İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2018/1660 K.2018/1521

Yerel mahkemece verilen 06/03/2018 tarihli karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, vekil edeninin oğlu ...ün 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında ... A.Ş.'nin okulu olan kapatılan ...Anadolu Lisesinde alacağı eğitim-öğretim hizmetleri bedeline mahsuben keşide edilen ...i Bankası Pendik E5 Şubesinin 30/01/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 15.000 TL bedelli çekin avans olarak verildiğini, ...

Anadolu Lisesinin terör örgütü okulu olduğundan 675 sayılı khk gereğince kapatıldığını, kapatılan şirketin basılmış antetli imzalı tahsilat makbuzundan, öğrenci kayıt taahhütnamesinden, çek bilgileri dökümünden ve sözleşmeden açıkça anlaşılacağı üzere, şirketin elindeki bedelsiz teminat çeklerini bildiği halde borç senedi gibi işleme aldığını veya çekleri üçüncü kişilere ciro ettiğini, davacı aleyhine ihtiyati haciz kararı alınarak icra takibine geçilerek haksız ve kötüniyetli haciz ve muhafaza talebinde bulunulabileceğini, davacının kapatılan şirkete ve takip alacaklısı ...'a hiçbir borcu bulunmadığını açıklayarak,

güvence çeklerinden dolayı borçlu olunmadığının tespitine, çekin hükümsüzlüğüne ve takibin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, vekil edeninin 15/11/1996 tarihinden 19/07/2016 tarihine kadar kesintisiz olarak 7.187 gün .... A.Ş. şirketinde hizmetli olarak çalıştığını, almış olduğu en son ücretin brüt 2.456,38 TL, hak etmiş olduğu kıdem tazminatı miktarının ise 48.367,13 TL olduğunu, bu miktardan 367,11 TL damga vergisi düştüğünde net ödenecek kıdem tazminatı miktarının 48.000,03 TL olduğunu, davalının ....

İlk ve Orta okulundaki iş akdine son veren iş veren... şirketinin kıdem tazminatı alacağı karşılığı 7.000 TL nakit ödeme ile birlikte davaya konu edilen çek ile birlikte toplam 4 adet çeki cirolayarak verdiklerini, çek bedelinin ödenmemesi üzerine Gebze ...İcra Müdürlüğünde takip başlatıldığını, davalının iyi niyetli hamil/üçüncü şahıs olduğunun gerek SGK kayıtları, gerekse ...Şirketi defter ve kayıtları incelendiğinde bu çekin kıdem tazminatı alacağı karşılığı ciro edilip verildiğinin görüleceğini,

müvekkilinin iş akdinin fesh edildiği ve kıdem tazminatı karşılığı kendisine dava konusu ve diğer çeklerin verildiği tarih itibariyle henüz daha 670 ve 675 sayılı khk lerin yayınlanmadığını belirterek, iyiniyetli hamil olan davalıya açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının davaya ve Gebze ...İcra Müdürlüğünün 2017/202 Esas sayılı dosyasında takibe konu ... Bankası Pendik E5 Şubesi muhataplı, 30/01/2017 keşide tarihli, 7145449 çek nolu, 15.000 TL bedelli çekin keşidecisi, Özel .... Hizmetleri A.Ş.'nin lehdarı olduğu, lehdarın çeki cirolayarak davalıya verdiği, söz konusu bu çekin lehdara 2016-2017 yılı eğitim ve öğretim bedeli olarak verildiği, ancak keşidecinin oğlunun ...

Anadolu Lisesinde 2016-2017 yılında eğitim alamadığı, 675 sayılı khk gereğince ...Hizmetleri A.Ş.'nin okulu olan ...Anadolu Lisesinin kapatıldığı, çekin lehdar yönünden sebepsiz zenginleşme oluşturduğunun ileri sürüldüğü, ancak davalının davaya ve takibe konu çekte ciranta olduğu, şahsi defilerin cirantaya kötüniyetin varlığı halinde ileri sürülebileceği, dosyadaki delillerden davalının davaya konu çekin bedelsiz kaldığını bildiği ve bile bile çeki aldığının ispat edilemediği, bu sebeple davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin oğlu ...'ün 2016-2017 eğitim öğretim yılında almayı düşündüğü eğitim nedeniyle teminat amaçlı olarak çekin ... Hizmetleri AŞ’ye verildiğini, kendilerine bu çekin ciro edilmeyeceğine dair sözlü taahhütte bulunulduğunu, 15 Temmuz darbe kalkışması sonrasında khk ile kapatılan şirketin bu teminat amaçlı çeki, el ve işbirliği içinde hareket ettiği davalıya kötüniyetle devrettiğini, davalının bunu bilerek çeki devraldığını, buna rağmen mahkemece davanın reddedilmesinin hak ve nesafet kuralları ile kamu vicdanına aykırı olduğunu bildirerek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Dava, eğitim-öğretim hizmeti nedeniyle verilen kıymetli evrak nedeniyle, borçlu olunmadığının tespiti isteğine ilişkindir.

Gebze ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, davalı alacaklı ... tarafından, davacı borçlu ve ... Hizmetleri AŞ. hakkında dava konusu olan bir adet çekten dolayı toplam 16.646,25 TL için takip yapılmış olup, takip derdesttir. Takibe konu ... Bankası Pendik E5 Şubesine ait 30/01/2017 keşide tarihli, ...ek nolu, 15.000 TL bedelli çekin davacı tarafından hakkındaki dava dosyadan ayrılan ... Eğitim Hizmetleri A.Ş. lehine keşide edildiği, ciro sonucu davalının hamil olduğu görülmüştür.

Toplanan delillere ve dosya kapsamına göre, davacı takibe konu çekte keşideci, davalı ise ciro yoluyla çeki iktisap eden yetkili hamil konumunda olup, davacı keşidecinin çeklerin eğitim hizmetine karşılık lehtara verildiği, lehtar kurumun terör örgütüyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle kapatılmasıyla alınamayan eğitim nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayanarak menfi tespit isteminde bulunulduğu, TTK.’nun 687. maddesine göre bedelsizlik def’inin kişisel defi olduğu,

ancak hamilin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde hamile karşı ileri sürülebileceği, takibe konu çekin eğitim hizmetine karşılık verildiğine ve taksitlendirildiğine ilişkin sözleşme sunulmadığı gibi, 6502 sayılı yasanın 4. maddesine göre de çeki ilk iktisap edene karşı ileri sürülebilecek def'ilerin çeki ciro silsilesiyle iktisap eden ve meşru hamil olan bilerek davacının zararına hareket ettiği kanıtlanamayan davalıya karşı ileri sürülemeyeceği anlaşıldığından yazılı şekilde karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.