İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2024/4527 K.2025/326

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ. İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı. İstinaf sebepleri: Davacı vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde.

Medeni yargıda görev konusuna ilişkin temel düzenlemeler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer aldığını, bunun dışında birçok başka kanunda da görev hususunda düzenlemeler bulunduğunu, Ticaret Kanunu'nun özel bir kanun olduğunu, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin ihtisas Mahkemesi olduğunu, TTK md. 4’ye göre davanın ticari dava olduğunu,bir kira sözleşmesi,

kiraya veren ve kiralayan her iki tarafın da ticari işletmesine ilişkin ise söz konusu kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık, bir nispi ticari dava olacağını,yeni tarihli özel kanun hükmünün eski tarihli kanun hükmünden daha önce uygulanacağı” ilkesi göz önüne alındığında ticari davalarda TTK md. 4 ve 5’in, HMK md. 4’e nazaran öncelikle uygulanması gerektiği ve buna bağlı olarak kira sözleşmesinden kaynaklanan ticari uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemesinin değil asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu söylenebileceğini,görevli Mahkeme'nin Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dilekçesinde; taraflar arasında 23/11/2020-03/09/2022 tarihleri arasında 9 ayrı kiralama sözleşmesi (Plastik Kaset Kalıp Kira Sözleşmesi) yapıldığını, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmelerinin 4.0 maddesinde süre aşımı olduğunda ek bedel ödeneceği, yine 7.0 maddelerinde kiralanan kaset kalıpların bedellerinin adet başına aylık ödenecek bedeller olduğu ve süre aşımında da adet başına aylık ek bedel ödeneceği hüküm altına alındığını, 10.10.2021 tarihinden itibaren kaset kalıp iadelerine başlanmış olduğunu, 27.12.2022 tarihinde son araç teslim alındığını,

toplam 64 araç ile 13.630 adet kaset kalıp iade edildiğini, bu kapsamda teslim alınan kaset kalıpların 9.357 tanesi kırık olarak tespit edilmiş olduğunu, bu husus davalı tarafa iletilmiş olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmede kırık kaset kalıpların adet birim bedelleri belirtildiğinden davalı yanın bunu ticari temerrüt faizi ile birlikte ödemesi gerektiğini, 10.10.2021 tarihinden teslim edilen kalıpların hiçbiri temizlenmeden iade edilmiş olduğunu, sözleşme kapsamında teslim edilecek kaset kalıpların temiz teslim edilmesi gerektiği hüküm altına alınmış olduğunu,

temiz teslim edilmemesi durumunda ödenecek bedel sözleşmede yer aldığını, bu nedenle temiz teslim edilmeyen kaset kalıpların sözleşmede belirtilen bedellerinin davalı yanca ödenmesi gerektiğini, sözleşmeler kapsamında teslim edilen kalıp sayısı 14.394 olup iade edilen kaset kalıp sayısı 13.630 olduğunu, 764 adet kaset iadesi yapılmamış kendileri de sahada bu kalıpları tespit edemediklerini, eksik kaset kalıplar yarım ve tam kalıp olarak karışık olması sebebiyle ağırlık hesabı yapılarak tam kalıp hesabı yapılmış olduğunu, bu kapsamda 549 adet kalıp eksiği hesaplandığını, bu sayıda mutabık kalındığını, ancak, halen teslim edilmemiş olduğunu,

sözleşmede belirtilen satım bedeli miktarının ödenmesi gerektiğini, davacı tarafından davalıya gönderilen tüm kalıp malzemeleri ölçü ve adetleri ile detaylı olarak irsaliye kesilerek davalıya gönderildiğini, bu hususta davalı ile teyitleşilmiş olduğunu, davalı yanın ödemeyi kabul etmediği süre aşımı bedelleri, sözleşme bedelleri, kırık malzemeler ve teslim edilmeyen malzemelerle ilgili sözleşmelerde açık hükümler bulunmasına rağmen davalı yan bu bedelleri ödemeye yanaşmamış olduğunu, davacının anlaşma teklifine de sıcak bakmamı olduğunu, davalı yan, davacının bütün iyi niyetini kötüye kullanmış olduğunu,

basiretli bir tacirin gözeteceği iyi niyet ve yükümlülüklere aykırı davranmış olduğunu, sözleşmeler kapsamında kararlaştırılan hükümlere aykırı hareket etmiş olduğunu, sözleşme kapsamında yapması gereken ödemeleri yapmamış olmakla birlikte, davacı tarafından sözleşme kapsamında kesilen faturaları kötü niyetli olarak ve sözleşmeye aykırı hareket ederek ve sebep belirtmeden iade faturaları kestiğini, davalının bu kötü niyetli hareketleri ve bir tacire yakışmayacak sorumsuz davranışları nedeni ile davacıyı ciddi zarara uğrattığını,

davalı yanın davacıya ödeme yapmayı kabul etmediğini belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ödenmeyen kiralama bedelleri için 500,00-TL, kırık kalıp bedelleri için 200,00-TL, süre aşım bedelleri için 100,00-TL, teslim edilmeyen kalıp bedelleri için 100,00-TL, temiz teslim edilmeyen kalıp temizleme bedelleri için 100,00-TL olmak üzere şimdilik toplam 1.000,00-TL alacak taleplerinin kabulü ile her bir alacak kalemi yönünden muaccel olduğu tarih esas alınmak kaydı ile ticari temerrüt faizinin uygulanmasına karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davalı şirketin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafça alacağını ispat eder nitelikteki hiçbir bilgi ve belge dosyaya sunulmamış olduğunu, ticari hesap kaydına göre davacıya borcunun bulunmadığını, faturaların tek taraflı olarak tanzim edildiği göz önüne alındığında faiz konusundaki talebin dayanağının belli olmadığını, davalının davacı tarafa kullanmış kalıplardan dolayı herhangi bir diğer taraftan faturaların tebliğ edilmediğini, davacının cari kayıtlarında alacak bulunduğu belirtilmiş ise de alacağın gerçekte var olmayan ,

haksız şekilde düzenlenen faturalara dayalı olduğu ve tahsil edilmeye çalışıldığını, davalı şirketin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, haklılıklarının banka kayıtları ile davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde gerçekleştirilecek bilirkişi incelemesi ile de sübut bulacağını, taraflar arasında hesap mutabakatı dahi sunulmadığını, emsal olarak sunulan içtihat nazarında ispata muhtaç alacak için karşı tarafın tek taraflı beyanlarını kabul etmediklerini ve ispatlanamamış haksız davanın reddine karar verilmesini, davacının haksız kazanca yönelik bu iddialarını kabul etmediklerini, davalının davacıya borcunun bulunmadığını,

bir diğer taraftan davacının cari kayıtlarında alacak bulunduğu belirtilmiş ise de alacağın gerçekte var olmayan, haksız şekilde ve tek taraflı iradeyle belirlenen tutarlar üzerinden düzenlenen faturalara dayalı olduğu ve tahsil edilmeye çalışıldığını, alacak kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı taraf takip tarihinden önce davalı şirketi temerrüde düşürmediğinden faiz talep etmesi mümkün olmadığını, belirterek davalı şirketin davacı tarafa hiçbir borcu bulunmaması nedeniyle, hukuki dayanağı bulunmayan haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece. HMK'nin 114/1-c ve 115/2 maddeleri hükmü gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna, karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.

Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlığın davacının talebine göre kiralayan ile kiracı arasındaki ''Plastik Kaset Kiralama'' sözleşmelerinden kaynaklandığı, bu hali ile söz konusu iddiayı değerlendirme ve uyuşmazlığı bu kapsamda çözme görevinin HMK nın 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı,

dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M