İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/1805 K.2024/1616

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı ... Sigorta A.ş. vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili nezdinde Leasing uzun süreli poliçesi ile sigortalı ... A.Ş. tarafından leasing yoluyla kiralanan, muhtelif kablolu, tesisat, ekipman ve panolar, raf üretim makinesi, sıhhi tesisat, ısıtma ve havalandırma tesisatı, CNC lazer kesme makinesi, CNC ahşap işleme makinesi, doğalgaz ve havalandırma tesisatı ve demontable çelik konstrüksiyon yapı ... San. A.Ş.'nin kiracısı bulunduğu "... No:...

Çerkezköy/Tekirdağ" adresindeki fabrika sahası içerisinde fabrika çatısının çökmesi sonucu hasara uğradığını, işbu olay sebebiyle müvekkili şirketin eksper marifetiyle hasar tespiti yaptırarak 361.916 Euro, 106.257 Euro, 22.050 Euro, 118.426 Euro, 6.737 Euro, 18.900 Euro, 96.120 TL ve 12.500 TL olmak üzere toplam 1.594.955,24 TL sigorta tazminatı ödediğini, sigortalının tespit ve beyanı, Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/2 Değişik iş dosyasından alınan rapor, Çerkezköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/31 Değişik iş sayılı dosyasından alınan rapor, İTÜ Teknik inceleme raporu,

noter tespiti ve gerekse mezkur olay nedeniyle hazırlanan ekspertiz raporlarına göre; fabrika çatısı, tasarım hatası, imalat ve montaj işlemlerindeki ve sair hatalı uygulamalar ve inşa eksikliklerinden dolayı muhtelif emtia ve fabrika yapısı hasara uğradığını, davalı şirketin gayrimenkul maliki/eser sahibi/müteahhit/kiralayan sıfatı ile hasara sebebiyet veren gayrimenkulün/gayrimenkul çatısının gerekli vasıflara sahip olmaması, davalının kiralayan sıfatı ile mecuru kiracının kullanımına uygun bulundurmaması,

eser sahibinin gerekli özellikleri taşımayan mecuru inşa etmesi ve sair gayrimenkuldeki ihmal ve kayıtsızlık sonucu oluşmuş yapım hataları nedeniyle kişilerin uğradıkları zararlardan sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin ise teminatı oranında sigortalısının bahsi geçen hükümleri çerçevesindeki eylem/eylemsizlik, ihmal ve kayıtsızlığından dolayı sorumlu olduğunu belirterek.

1.594.955,24 TL hasar bedelinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı ... Sigorta A.ş. vekili sunduğu dava dilekçesi ile; sigortalı ... San. A.Ş.'nin kiracı olarak bulunduğu Çerkezköy 2. Organize Sanayi Bölgesi, ... Mah. ... Blv.

No:...'de bulunan sigortalıya ait emtea, makine, demirbaş ve tesisat ile oluşacak kâr kaybı müvekkili şirket nezdinde ... numaralı yangın,... numaralı yangın abonman. ... numaralı makine kırılması sigorta poliçeleri ile sigortalı olduğunu, 22/10/2012 tarihinde sigortalının kiracı, davalı ... Tic.

A.Ş.'nin maliki olduğu binanın çatısının yağış sonucu çöktüğünü ve sigortalıya ait menfaatlerde hasar meydana geldiğinin ihbar edildiğini, ihbar üzerine müvekkili şirket tarafından hasarın nedeni ve miktarının tespiti için sigortacılık Kanunun 22. maddesi uyarınca bağımsız ve uzman eksper tayin edildiğini, yapılan incelemeler sonucu, çelik ve ahşap raf üretilen sigortalıya ait fabrika çatı giderlerinin yağan yağmur suyunu tahliye edememesi nedeniyle biriken suyun ağırlığına dayanamayan çatının çökmesi nedeniyle hasarın oluştuğunun tespit edildiğini,

müvekkili şirketin tespit edilen hasarlar için poliçelerin teminatları kapsamında sigortalısına şimdiye kadar 1.305.938,51 TL makine, demirbaş ve tesisat 1.022.220,56 TL emtia hasarı ödeyerek tazminat makbuzu ibraname ve temlikname ile TTK'nın 1472. ve BK'nın 183.maddeleri uyarınca ödenen miktar için sigortalıların haklarına halef olduğunu ve devraldığını,

hasıl olan zararın tazmin yükümlülüğünün bina makili ve sigortacısı davalıların sorumluluğunda olduğu alınan raporlarla sabit olduğunu belirterek sigortalıya ödenen toplam 2.328.158,51 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/488 Esas (bozma öncesi 2013/244 Esas) sayılı dosyasında.

2013/244 E. 2013/170 K. sayılı 25/10/2013 tarihli "Somut olayda uyuşmazlık, yangın, yangın abonman ve makine kırılması sigorta poliçesi nedeniyle ödenen bedelin yasadan kaynaklanan halefiyet ilkesi uyarınca rücuen tahsiline ilişkin olup, davanın mutlak ticari nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

HMK 20 md uyarınca kararın kesileşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli istanbul NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, belirtilen süre içerisinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına( ihtar edildi). " ilişkin karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 22.09.2014 tarih,

2014/12425 E. 2014/12367 K. sayılı ilamıyla "...Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nun 3.maddesinde “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” hükmünün düzenlendiği, 4/1.maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hukuk davalarının” ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinde de "aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli" bulunduğu öngörülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, davacı sigortacının halefi olduğu dava dışı sigortalı ve davalı bina maliki tacirdir, dava konusu tarafların ticari işletmesini ilgilendirmektedir. Davalılardan ... Şirketinden de sigorta hukukundan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle tazminat talep edilmektedir. Sigorta Hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir..." şeklindeki bozma kararına uyma kararı verilerek uyulmuştur.

Bilhare İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/93 E. 2015/418 K. sayılı ve 03/06/2015 tarihli kararı ile. Mahkememiz, dava dosyası ile İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/488 esas sayılı dava dosyaları arasındaki hukuki ve fiili irtibat nedeni ile H.M.K. 166. maddesi gereğince dosyaların BİRLEŞTİRİLMESİNE, yargılamanın İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/488 E. sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine, karar verilmiştir.

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/09/2024 tarihli 2014/488 E. 2023/543 K. Sayılı kararı ile; " Asıl ve Birleşen davaların reddine, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere" karar verilmiştir. Emsal mahiyette Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 01/11/2022 tarihli 2022/3039 E. 2022/5071 K. sayılı ilamında.

"Davacı vekili; müvekkilleri ile ...

Pamuk ve Yağlı Tohumlar Birliği arasında danışmanlık sözleşmesi imzalandığını, müvekkillerinin sözleşme gereği üzerlerine düşen tüm hak ve yükümlülükleri yerine getirdiklerini, ücretlere hak kazandıklarını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak müvekkillerinin sözleşmeden doğan alacaklarının ödemediğini belirterek sözleşmeden doğan alacaklarının tam ve kesin olarak tespitine, belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL'nin alacağın doğduğu tarihten itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

davayı ıslah ederek eksik harcı ikmal etmiştir... 6100 Sayılı HMK'nın 373/4 maddesi. "Yargıtayın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir" hükmünü, geçici 3/2 maddesi.

"Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 Sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 Sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427. ve 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu kararlara ilişkin dosyalar Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilemez" hükmünü içermektedir.

Yukarıda açıklanan yasa maddelerinin düzenleniş amacı, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlara karşı Yargıtay yoluna başvurulmasını ve karar kesinleşinceye kadar kanun yolu denetiminin Yargıtay tarafından yapılmasını sağlamaktır." Mahkemece kararda yasa yolu olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolunun açık olduğu belirtilmiş ise de.

6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi; "(1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

(2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez.

(3) Bu Kanunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemelerin göreve başlama tarihine kadar 1086 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır." Aynı Yasanın 373/4. fıkrası ise "...Yargıtayın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir..." şeklindedir.

Somut olayda, yerel mahkemece Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamına uyularak yargılama yapılıp yeniden karar verildiğinden, HMK'nın 373/4. maddesi gereğince, mahkemece verilen bu hüküm istinaf kanun yoluna değil, temyiz kanun yoluna tabi olacaktır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nın 373/4 madde ve fıkrasının amir hükmü gereği bozma üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararlara karşı, hangi tarihte verildiğine bakılmaksızın temyiz kanun yoluna başvurulabilecek olup, temyiz incelemesini yapma görev ve yetkisi Yargıtay'ın ilgili hukuk dairesine aittir.

İlk derece mahkemesinin istinaf kanun yolunun açık olduğu belirtmesi, başvuranın haklarını ortadan kaldırmayacağından, yukarıda yer verilen emsal nitelikte Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 01/11/202 tarihli 2022/3039 E. 2022/5071 K. sayılı ilamı da nazara alınarak, daha önce dosya incelemesinin Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nce yapılmış olması nedeniyle Yargıtay'a gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.