İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2024/2911 K.2024/1762

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkında düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı vekili süresi içerisinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; Taraflarına dava dilekçesi tebliğ edilmeden, görev dahil beyanları alınmadan görev hususunda dosya üzerinden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ve davalı tarafın tacir olduklarını, iki tarafın da anonim şirket olduğunu ayrıca kira sözleşmesinin konusunun fabrika binası olduğunu, sözleşmenin konusunun ticari olduğunun açık olduğunu, ticari bir sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemesinin değil asliye ticaret mahkemesinin görevli olması gerektiğini, yerel Mahkemece hatalı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili ile davalı arasında akdedilen 01/05/2022 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesinin müvekkili tarafından Eyüpsultan ...Noterliği'nin 20/06/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı bildirimiyle sözleşmeden dönme hakkı kullanılarak sona erdirildiğini, sözleşmeden dönmenin nedenlerinin ruhsat sorunu ve kimyasal madde - kimyasal koku sorunundan kaynaklı olduğunu, kiralama aşamasında davalının kira parası alabilmek için müvekkiline gerçek dışı yaptığı bilgilendirmeler nedeniyle problemler yaşandığını, müvekkilinin ilgili mecurda tekstil sektöründe faaliyet gösterebilmesinin mümkün olmadığını,

müvekkilinin söz konusu mecur için yapmış olduğu ödeme ve masraflar olduğunu, dönme hakkının kullanılması sureti ile sona eren kira sözleşmesi sebebi ile müvekkilinin yapmış ve ödemiş olduğu tüm harcamaların ve uğranılan zararların davalı yanca tazmin edilmediğini belirterek,

şimdilik 10.000 TL tutarında ödenmiş kira bedeli, depozito bedeli ve sözleşme sebebiyle sarf edilen tüm masraf alacağının, sözleşmenin hükümsüz kalması ve 9 yıl önce sona ermesi sebebi ile şimdilik 10.000 TL zarar alacağının, sarf ve masraf alacakları yönünden sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren, zarar alacakları için 20/06/2023 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece; ''...

Taraflar arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu, davacı tarafça kira bedeli, depozito, kira sözleşmesi nedeniyle yapılan masraflar ve sözleşmeden dönülmesi nedeniyle doğan zararlar nedeniyle işbu davanın ikame edildiği, bu nedenle kira ilişkisinden doğan davada Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu'' gerekçesi ile mahkemenin görevsizliği sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dava; kira sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasındaki temel ilişkinin ve uyuşmazlığın konusunun kira sözleşmesine dayalı olması sebebiyle uyuşmazlığı çözme görevi HMK nun 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

Yerel mahkemece verilen görevsizlik kararı bu nedenle hukuka uygun olup, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu,

istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M