İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/1614 K.2023/1883

DAVA İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/06/2022

KARAR TARİHİ : 27/12/2023

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Av. ...'in, dava dışı ... Kart Satış ve Pazarlama Uluslararası Limited Şirketi'nin ortağı ve müdürü olduğunu, dava dışı ...

Kart Satış ve Pazarlama Uluslararası Limited Şirketi'nin münhasıran davalı ...'ye hizmet verilmesi amacıyla kurulduğunu ve münhasıran davalı Bankaya hizmet verdiğini, şirketin kuruluş masrafları da dahil olmak tüm ödemelerin davalı ...Ş. tarafından yapıldığını ancak tarafların BDDK'nın talimatları uyarınca 12/01/2010 tarihli "... A.Ş. ile ... Ltd.

Şti. arasındaki Banka Ürünleri Pazarlama Sözleşmesinin Feshedilmesine Dair Sözleşme" ile faaliyetlerin sona erdirilmesine karar verdiklerini, fesih sözleşmesi gereği tüm masraflar davalı ... tarafından karşılanmak suretiyle dava dışı şirketin tasfiye işlemlerine başlanacağının ve dava dışı şirketin ticaret sicilinden terkin edilebilecek hale getirilmesi için tüm işlemlerin eksiksiz yerine getirileceğinin kararlaştırıldığını, dava dışı şirket yöneticileri ve özellikle davacı Av. ... tarafından söz konusu tasfiyeye yönelik işlerin tamamı bihakkın takip edilerek neticelendirilmeye çalışıldığını ve çalışmaların halen devam ettiğini,

bu bağlamda davacı Avukat ... ile dava dışı ... ve ...

A.Ş.'nin de taraf olduğu 12/04/2011 tarihli "Hukuk Danışmanlığı Hizmet ve Ücret Sözleşmesi" de akdetmiş olup, işbu sözleşme ile hem davalı ....'nin hem de dava dışı ... ücrete ilişkin bir kısım yükümlülükler üstlendiklerini, sözleşmeler uyarınca davalı .... tarafından dava dışı ...’nin sözleşmesel yükümlülüklerinin tamamının üstlenildiğini ve aksine bir düzenleme söz konusu olmadığından bu yükümlülüklere amme alacaklarının da dahil olduğunu,

somut olayda ise bahse konu icra takibinin temelinde Anadolu KVDBŞK'nın ... ana takip dosya no.lu 10.202,92 TL bedelli ödeme emri ve Anadolu KVDBŞK'nın ... ana takip dosya no.lu 175.899,37 TL bedelli ödeme emrine konu bakiye amme borcu yer almakta olup;

yukarıda izah edildiği şekilde bu borç davalı ...Ş. sorumluluğunda iken yalnızca şirket ortağı olması nedeniyle müvekkilinin şahsi malvarlığına ilişkin hukuki işlemler başlatıldığını, ödeme emrine konu amme alacakları dava dışı ... davalı Bankaya hizmet verdiği döneme ilişkin vergisel yükümlülüklerden kaynaklanan alacaklar olup davalı ... sorumlu olmasına rağmen söz konusu bedellerin davacı müvekkili tarafından ödendiğini beyan ederek, alacağın tahsili için İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yönelik davalı tarafça yapılan itirazın iptaline karar verilmesini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın davasını dayandırdığı 12/01/2010 tarihli "... A.Ş. ile ...

Limited Şirketi Arasındaki Banka Ürünleri Pazarlama Sözleşmesinin Feshedilmesine Dair Sözleşme"nin tarafı olmadığından hukuken alacak iddiasında bulunamayacağı için pasif husumeti olmadığını, Vergi İdaresinin kendisi hakkında cebri icra işlemlerine başladığını iddia ederek alacak iddiasını ileri sürmekte ise de Vergi İdaresine herhangi bir ödeme yapmamış olduğundan herhangi bir zarar oluşmadığını, olası zarara dayalı olarak dava açılamayacağını,

söz konusu vergi borçlarının ödenmesi halinde 6183 sayılı AATÜHK 35.maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10.maddesi uyarınca ancak amme borçlusuna ve vergi mükellefine rücu edebileceğinden müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, davanın ayrıca müvekkili Bankanın dava dışı ... Limited Şirketine herhangi bir borcunun olmaması nedeniyle de reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '' ...bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili ve her iki tarafın tacir olması gerekir....nun 114.maddesi gereğince mahkemenin görevli bulunması dava şartı olup, ...nun 115.maddesi gereğince de davanın her aşamasında re'sen gözetilebileceğinden, davacı tarafın avukat olup tacir olmadığı, dava konusu alacağın vekalet ilişkisinden kaynaklandığı bu sebeple davanın tacirler arasında görülen ticari bir dava niteliğinde olmadığı, TTK kapsamında münhasıran ticaret mahkemesinde görülmesi gereken ticari davalardan da olmadığı gözetilerek mahkememizin görevsizliğine, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli bulunduğuna..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinden açık şekilde anlaşıldığı üzere davacı tarafça haksız alacak iddiasının ... A.Ş. ile dava dışı ... Limited Şirketi arasında Bankacılık Kanunu ve ilgili ikinci mevzuat kapsamında akdedilen 12/01/2010 tarihli "... A.Ş. ile ...Limited Şirketi Arasındaki Banka Ürünleri Pazarlama Sözleşmesinin Feshedilmesine Dair Sözleşmeye" dayandırıldığını, TTK'nın 4/1-f maddesinin "Bankalara … ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları … ticari dava … sayılır" şeklindeki hükmü uyarınca eldeki davanın ticari dava olduğunu beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, İİK'nın 67.maddesi uyarınca itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı, dava dışı ...Limited Şirketi'nin halihazırda ortağı ve münferiden yetkilisidir.

Eldeki davada; dava dışı ... Limited Şirketi'nin davalı Bankaya hizmet vermek amacıyla kurulduğu, dava dışı ... Limited Şirketi ile davalı ... arasında imzalanan Kredi Kartı Pazarlama Sözleşmeleri ve Banka Ürünleri Pazarlama Sözleşmeleri gereğince dava dışı şirketin münhasıran davalı Bankaya hizmet verdiği, sözleşmelerin BDDK'nın talimatları uyarınca 12/01/2010 tarihli "... A.Ş. ile ...Ltd.

Şti. arasındaki Banka Ürünleri Pazarlama Sözleşmesinin Feshedilmesine Dair Sözleşme" ile sonlandırıldığı, kuruluştan itibaren şirketin tüm masrafları davalı Banka tarafından karşılandığı gibi fesih sözleşmesi gereği tüm masraflardan da davalı Bankanın sorumlu olduğu, yükümlülüğüne amme alacaklarının da dahil olduğu ancak dava dışı ...

Limited Şirketi'nin borçları nedeniyle şirket ortağı olduğu için davacının şahsi sorumluluğuna gidilerek Anadolu KVDBŞK'nın ... ana takip dosya no.lu 10.202,92 TL bedelli ödeme emri ve Anadolu KVDBŞK'nın ... ana takip dosya no.lu 175.899,37 TL bedelli ödeme emriyle amme alacaklarının talep edildiği, söz konusu alacakların ise davacı tarafından ödendiği belirtilmiş, ödeme emrine konu amme alacaklarının dava dışı ...'nin davalı Bankaya hizmet verdiği döneme ilişkin vergisel yükümlülüklerden kaynaklandığı ve davalı Banka'nın sorumlu olduğu iddiasıyla, ödenen bedellerin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talep edilmiştir.

Anadolu Kurumlar Vergisi Daire Başkanlığından, dava dilekçesinde belirtilen ve alacak talebine esas olduğu beyan edilen ... ana takip dosya no.lu 10.202,92 TL bedelli ödeme emri ve ... ana takip dosya no.lu 175.899,37 TL bedelli ödeme emri ile ödeme emirlerine esas kayıtlar ve davacı tarafça yapılan ödemeye ilişkin belgeler Mahkemece celp edilmediğinden, Dairemizce de incelenememiş ise de iddianın ileri sürülüş biçimine göre dava konusu alacağın limited şirket ortaklığından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1.maddesinde bentler halinde sayılmıştır. TTK'nın 4/1.maddesinde.

"Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, ...öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır..." hükmüne yer verilmiş ve TTK'nın 5/1. maddesinde ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.

Limited şirketlere ilişkin hükümler ise TTK'nın 573 ila 644.maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/02/2015 tarihli 2014/18900 E. 2015/1403 K. sayılı ilamında; "...Dava, davalının ortağı ve müdürü olduğu dava dışı limited şirketin vergi borcundan hissesi oranında sorumlu olduğu iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf, alacağını kendisine temlik eden dava dışı ... ile davalının, yine dava dışı olan limited şirketin ortağı ve müdürü olduklarını, alacağı temlik eden ortağın, yasa gereği sorumlu bulunması nedeniyle şirketin vergi borcunu ödediğini,

daha sonra davalının hissesine düşen kısmın tahsili için icra takibi başlattığını ancak davalının itirazı ile bu takibin durduğunu ileri sürmüş, mahkemece ise taraflar arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olmadığı gibi uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile de ilgili bulunmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın anılan Kanun'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari davalardandır. Aynı Kanun'un 5. maddesi uyarınca da, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.

Somut olayda, davacı dava dışı şirket ortağından alacağı temlik alan kişi olup davaya konu temel ilişkinin limited şirket ortaklığından kaynaklanması, diğer bir deyişle davalının sorumluluğunun limited şirket ortağı olmasına bağlı tutulması ve limited şirkete ilişkin düzenlemelerin de 6102 sayılı TTK'da öngörülmüş bulunması karşısında işbu dava mutlak ticari dava niteliğindedir.

Bu itibarla, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği dikkate alınarak işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmayıp kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir." Somut olay değerlendirildiğinde ise.

Mahkemece her ne kadar "davacı tarafın avukat olup tacir olmadığı, dava konusu alacağın vekalet ilişkisinden kaynaklandığı" gerekçesiyle, görev dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş ise de, yukarıda özetlendiği gibi dava konusu alacak iddiası limited şirket ortağı olan davacının, şirket ortağı olmasından kaynaklanan sorumluluğu sebebiyle kendisinden tahsil edilen amme alacağından kaynaklanmaktadır.

Bu durumda yukarıda yer verilen açıklamalar ve emsal kararda da açıklandığı üzere limited şirkete ilişkin düzenlemelerin 6102 sayılı TTK'da yer alıyor olması sebebiyle eldeki dava, mutlak ticari dava niteliğindedir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/459 E. 2022/866 K. Sayılı 06/12/2022 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,

27/12/2023