İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/768 K.2024/1425

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle Bakırköy 21. İş Mahkemesinin 2021/134 E. 2023/361 K. sayılı dava dosyasında tazminat davası açtığını, davanın kabulüne karar verildiğini, ilamın icrası için Mersin ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasında ilamlı icra takibi başlatıldığını, güncel borcununun 5.232.146,76 TL olduğunu ve bu dosyaya teminat sunulmadığı gibi ödeme de yapılmadığını, İİK'nın 177. maddesi uyarınca; ilama dayalı takip yapılmasına rağmen borcun ödenmemesi üzerine mahkemece alacaklının talebi üzerine borçlunun iflasına karar verilebileceğini beyan ederek, İİK'nın 177/4 maddesi uyarınca duruşma yapılarak, borçlunun iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ''...Davalı şirketin sicil kaydı incelendiğinde, adresinin Esenyurt/İSTANBUL'da olduğu tespit edilmiştir. Esenyurt İlçesi yargı yeri bakımından Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine bağlıdır. O halde huzurdaki bu davanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. HMK'nın 115. maddesi gereği, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir.

İflası istenen davalı şirketin kayıtlı olduğu adresin mahkememizin yargı çevresinde bulunmaması, iflas davasında mahkemenin yetkisinin kesin yetki olması karşısında davanın kesin yetki-dava şartı yokluğundan usulden reddine ve dosyanın karar kesinleştiğinde süresi içinde talep halinde Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri adresi Esenyurt ilçesi olup Büyükçekmece Adliyesine bağlı olduğu için huzurdaki dava yönünden yetkili mahkemenin Büyükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Dava, ilama dayalı alacağın icra emriyle istenilmesine rağmen ödenmemesi sebebiyle 2004 sayılı İİK'nın 177. maddesi uyarınca açılan iflas davasıdır. İİK'nın 154/1. maddesi uyarınca iflas yoluyla takipte yetkili icra dairesi, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki icra dairesidir. Ancak, İİK'nun 154/3. maddesi uyarınca icra dairesinin yetkisi kamu düzeninden olmadığından bu konuda yetki sözleşmesi yapılabilir.

Borçlu ve alacaklı yetki sözleşmesi veya yetki şartı ile borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerden başka bir yer icra dairesini yetkili kılmışlarsa o yerin icra dairesi de iflas takibi için yetkili sayılır. Ancak iflas davaları için yetkili mahkeme iflası istenen şirketin muamele merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir. Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup kesindir.

Açıklanan nedenle iflas davaları için yetki sözleşmesi yapılamaz ve iflas davası mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır. Davalının sicilde kayıtlı adresi "... Mah. ...Cad. No:... Esenyurt/İstanbul" olup dava İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 114.maddesinde dava şartları sıralanmış, 1.fıkrasının "ç" bendinde "yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması" dava şartları arasında gösterilmiştir. Bu nedenle kesin yetki kuralının olduğu hallerde, mahkemece yetkili olup olmadığının re'sen tespit etmesi gerekmektedir.

Somut dosya incelendiğinde ise iflas davasının mutlaka iflası istenen şirketin muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılması gerektiği kuralı uyarınca davalının muamele merkezi Esenyurt ilçesinde olduğundan mahkemenin yetkili olmadığı sabittir.

Davalı her ne kadar müvekkili şirketin muamele merkezinin Büyükçekmece ilçesi sınırları içerisinde kalması sebebiyle Büyükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu ileri sürmüş ise de, Büyükçekmece Adliyesinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmadığından ve ilk derece mahkemesi kararında da açıklandığı üzere Esenyurt ilçesi yargı yeri bakımından Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine bağlı olduğundan kesin yetki kuralı uyarınca iflas davası yönünden yetkili mahkeme Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olup,

6100 sayılı HMK'nın 114/1.ç maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış olup, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilemediği gibi istinaf sebeplerinin yukarıda açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı, dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M