bir yıllık hak düşürücü sürede açıldığı tespit edilmiştir.

Dava dilekçesin ekinde yer alan ve fotokopi şeklinde sunulan 13/07/2015 tarihli ''FUARA KATILIM SÖZLEŞMESİ'' başlıklı belgenin davacı şirket tarafından düzenlendiği, katılımcı bilgileri kısmında davalı şirket unvanı yer aldığı, belgenin sol alt kısmında müşteri olarak davalı şirketin unvanının yer aldığı ve imzalanmış olduğu tespit edilmiştir.

İş bu sözleşmenin alt kısmında ''bu sözleşmenin faks yoluyla yapılması durumunda da geçerli olacağı fuar katılımcısı tarafından kabul edilmiştir. Bu fuarın devlet desteğine tabi birim fiyatı sözleşme fiyatından düşük olabilir.

Bu sözleşme imzalandıktan sonra iptali mümkün değildir.'' İbaresinin yer aldığı ve sözleşme içeriğinde katılım bedelinin Euro olarak belirlendiği, ödeme planının ise 20.07.2015 tarihinde 1.315,00 Euro, 04.08.2014 (2015 tarihinin sehven 2014 olarak yazıldığı düşünülmektedir.) tarihinde 3.070,00 Euro olmak üzere toplam 4.385,00 Euro olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Davalı şirket tarafından davacı şirket yetkilisine yönelik düzenlenen 05.07.2015 tarihli fesih bildirimi yazısının, 05.08.2015 tarihli e- posta ekinde gönderilmiş olup, mali sıkıntılardan dolayı fuara katılamayacakları ve yapmış oldukları sözleşmenin bu nedenle feshedildiği belirtmişlerdir. Bilirkişi Prof Dr. ... tarafından düzenlenen raporda özetle.

Taraflar arasında 13.07.2015 tarihi itibariyle Fuara Katılım Sözleşmesi’nin yapılmış olduğu, davalı tarafın fuar tarihinden bir ay önce bildirerek sözleşmeden tak yanlı olarak dönmek istediği ve fuara katılmadığı, fakat davacı şirketin bunu kabul etmediği, davacı şirketin geçerli sözleşmeye güvenerek fuar organizasyonu yapmakta ve katılım bedelini istemekte haklı olduğuna, takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalıdan 1.315,00 +3.070,00 = 4.385,00 Euro ana para, 58,26 Euro takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.443,26 Euro alacaklı olduğuna, (Takipteki talep 4.438,19 Euro'dur.

Fark, takipte takip tarihine kadar değil 07.09.2015 tarihine kadar faiz hesaplanmış olmasından kaynaklanmaktadır), Mahkemenin yukarıda açıklanan sebeplerle %25 iskonto yapılması gerektiğine dair tespit ve değerlendirmeleri benimsemesi halinde takip tarihi itibariyle borcun 3.288,75 Euro anapara, 43,70 Euro faiz olmak üzere 3.332,45 Euro olacağı mütalaa edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup , davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Sunulan İstinaf sebeplerinin incelenmesi: Taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafça düzenlenen faturanın ödenmediği, sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği ihtilafsızdır.

Uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesi kapsamında davacının alacaklı olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. Yukarıda belirtilmiş olduğu üzere, sözleşme imzalandıktan sonra iptalinin mümkün olmadığı ve toplam bedelin 4.385,00 Euro olarak belirlendiği taraflar arasında İran Kozmetik 33.Uluslararası Kozmetik ve Hijyen Fuarı (04 -07 Eylül 2015) düzenlendiği tespit edilmiştir.

Davalı tarafça 05.07.2015 tarihli fesih bildiriminde bulunulmuş ise de, sözleşme tarihinin 13.07.2015 olması ve işbu fesih bildiriminin 05.08.2015 tarihli e-posta ekinde gönderilmesi nazara alınarak, davalı tarafça fuar tarihinden 1 ay önce sözleşmenin fesh edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça davalıya gönderilen mail yazışmalarında, fuar katılımı ile ilgili olarak nakliye için fazla zaman kalmadığı ve yer seçiminin yapılarak kendilerine bildirilmesini istediğini belirtmiştir. Somut davada, taraflar tacir olup tacirler 6102 sayılı TTK'nin 18/2. maddesi anlamında basiretli bir işadamı gibi hareket etmek zorundadırlar.

Basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümü aslında objektif bir özen ölçüsü getirmekte ve tacirin ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde, kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil, aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesinin gerekli olduğu kabul edilmektedir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, sözleşmenin imzalanmasından 22 gün sonra fuar tarihinden ise 1 ay sonra yapılan fesih bildirimi ve sözleşmenin feshi ile birlikte davacı şirketin, müşterinin fuara katılımı halinde müşteriye vereceği birtakım hizmetleri yapmaktan kurtulması, kalan sürede yeni müşteri bulunması yönünde bir çaba gösterdiğine dair delil olmaması nazara alınarak sözleşme bedelinden %25 tenzilat yapılarak davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Yukarıda belirtildiği üzere, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, sözleşmenin imzalanmasından sonra iptalinin mümkün olmayacağına dair düzenleme yer almaktadır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda %25 tenzilat yapılarak davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş ise de; davacı tarafça bu konuda istinaf yasa yoluna başvurulmadığı nazara alınarak dairemizce, tenzilat konusunda değerlendirme yapılmamıştır.

İş bu nedenle , yukarıda yer alan bilgiler ve tespitler ışığında davanın reddine dair karar verilmesi yönündeki istinaf sebebinin yerinde olmadığına dair karar vermek gerekmiştir. -İcra İnkar tazminatı yönünden inceleme: Genel bir kavram olarak “likid (liqiude) alacak”; “tutarı belli (muayyen), bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır” Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması;

başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez (YHGK 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E. 397 K. sayılı ilamı).

Davaya konu edilen alacağın fesih nedeniyle sözleşme bedelinin tahsili talebine ilişkin olduğu ve bu bağlamda icra inkar tazminatı şartlarının oluştuğu, davalı vekilince aksi yönde sunulan istinaf başvuru sebebinin dosya kapsamına uygun olmadığına karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar davalı vekili tarafından olayın yargılamayı gerektirdiğinin 5 senelik dava aşamasında beri olduğu belirtilmiş ve yargılamayı gerektiren hususta icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği ileri sürülmüş ise de; işbu istinaf sebebinin usul ve yasaya uygun olmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu ulaşılan maddi olay ve hukuki değerlendirme usul ve yasaya uygundur. HMK'nin 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış, kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilmemiştir.

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan başvuru harcının hazineye GELİR KAYDINA,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 192,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 235,45 TL'nin istinaf eden davalıdan tahsili ile hazineye GELİR KAYDINA, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,