İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/184 K.2024/537

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

08/05/2016 tarihinde, müvekkillerinin kızı ...'in yolcu olarak bulunduğu, davalıya ZMM poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın karıştığı kazada ...'in vefat ettiğini, müteveffanın kaza tarihinde 3.600-TL maaşla modelist-stilist olarak çalıştığını, müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, davalı tarafından cüzi bir ödeme yapıldığını ancak bunun yetersiz olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000- TL maddi tazminatın (belirsiz alacağın) kaza tarihi olan 08/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş.

10/09/2019 tarihli dilekçesi ile talebini davacı anne ... için 136.344,69-TL, davacı baba ... için 119.863,37-TL olarak artırmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... numaralı hasar dosyası üzerinden, ...'in vefatı nedeniyle 21//11/2016 tarihinde annesi ...'ya 28.967,00 TL, babası ...'ya da 24.517,00 TL olmak üzere toplam, 53.485,00 TL ödeme yaptığını, müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğini belirterek,

davanın reddini istemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;''.. mahkememizce bilirkişiden alınan kök ve iki adet ek raporların denetlenmesinde, 03/02/2020 tarihli 2 nolu ek raporda yer alan, "Emsal Ücret ve SGK kayıtlarındaki ücretlerin ortalamasına göre" hesaplanan 2 nolu seçenekteki tespitin, kararın verildiği tarihte halen yürürlükte bulunan ve Anayasa Mahkemesi tarafından henüz iptal edilmeyen yeni genel şartlar uyarınca,

trafik kazasına konu olan poliçenin düzenlenme tarihinin ve kaza tarihinin 01/06/2015 tarihinden sonra olması ve desteğin vergilendirilmiş gelirine dair herhangi bir belgenin de bulunmadığı ve davacı tarafça da bu yönde herhangi bir belgenin sunulmadığı da değerlendirilerek, hükme esas alınmasına karar verildiği,

her ne kadar davacılar vekili tarafından, davacıların desteği ...'in ölüm tarihi itibarıyla aylık 3.600 TL maaşla modelist-stilist olarak çalıştığı ve tazminat hesabında bu ücretin uygulanmasına ilişkin istemde bulunulmuş ve bu ücret üzerinden tanzim edilen 05/08/2019 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda davanın ıslah edildiği anlaşılmış ise de,

yukarıda yazılı gerekçelerle davacılar vekilinin bu talebine itibar edilmediği,'' gerekçesiyle,1-Davacı ... yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 43.198,88-TL destekten yoksun kalma tazminatının 21/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2- Davacı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 38.721,93-TL destekten yoksun kalma tazminatının 21/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinaf nedenleri: Davacılar vekili, dosyada desteğin gerçek gelirini ispat ettiklerini, belirlenen emsal ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi gerekirken SGK kayıtlarındaki ücrete göre yapılan hesaplama nazara alınarak eksik tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. TBK'nun 53/3. maddesi gereği, ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir. Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır.

Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yoksun kalınan gerçek destek miktarının tespit edilebilmesi için öncelikle desteğin sağlığında elde ettiği net gelirin doğru saptanması icap eder.

Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Desteğin kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa, desteğin geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır.

Eğer desteğin gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir. Davacılar desteğin asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia etmiş ise SGK'dan trafik kazasının olduğu tarihteki desteğin ücret ve gelirlerini gösterir tüm belgeler getirtilmelidir.

Kişi belirli bir iş yerine bağlı olmaksızın belirli bir meslek icra eden kişilerden ise S.G.K kayıtları olup olmadığı da araştırılarak ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında o meslek odasından o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibarı ile ortalama ücretleri sorulmalı; emsal gelir araştırması yapılmalı, ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından aylık kazancının ne kadar olacağı yönünde araştırma yapılarak bu araştırmaların sonuçları dahilinde gerçek gelirin net biçimde saptanmasından sonra tazminat hesabı konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.( Bkz.

Yargıtay 4. HD'nin 2022/8838 Esas, 2022/16612 Karar sayılı ilamı) Somut olayda; desteğin geliri yönünden yapılan araştırmada Tekstil İşçileri Sendikası'dan ve İstanbul Sanayi Odası'ndan gelen cevabi yazılara göre; modelist-stilist olarak çalışan bir kişinin kaza tarihi olan 08.05.2016 tarihi itibariyle aylık net ücretin 3.000-4.000-TL arasında olduğu belirtilmiş, SGK kayıtlarına göre ise destek ...'in asgari ücretin 1.07 katı üzerinden sigortalı olarak çalıştığı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında alınan 05/08/2019 tarihli 1. ek raporda desteğin tespit edilen emsal ücrete göre asgari ücretin 2,85 katı gelir elde ettiği kabul edilerek hesaplama yapılmış ve davacı tarafça hesaplanan bu rakamlar üzerinden bedel artırımına gidilmiştir.

Davalı vekilinin itirazı üzerine alınan 03/02/2020 tarihli 2. ek raporda ise, bilirkişi tarafından iki seçenekli bir hesaplama yapılmış, 1. seçenekte desteğin emsal ücret ve SGK kayıtlarına göre tespit edilen gelirinin ortalaması alınarak asgari ücrerin 1,96 katı üzerinden.

2. seçenekte SGK kayıtlarına göre asgari ücretin 1,07 katı üzerinden hesaplama yapılmış, yerel mahkemece 2. ek rapordaki 2 seçeneğe göre (SGK kayıtlarına göre asgari ücretin 1,07 katı üzerinden) yapılan hesaplama hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiştir.

Oysa ki; dosyadaki işten ayrılış bildirgesi, SGK hizmet dökümü, emsal ücret araştırmaları ve meslek lisesi diploması (tekstil, konfeksiyon bölümü) göz önüne alındığında desteğin ölmeden önce uzun süredir aynı sektörde (modelist-stilist olarak) İstanbul İl'inde çalıştığı anlaşılmakla, sendika ve sanayi odasından gelen cevabi yazılar doğrultusunda desteğin ortalama aylık gelirinin 3.500-TL olduğunun kabulü ile 1. ek raporda hesaplanan ve davacı tarfaça bedel artırımı yapılan rakamlar üzerinden destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken,

yazılı olduğu biçimde SGK kayıtlarındaki gelire göre yapılan hesaplama üzerinden tespit edilen rakamlara hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Ancak, bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılıp HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince yeniden hüküm tesisi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 07/09/2020 tarih ve 2017/501 Esas 2020/346 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendilerine iadesine, b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, c/ İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerlerinde bırakılmasına,

2/İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 07/09/2020 tarih ve 2017/501 Esas 2020/346 Karar sayılı kararının HMK 353/1-b/2 madde hükmü gereğince KALDIRILMASINA, DAVANIN KABULÜ İle, a/Davacı ... için 136.344,69-TL destekten yoksun kalma tazminatının 21/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine, b/Davacı ... için 119.863,37-TL destekten yoksun kalma tazminatının 21/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...' ya verilmesine,

c/Alınması gerekli 17.501,57-TL karar ve ilam harcının, peşin ve ıslah harcı ile yatırılan 4.331,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 13.170,17-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, d/Davacı tarafça yatırlan 4.331,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, e/Davacı tarafça başlangıçta yapılan 36,00-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan (bilirkişi, tebligat ve dosya masrafı) 712,40-TL olmak üzere toplam 748,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

f/Davacı ... davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 21.815,15-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, g/Davacı ... davada kendisini vekille temsil ettirmiş temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 19.178,13-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,