İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/233 K.2024/682

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların maliki sürücüsü ve ZMM sigortacısı bulunduğu ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 16/08/2016 günlü trafik kazasında, vekil edenine ait ... yabancı plaka sayılı aracın hasarlanarak değer kaybına uğradığını,

kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ...'un asli kusurlu olduğunu ve kaza neticesinde müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar bedelinin 11.984,47 Euro ve değer kaybı zararının da 1.200,00 Euro olduğunun ikametgahı olan Almanya'da yetkili bilirkişilik bürosu tarafından düzenlenen 19/09/2016 günlü ekspertiz raporu ile belirlendiğini ve davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ise sonuç alınamadığını beyanla;

fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla, hasar bedeli ve değer kaybı zararına ilişkin olmak üzere toplam 13.184,47-Euro maddi tazminatın (-sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bunun mümkün olmaması halinde de fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının tazminine ve iş bu maddi zarara davalı sigorta şirketi bakımından 16/10/2017 temerrüt tarihinden, diğer davalılar için ise dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş;

ayrıca dava öncesi yapılan başvuru için ödenen 400,00-TL vekalet ücreti ile hasarın belirlenmesi için yapılan ekspertiz ücreti olan 1.444,11- Euro' luk harcamanın da yargılama giderlerine eklenerek davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak vekil edenine verilmesini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; talep konusu kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen ... plaka sayılı araç 16/09/2015-16/09/2016 tarihleri arasını kapsar biçimde vekil edeni sigorta şirketi nezdinde ZMM sigortalı ise de; sigorta şirketinin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, eldeki dava açılmadan önce vekil edeni sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş ise de;

davacı tarafın ibraz ettiği belgelerin eksik olması nedeniyle ödeme yapılamadığını, dolayısıyla başvurunun yok hükmünde bulunduğunu, bu nedenle de davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, ayrıca araçta oluşan değer kaybı zararının da 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMM sigortası genel şartlarına göre belirlenmesini istediklerini ve uygulanacak faizin de dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; talep konusu kazanın oluşumunda, vekil edeni ... tam kusurlu ise de; kaza neticesinde davacının aracında çok küçük bir maddi hasar oluştuğunu, gerçekte 500,00-TL'yi geçmeyecek bir zarar için talep edilen meblağın kabul edilemez bulunduğunu, ayrıca davacı ekspertiz raporundan başka bir belge sunamadığından ve aracın tamir edildiğini gösterir bir fatura ibraz edemediğinden, talep edilen maddi zararın dayanaksız olduğunu ileri sürerek, haksız ve yersiz talebin reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları, kaza tespit tutanağı, tanık beyanı ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek; "...meydana gelen trafik kazasında davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, kusur tespitinin kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olduğu, davacı aracında meydana gelen hasarın kaza tespit tutanağı ve hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu, aracın Almanya'ya kadar seyahat etmesine engel teşkil etmediği, kaza ile hasar arasında illiyet bağının kesilmediği,

bilirkişi tarafından araçta oluşan hasar bedelinin kaza tarihi itibari ile 9.516,76 Euro olarak belirlendiği, bu belirlemenin mahkememizce de benimsendiği, davalı tanığının beyanlarının soyut olduğu ve başkaca deliller ile desteklenmediği, bu nedenle hükme esas alınamayacağı, meydana gelen hasardan davalı araç sürücüsü ...'un haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olduğu, davalı ...'un KTK hükümleri uyarınca işleten sıfatı ile sorumlu olduğu, davalı ...

Sigorta'nın ise ZMMS poliçesi uyarınca sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketine davacı tarafça 29/09/2017 tarihinde başvuruda bulunulduğu, hasar ödemesinin yapılması için 15 günlük süre verildiği, herhangi bir ödeme yapılmadığı, talep olunan alacağın sigorta şirketin yönünden talep gibi 16/10/2017 tarihinde itibaren, diğer davalılar yönünden talep gibi dava tarihi olan 01/12/2017 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunu 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının Euro mevduatına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte tahsilinin talep edilebileceği kanaatine varılmıştır..." gerekçesiyle; -Davanın KISMEN KABULÜ İLE.

9.516,76.-EURO hasar bedelinin davalılar ... ve ... yönünden dava tarihi olan 01/12/2017 tarihinden itibaren; davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden temerrüd tarihi olan 16/10/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının EURO mevduatına uyguladığı en yüksek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, -... istemlerin reddine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı sigorta şirketi vekili ile diğer davalılar vekili Av. ... tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf nedenleri; kaza neticesinde davacı taraf aracında meydana gelen hasarın onarımına ilişkin herhangi bir fatura ibraz edilmediğinden, yani zararın maddi dayanağı olmadığından salt ekspertiz raporundaki tespitlere itibar edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu,

ayrıca davacı tarafça vekil edenlerine ait aracın ZMM sigortacısına yapılan başvuru sırasında onarıma ait fatura ibraz edilmiş olsaydı zararın karşılanabileceğini ve bu durumda da eldeki davanın açılmasına gerek kalmayacağı gözetilerek davanın açılmasına sebebiyet vermeyen vekil edenlerinin yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmalarının da isabetsiz bulunduğu, kabule göre de son derece basit bir hasar için bu miktar bir hasar bedeline hükmedilmiş olmasının hakkaniyetle bağdaşmadığı,

keza davacı tarafın tamamen kendi inisiyatifiyle aldığı bir rapor nedeniyle yapmış olduğu fahiş ekspertiz ödemesinin yargılama gideri adı altında müvekkillerinden tahsis edilmiş olmasının da doğru olmadığı gibi davacının sigorta şirketine yaptığı başvuru için avukata ücret ödemesinin de vekil edenlerini ilgilendirmeyeceğinin karar yerinde gözetilmediği,

hüküm altına alınan faiz cinsinin kabul edilemez bulunduğu ve reddedilen tazminat miktarları bakımından hüküm altına alınan vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi ve müvekkillerine ayrı vekiller aracılığıyla temsil edilmeleri nedeniyle ayrı ayrı vekalet ücreti belirlenmesi gerekirken bunun yapılmamış olmasının da isabetsiz olduğu hususlarına yöneliktir.Davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf nedenleri ise; araç yurt dışında onarılsa dahi sigortacının sorumluluğunun TL karşılığından olduğu gözetilmeksizin yabancı para cinsinden hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğu,

kaldı ki davacı aracında meydana gelen hasarın yurt dışında onarıldığını belirterek buna göre hesaplama yapılmasını istediği, oysa aracın onarım yapılmadan yurt dışına götürülmesinin imkansız bulunduğu, bu durumda TL üzerinden gerçekleştirilen onarım faturalarının esas alınması gerektiği, yani araç Türkiye'de onarıldıysa zarar miktarının da buna göre tespiti gerektiği ve eğer zararın yabancı para cinsinden oluştuğu düşünülecek olur ise de; haksız fiilin gerçekleştiği tarihteki kur esas alınarak TL karşılığı üzerinden hüküm kurulması gerektiğinin karar yerinde gözetilmediği,

kabule göre de 2016 yılı ZMM sigorta poliçesi limiti araç başına 31.000,00-TL olduğu ve sigortacının sorumluluğu da bu miktarla sorumlu tutulduğu halde teminat miktarını aşar şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu gibi keyfi yaptırılan ekspertiz nedeniyle ödenen ekspertiz ücretinin tahsiline karar verilmesinin de doğru olmadığı, keza kararın gerekçe kısmıyla hüküm kısmı arasında çelişkiler bulunduğu, sonuç itibariyle hatalı ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerektiğine yöneliktir.

Dava; trafik kazası neticesinde yabancı plakalı araçta meydana gelen hasara dayanarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir. Dosya kapsamından. Almanya'da faaliyet gösteren davacı şirkete ait ... yabancı plakalı aracın, geçici olarak Türkiye'de bulunduğu sırada meydana gelen 16/08/2016 günlü trafik kazasında hasarlandığı, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'un tam kusurlu olduğu,

davacıya ait aracın Almanya'ya götürülmesinden sonra hasar tespitinin de Almanya'da faaliyet gösteren bir firma aracılığı ile yaptırıldığı ve bu tespite dayanılarak görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmakta olup, açıklanan bu hususlarda taraflar arasında da herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.Hasar gören yabancı plakalı aracın ülkemizde tamir ettirilme zorunluluğu olmadığından, aracın hasarlı hali ile yurt dışına çıkarılarak onarımının kayıtlı olduğu ülkede yaptırılması halinde, oluşan zarar bedeli o ülke koşullarına göre belirlenmelidir.

Uğranılan zararın yabancı para cinsinden talep edilmesine de yasal herhangi bir engel mevcut değildir. Yani yabancı para cinsinden oluşan bir zarar yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görebilir.

Somut olayda; davalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla parktan çıkarken, davacı şirkete ait yabancı plakalı aracın sol yan orta kısmına çarptığı, kaza tarihinden 1ay 3 gün sonra aracın kayıtlı olduğu ülkede yaptırılan ekspertiz incelemesinde araçta 11.984,47-Euro hasar ve 1.200,00-Euro değer kaybı tespit edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda.

Almanya'da yaptırılan ekspertiz raporu ile dosyada mevcut araç hasar fotoğrafları karşılaştırılarak, ekspertiz raporunda belirtilen araç lastikleri ile ilgili tespitlerin kaza ile uyumsuz olabileceği, aracın onarım sürecini gösterir fotoğraflar ve onarım faturası bulunmamakta ise de, diğer tespitlerin kaza tespit tutanağına ve hasar fotoğraflarına uygun olabileceği bu durumda hasar tutarının KDV dahil 9.516,76 Euro olabileceği seklinde görüş bildirildiği ve ayrıca mevcut delillere göre, değer kaybı bakımından değerlendirme yapılamayacağının açıklandığı, aynı bilirkişiden alınan ek raporda da durumun aynı şekilde ifade edildiği, görülmüştür.

Hal böyle olunca, dosyada mevcut araç hasar fotoğrafları, Almanya'da yaptırılan ekspertiz incelemesi ve hükme esas alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının uğradığı gerçek zarar boyutunun ne olduğunun duraksama oluşmayacak şekilde belirlenebildiğinden söz etmek mümkün olmadığı gibi, incelenen kaza sonrası araca ait fotoğraflara göre belirlenen hasar durumu ile hüküm altına alınan hasar bedeli uyumlu bulunmamıştır.

Kaldı ki davacı tarafça aracın Almanya' da tamir ettirildiğini gösterir bir fatura da ibraz edilmiş değildir.Davalı taraf, davacı aracında meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olup, uğranılan gerçek zararın ne olduğunu ispat etmek davacıya aittir.

Bu durumda mahkemece öncelikle aracın Almanya'da onarılıp onarılmadığının davacıya sorularak belirlenmesi, araç Almanya'da onarılmış ise bu onarıma ilişkin tüm kayıt ve belgeler ile onarım faturalarının ibraz edilmesi için davacıya mehil ve imkan tanınması, tüm deliller noksansız tamamlandıktan sonra İTÜ makine mühendisi öğretim görevlillerinden seçilecek araç hasarı konusunda uzman bilirkişi kurulundan davacı aracında talep konusu kaza ile illiyetli olan hasarın ve onarım bedelinin olay tarihindeki yabancı para cinsinden belirlenmesi konusunda;

ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, tüm dosya kapsamı ve önceki bilirkişi raporunu da irdeleyen bir rapor alınması, hasar ile hükmedilecek hasar bedelinin uyumlu olmasına bilhassa özen gösterilmesi ve ondan sonra taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekirken, tüm bunlar yapılmadan hüküm kurulması doğru olmamıştır. Eksik incelemeyle hüküm kurulamaz.

Sonuç olarak; davalı sigorta şirketi vekili ve diğer davalılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 madde hükmü uyarınca kaldırılmasına ve kaldırma kararının gerekçesi gözetildiğinde davalıların öteki istinaf itirazlarının ise bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1-Davalı sigorta şirketi vekili ile diğer davalılar vekili Av. ... tarafından yapılan istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/11/2020 tarih ve 2017/1318 Esas 2020/736 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harçlarının talepleri halinde yatıran davalıya İADESİNE,