İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/4147 K.2023/2942

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dava dosyası incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:.

İDDİ A

Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; davalı arsa sahibi ... A.Ş., diğer davalı ... Adi Ortaklığının dava konusu taşınmaza ilişkin noterde Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Ve/Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi/Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzaladığını ve işbu sözleşme tapuya şerh edildiğini, müvekkilinin de tapu siciline ve şekil şartına uygun anılan sözleşmelere de güvenerek davalı Kadimyapı ...

Adi Ortaklığı ile 27.02.2020 tarihinde Kartal ...Noterliği'nce tanzim olunan .. yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, tüm edimlerini yerine getirdiğini, satış bedelini tamamını banka hesabına ödediğini, davalının tapu devri yapmadığını, açıklanan nedenlerle öncelikle düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı ipoteklerin fekki ile ihtiyati tedbir talepli tapu iptal ve tesciline, aksi halde öncelikle ihtiyati haciz istemli dava konusu bağımsız bölümün karar tarihine en yakın değeri belirlenerek işbu bedelin ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

kabul edilmez ise ödenen bedelin avans faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Bir kısım davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ : Yerel mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 28/07/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile.

1-)Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin dava değerinin %15'i (531.000,00-TL teminat - nakit veya kesin ve süresiz teminat mektubu) karşılığında kısmen kabulüne; a) Dava konusu İstanbul İli Tuzla İlçesi İstasyon Mahallesinde kain ...numaralı bağımsız bölümde yer alan taşınmazın tapu kaydına mahkememize açılan iş bu dava sonuçlanıp kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere her türlü devir, temlik ve satışı başkalarına devir ve temlikinin önlenmesi bakımından taşınmaz üzerine İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA karar verilmiştir.

Davacı vekili teminata, bir kısım davalılar vekilleri ihtiyati tedbir kararına itirazla ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiş, duruşmalı yapılan inceleme sonucunda 08/11/2023 tarihli celse ara kararı ile taraf vekillerinin tedbire ve teminata ilişkin itirazlarının reddine karar verilmiş ve gerekçeli ara kararı yazılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile. Müvekkilin, davalı Yüklenici ile imza altına aldığı sözleşmeye sıkı sıkıya bağlı olduğundan sözleşme gereği edimlerini süresinde, eksiksiz, .sansız ve ayıpsız bir şekilde yerine getirdiğini, bir kısım satış vaadi alacaklılarının tescil istemli ihtarnamelerine cevap vermeyen Arsa Sahibinin, müvekkilin hakkına kavuşmasına hukuka aykırı olarak engel olmaya çalıştığını, arsa Sahibinin, Kadıköy ...

Noterliği marifetiyle 01.04.2022 tarih ve .. yevmiye numaralı ihtarname ile Yüklenici ile imzalamış olduğu sözleşmeyi geriye etkili olacak şekilde feshettiğini bildirdiğini, İşbu feshin haklı gerekçelere dayanmadığını, müvekkilin ödediği tüm bedeli alıp kullanan Arsa Sahibinin müvekkilin hakkı olan devir istem hakkını ortadan kaldırma iradesinin tümüyle kötü niyetli olduğunu, sözleşmesel yükümlülüklerini harfiyen yerine getiren müvekkillin tapu devrinin yapılmasını beklerken davalı Arsa Sahibi, iskanı alınmış bağımsız bölümleri 3. Kişilere satma tehdidini gerçeğe dönüştürebilecek,

müvekkili geri dönülemez ve telafisi imkansız zarara ve kaosa sürükleyebileceğini, müvekkilin taşınmaza tedbir konulması için verebilecek herhangi bir birikimi bulunmadığını, bu noktada tedbir kararı doğrultusunda verilen teminatın kaldırılması gerektiğini açıklanan nedenlerle dava konusu İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ... Mahallesi, .. Ada, ...

Parselde kayıtlı ana taşınmazda kurulu kat irtifâkına göre ''B 029" no’lu bağımsız bölüme ihtiyati tedbir konulması için ilk derece mahkemesince belirlenen 531.000,00-TL'lik teminat kararının kaldırılmasını, ilgili taşınmazlar üzerine teminatsız şekilde tedbir konulmasını, Mahkeme aksi kanaatte ise teminat miktarının düşürülmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tapu kaydı, düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ve ekleri, sunulan ve toplanan deliller, ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, ipotek vs. tüm kayıt ve şerhlerin terkini, olmadığı taktirde taşınmazın değerinin tahsili, olmadığı taktirde ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili İDM'nin 08/11/2023 tarihli taraf vekillerinin tedbire ve teminata ilişkin itirazlarının reddine ilişkin ara kararını istinaf etmiştir 6100 sayılı HMK'nun 341/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyadi tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bilindiği ve öğretide de kabul edildiği üzere ihtiyati tedbir ''kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca davacı veya davalının dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı ön görülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır'' şeklinde tarif edilmiştir.

Anılan tariften de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbir diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu mal ve hak üzerinde yeni bir takım uyuşmazlıkların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.6100 sayılı HMK'nun 389.maddesi başlığında düzenlenen ve geçici hukuki korumalar olarak vasıflandırılmış ihtiyati tedbir müessesesi ile ilgili aynı maddenin 1.fıkrasında ''mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle

bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir'' şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep verilecek karar ve içereceği hususlar, teminat, kararın uygulanmaması... gibi sair hususlarda tereddüte yer bırakmayacak şekilde takip edilmesi ve yapılması gerekli usul ve prosedür gösterilmiştir.

Diğer taraftan, ihtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi bakımından HMK'nun 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir isteyenin haklılığı konusunda tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağı öngörülmüş olup, Yasanın hükümet gerekçesinde de belirtildiği üzere yaklaşık ispat durumunda "...hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte zayıf bir ihtimalde olsa aksinin mümkün olduğu ihtimalini göz ardı edemez... bu sebepledir ki haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması..." hükme bağlanmıştır.

İhtiyati tedbirin uygulanması sonucu, karşı tarafın zarar görme tehlikesi bulunduğundan HMK’nın 392. maddesinde tedbire karar verilirken talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür. İhtiyati tedbir kararı verilirken tedbir isteyen haksız çıktığı takdirde, ihtiyati tedbirden dolayı karşı tarafın uğrayacağı zarar için bir teminat alınmasına da karar verilir.

(HMK m.391/2-ç, 392) Talep, resmi bir belgeye, başkaca bir kesin delile dayanıyor ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini açıkça belirterek teminat alınmamasına da karar verebilir. Dava konusu somut olayda terditli açılan davada davacının birincil talebi tapu iptal ve tescil, ipotek vs. Tüm takyidatların terkini istemine ilişkin olup uyuşmazlık taşınmazın aynına ilişkindir.

Davacı delil olarak düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi, Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Ve/Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi/Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi, ödeme dekontları vs. delillere dayanmış bir kısım delillerini sunmuş olmakla yaklaşık ispat durumu gerçekleşmiştir. Bunun dışındaki hususlar doğal olarak yargılama sonucu belirlenecektir. Davacının davasını resmi şekilde düzenlenen satış vaadi sözleşmesine dayandırdığı açıktır.

HMK 392 madde uyarınca Talep, resmi bir belgeye, başkaca bir kesin delile dayanıyor ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini açıkça belirterek teminat alınmamasına da karar verebilir. Mahkemece bu hususta değerlendirme yapıldığı ve teminat alınması yönünde takdir kullanıldığı ancak herhangi bir gerekçeye yer verilmediği görülmüştür. Davacının sözleşme yanında delil olarak ödeme belgelerine de dayandığı ortadadır.

Bu durumda davalı nezdinde ödemeleri bulunan davacıdan yeniden teminat alınması davacının aleyhine hak yarar dengesini bozacak niteliktedir. Davacının itirazlarının kabulü ile tedbirin teminatsız olarak uygulanması gerekirken takdirde hata edilerek itirazın reddine ilişkin hüküm kurulması yerinde görülmemiştir. Davacı vekilinin teminat alınmasına yönelik istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde görülmekle kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davacının itirazının reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasına, davacının teminata yönelik itirazının kabulü ile ihtiyati tedbir kararının taktiren teminatsız olarak verilmesine ve davacıdan taktiren teminat alınmasına yer olmadığına kesin olarak karar verilmesi gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.