İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2023/1965 K.2023/1143

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davacı vekili süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; davalının borcunu ödemekten imtina etmesi nedeniyle Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun yetki itirazı nedeniyle Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas nolu dosya kapsamında takibe devam edildiğini, konkordato komiserlerince göz önünde bulundurulmayan alacağını konkordato projesi dahilinde tahsil edebilmek, hak kaybını önlemek ve alacaklının alacağını garantiye alabilmek maksadıyla Bakırköy 7. ATM'nin 2022/1153 sayılı dosyası kapsamında dava açıldığını ve ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, ihtiyati tedbir talebini, konkordato komiserlerince alacağı konkordato projesine dahil edilen tüm alacaklıların alacağı garanti iken, ancak müvekkil şirketin alacağının hiçbir güvence ve teminata bağlı olmayışı olduğunu,

müvekkilinin hak kaybına uğramaması ve alacağının garanti altına alınabilmesi adına ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını, mahkemece verilen ret kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yasal dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191. maddeleri, Türk Medeni Kanunu 6. maddesi, Türk Borçlar Kanunu 299, 351. maddeleri, Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dava dilekçesinde, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/199 esas sayılı dosyası kapsamında konkordato talebinde bulunan davalı ile müvekkil şirket arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davalı şirketin müvekkil şirketten kiralamış olduğu araçlara ilişkin olarak 3 adet fatura düzenlendiğini, davalının faturalardan doğan borcu ödemediğini, Kocaeli İcra Müdürlüğü ...

Esası ile 71.060,80 TL üzerinden ilamsız takibe geçildiğini, borçlu tarafça dosyaya sunulan yetki itirazı doğrultusunda Küçükçekmece ... İcra Müd. ... Esası ile takibe devam edildiğini, müvekilinin hak kaybına uğramaması bakımından, çekişmeli hale gelen ve iş bu davanın konusunu teşkil eden 71.060,80 TL alacağının da konkordato projesinin tasdikine ilişkin kararda belirtilen taksit tarihlerinde gösterilecek bir banka hesabına bloke edilmesini talep ettiği, İİK.

308/b-2 fıkra hükmü gözetilerek bu yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkeme "ihtiyati tedbir talebinin, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, davanın esasını çözer mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine" şeklinde karar vermiştir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.

Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 301.maddesine göre, konkordato projesinin hazırlanıp alacakların bildirilmesi ve tahkikinden sonra, komiser tarafından yapılacak ilanda yer alan alacaklının bir başka deyişle, konkordato projesine alacağı kaydedilen alacaklının alacağına borçlunun itiraz etmesi halinde bu alacak “çekişmeli alacak” vasfını kazanır.İcra ve İflas Kanunu’nun 302/IV.

Bendi gereği mahkeme, çekişmeli alacağın hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına yaklaşık ispat ölçüsünde ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırarak karar verecektir. Bu şekilde inceleme yapan mahkemenin vereceği karar, maddi hukuk bakımından sonuç doğurmaz. Çekişmeli alacağın oylamaya katılmasına ve katılacağı orana karar veren mahkeme, İİK’nın 308/b-II.

Bendi gereği tasdik kararında konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebileceği gibi çekişmeli alacağın oylamaya hiç katılmamasına da karar verebilir. Ancak ne yönde karar verilirse verilsin bu karar bağlayıcı olmayıp tasdik kararının ilanından itibaren İİK’nın 308/b-I.

Bendi gereği alacağı itiraza uğrayan alacaklı tasdik kararından itibaren bir ay içinde dava açmak zorundadır. Çekişmeli alacaklar hakkındaki açılacak dava, görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulleri ve ispat hukuku kuralları bakımından genel hükümlere tabi olacaktır.

Örneğin çekişmeli alacak olacak kira sözleşmesi ise kaynaklı uyuşmazlık Sulh Hukuk Mahkemesi’nde işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlık İş Mahkemesinde, ticari olmayan bir alacağa dayalı uyuşmazlık ise Asliye Hukuk Mahkemesi’nde, ticari nitelikte bir alacak ise Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülecektir. Kanun koyucu burada her uyuşmazlığın uzman mahkemelerde görülmesine ilişkin genel ilkeden ayrılmamıştır. Genel hükümlere tabi olma sadece bu konularda söz konusudur.

(Yargıtay 6. HD 2021/4402 - 2022/1359 E.K.) Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden talep edilir. Dava açıldıktan sonra ihtiyati tedbir yalnız asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir.

(HMK md. 390/1.) Hukuki uyuşmazlıklarda Asliye Hukuk mahkemelerinin görevi asıl, Sulh Hukuk mahkemesinin görevi ise istisna olup, özel bir kanun hükmü ile açıkça Sulh Hukuk mahkemesinde bakılacağı bildirilmeyen bütün dava ve işler Asliye Hukuk mahkemesinde genel hükümlere göre görülecektir. Somut olayda uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Açıklandığı üzere Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf talebinin reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M