İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi E.2023/4186 K.2023/866

Taraflar arasındaki davasında; kararda yazılı nedenlerden dolayı ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, takibe konu alacağı dava dışı üçüncü şahıstan temlik aldığını, takibe konu alacağın temlik eden tarafından davalıya borç olarak verilmiş olup bu hususun havale dekontlarında yer alan açıklamalar ile de sabit olduğunu, davalı/borçlunun müvekkile olan borcunu ödemediğini, bu nedenle İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı/ borçlu tarafından yapılan itirazın 500.000 TL'lik kısmının iptaline, İhtiyati haciz talebimizin kabulüyle davalı aleyhine 500.000 TL ile sınırlı olmak üzere İhtiyati haciz kararı verilmesini, davalının, dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle müvekkili şirkete temlik sözleşmesi tebliğ edilmemiş olup davacının dava ehliyetinin olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava dışı ...nın, kötüniyetli ve dolandırıcılık kastı ile hareket ettiğini, zira müvekkil şirkete olan borcunu ödediğinden bahisle davaya konu ödemeleri yaptığını, ekte sunulu sözleşme ve çek fotokopilerinden de anlaşılacağı üzere kendisi müvekkil şirket ile olan yakınlığı sebebiyle ve ev alımı bahanesiyle müvekkil şirketten 3. Kişilere ait çekler aldığını ve bahsi geçen ödemeleri de bu aldığı borçlara karşılık yaptığını, kendisinin kötü niyetli olarak da,

açıklamaya borç ifadesini eklediğini ve müvekkili şirket yetkililerinin bir anlık dalgınlığından faydalanarak huzurdaki davayı açtığını, kaldı ki yine bu konuyla ilgili senetleri de mevcut olup kendisinin müvekkili şirkete borçlu olduğunu, dava dışı ... ve hatta davacı hakkında bu konuyla ilgili pek çok şikayet bulunduğunu, ulaşabildikleri kadarıyla kendisi hakkında halen İstanbul Anadolu CBS 2023/90000 sor. nolu dosya ile soruşturma devam edildiğini yine aynı şekilde Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... E ve ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyalarında da aynı yollara başvurulduğunun öğrenildiğini beyanla bu dosyaların da delil olarak toplanarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince. 24/05/2023 tarihli ara karar ile "...1-İhtiyati haciz talebinin REDDİNE..." karar verilmiş olup, bu karara karşı davacı vekili süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İİK m.258 gereğince talep edenin alacak iddiasını yaklaşık olarak ispat etmesi yeterli olup,alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesinin tek başına ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediğini, emsal yüksek yargı kararlarının da bu yönde olduğunu, temlik eden ...nın, davalıya banka havalesi yoluyla bir miktar parayı açıklama kısmına "borç verildi" yazmak suretiyle borç olarak gönderdiğini ve daha sonra davalıdan olan alacağını müvekkile temlik ettiğini, gerçekten dava dilekçesi ekinde;

... ve ... arasında imzalanan temlik sözleşmesi ile müvekkilinin alacak talebine konu banka havale dekontlarının tamamına yer verildiğini, mahkemece, sunulan banka havale dekontları ve temlik sözleşmesine rağmen ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini beyan ederek verilen kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Değerlendirme: Dava, ödünç sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talebine ilişkin olup davacı ayrıca ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Mahkemece bu talep, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. İİK’nın 258/I hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterlidir.

Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Ancak alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Türk Borçlar Kanunu'nun 386.maddesine göre. Tüketim ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin, bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi, ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir. Aynı Kanunun 392.maddesine göre.

Ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir gün ya da bildirim süresi veya borcun geri istendiği anda muaccel olacağı kararlaştırılmamışsa ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir. Hukuk Muhakeme Kanununun 341. maddesi gereğince istinaf kanun yolu açık olan ve istinaf incelemesi açısından yasal şartları taşıdığı anlaşılan eldeki davada.

İstinaf incelemesi, Hukuk Muhakeme Kanunu'nun 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller dışında; taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde ortaya konulan istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

İ.İ.K.'nun 257/1 maddesi uyarınca ihtiyati haczin yasal koşulları açısından alacağın varlığı, miktarı ve muacceliyeti hususlarının kesin ispatından ziyade yaklaşık ispat kuralının gözetilmesi gerektiğinden; yaklaşık ispata ve sunulan belgelere göre alacağın varlığı, miktarının tespiti ve muacceliyet hususunda kanaat edinilmesinin yeterli olduğu ileri sürülebilir ise de; yaklaşık ispat ölçütünde mahkemede oluşması gereken kanaatin, alacağın varlığı ve muacceliyetini basit bir ihtimalden ziyade kuvvetle muhtemel göstermesi ve kanaat olması gerekir.

Ayrıca yaklaşık ispat koşulunun somut olayda bulunması tek başına ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşması için yeterli değildir. Bir hakkın mahkeme nezdinde ileri sürülebilmesi hukuki yarar şartının bulunmasına, talep edilen mahkeme kararının korunmaya değer üstün menfaatin hukuki güvence altına alınması açısından gerekli olmasına bağlıdır. İhtiyati haciz bir takip işlemi olmayıp ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki korumadır.

İstem sahibinin alacağının; kesin haciz yetkisinin elde edilme aşamasına kadar tahsil riskinin ortadan kaldırılması yönünde korunmaya değer geçiçi hukuki koruma kapsamında üstün hukuki yararı olmalıdır.

Hukuki yararın somut olayda bulunup bulunmadığının ve bir hakkın mahkeme nezdinde ileri sürülmesinin karşı tarafa verebileceği muhtemel zarara karşı, hak sahibinin korunmaya değer menfaatinin üstün tutulabilmesinin yasal şartlarının tespitinde; hak sahibinin mahkemeye ulaşım hakkı, hak arama hürriyeti ve hukuki dinlenilme vs. haklarının özüne dokunmaksızın hak ve nesafet kuralı, menfaatler dengesi ölçütlerinin de nazara alınması gereklidir.

İİK’nun 257/2 maddesi uyarınca alacağın vadesi gelmemiş olması halinde de ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, bu durumda, yukarıda belirtilen şartlar dışında, karşı tarafın muayyen yerleşim yeri olmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması yahut kaçması ya da bu maksatla alacaklı/ alacaklılarının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması şartlarının da bulunması gereklidir.

Bu genel açıklama çerçevesinde somut olay irdelendiğinde; alacağın varlığı, miktarının tespiti ve TBK 392.maddesi de dikkate alındığında muacceliyet hususları da yaklaşık ispat ölçütünde kuvvetle muhtemel olmadığı gibi, kaçma şüphesinin bulunduğuna dair dosya kapsamında yeterli bilgi ve belge bulunmadığı da dikkate alındığında, ihtiyati haczin yasal koşulları bulunmadığından mahkeme kararı yerindedir. Kabule göre de mahkemenin görev hususunu da değerlendirmesi gereklidir.

Asliye Ticaret Mahkemelerinin iş bu uyuşmazlıkta görevli olup olmadığı da mahkemece resen incelenmelidir. Bu değerlendirmeler ile dava konusu uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenlemeler doğrultusunda, tüm dosya kapsamında toplanan delillere göre; davacının istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b-1 uyarınca oybirliğiyle esastan reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M