İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/898 K.2024/879

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin maliki olduğu aracın, davalıların maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araç ile 19.08.2014 tarihinde karıştığı trafik kazası neticesinde hasara uğradığını ve değer kaybı oluştuğunu, kazada müvekkilinin oğlunun yaralanması nedeniyle görülen ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporunda, davalı sürücü ... kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğunun belirlendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile aracın tamir bedeli 4.000,00-TL'nin tüm davalılardan,

1.000,00-TL değer kaybının davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, aracın tamirinin mümkün olmaması halinde de aracın değerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 18.12.2017 tarihli celsede davayı terditli olarak açtıklarını, aracın son halini bilemediklerini, aracın tamirinin mümkün olmaması halinde sovtajı müvekkilinde kalacak şekilde rayiç değerine hükmedilmesini talep ettiklerini beyan etmiş, 14.08.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile;

bilirkişi raporu ile aracın tamirinin ekonomik olmadığı tespit edildiğinden 11.000,00-TL pert hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı sigorta şirketi vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılar davaya karşı cevap dilekçesi sunmamışlardır. İlk derece mahkemesince.

21/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde, davalı araç sürücüsü ... nın asli ve %75 oranında, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in % 25 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araçtaki hasarın onarım bedelinin 10.281,00-TL, hurda bedelinin 30,00-TL, değer kaybının 2.900,00-TL olduğunun belirlendiği, taraf vekillerinin itirazı üzerine yeni bir bilirkişiden keşif yapılarak alınan 28/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda ise; kazanın meydana gelmesinde karşı araç sürücüsü davalı...'nın tamamen kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı,

davacıya ait aracın teknik ve ticari yönden tam hasarlı pert durumunda olduğu ve hasar tutarının 11.000,00-TL olduğu, aracın pert olması halinde kaza öncesindeki rayiç değerinin ödenmesi esas alınarak tazminat belirlendiği için ilave değer kaybı olmayacağı kanaatinin bildirildiği, davacı vekilince 14/08/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile, alınan rapor doğrultusunda aracın pert hasar tutarının 11.000,00-TL olarak tespit edildiğini belirterek 11.000,00-TL pert hasar tutarının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği, 28.05.2019 tarihli raporun hükme esas alındığı,

aracın onarım bedelinin pert tutarından fazla olduğu, bu durumda aracın onarımının ekonomik olmadığı, pert total kabul edilmesi gerektiği, davacı vekilinin 22/10/2020 tarihli tavzih dilekçesi incelendiğinde, pert hasar tutarının 11.000,00-TL olduğu, ıslahın bu yönde yapıldığı, ıslah ile sovtaj bedelini talep etmediklerinden kararın 2 nolu hükmün çıkartılması gerektiği beyan edilmiş olmakla, kasko şirketleri, sigortaladıkları aracın pert olması halinde, sigortalının tercihi üzerine hasarlı aracı kabul edip, aracın piyasa rayiç değerini sigortalıya ödemek zorunda olduğu,

sigortalı istemedikçe, sovtaj bedelinin, piyasa rayicinden mahsup edilemeyeceği, kasko sigortalarında amacın sigortalının gerçek zararının tamamının karşılanması olduğu, davalı sigorta şirketinin meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içinde ödeme yükümlülüğü altında olduğu,

sigortalı araç hurdası, sigorta ettiren tarafından kendisine verilmesi istenmedikçe, sigortacı tarafından araç hurdası sigorta ettirenin uhdesinde bırakılıp, hurda bedelini tazminattan düşmesinin olanaklı olmadığı (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 13/09/2017 tarih 2015/15780-2017/7657 E.K), bu sebeple, hüküm kısmından ... plakalı aracın hurdasının davacı tarafça davalı sigorta şirketine iadesine ilişkin kısmının çıkartılarak tavzihine karar verildiği gerekçesi ile.

"1-)Davacının asıl ve ıslahla açılan davasının KISMEN KABULÜ ile 11.000-TL maddi tazminatın 19/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,2-)Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE" karar verilmiş, karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı ...

A.Ş vekilinin istinaf nedenleri; davanın zamanaşımına uğradığı, kazanın 19.08.2014 tarihinde meydana geldiği, davanın ise 13.12.2016 tarihinde açıldığı, ıslah talebinin de 14.08.2020 tarihinde yapıldığı, davacı tarafça hem değer kaybı hem de hasar tazminatı talep edilmesine ve aracın pert olarak kabul edilmesine rağmen değer kaybı talebinin reddine karar verilmemesinin ve müvekkili lehine vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmemesinin hatalı olduğu,

ayrıca aracın üzerinde herhangi bir sınırlandırma ve kayıt olmaksızın fiilen müvekkile teslimine imkan tanıyan evrakların teslimine ve teslimden sonra tazminatın ödenmesine karar verilmediği gibi sovtaj değerinin de düşülmediği, kusur raporları arasında çelişki bulunduğu, davacının tavzih talebi ile hükümde esaslı değişiklik yapıldığı hususlarına ilişkindir.Dava, trafik kazasına bağlı araç hasarı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.(1)Anayasamızın 141. maddesinde, yargılamanın aleniyeti ilkesi benimsenmiştir.

Bunun anlamı yargılama açık olarak yapılacak ve yargılamanın sonunda verilen karar da açıkça belirtilecektir. 6100 sayılı HMK'nin 294. maddesi gereğince mahkeme, yargılamanın sona erdiği duruşmada hükmü vererek tefhim eder. Hükmün tefhimi her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.

Kısa kararın tefhimi ile mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur. HMK'nin 297/2 maddesi gereğince hükmün sonuç kısmında taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Asıl olan kısa karardır.

HMK'nin 298/2 maddesi gereğince de gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden de sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.(10/04/1992 gün ve 7/4 sayılı içtihadı birleştirme kararı) Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 2011/21-23 E. 268 K., 2012/6-97 E. 203 K., 2012/10-149 E. 291 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.Somut olay yasal düzenlemeler ile birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesince kısa kararda.

"1-Davacının asıl ve ıslahla açılan davasının KISMEN KABULÜ ile 11.000-TL maddi tazminatın 19/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2- 16 FC 278 plakalı araç hurdasının davacı tarafça davalı sigorta şirketine iadesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE" karar verilmiş, davacı vekilinin 22.10.2020 tarihli dilekçesi ile;

eldeki davanın terditli olarak açıldığını, bilirkişi raporu ile aracın tamir edilmesinin ekonomik olmayacağının bildirilmesi nedeniyle aracın sovtajı müvekkilinde kalacak şekilde tazminat taleplerini artırdıklarını, aracın davalı şirkete verilmesi gibi bir taleplerini olmadığı için kısa kararın 2 numaralı bendinin karardan çıkartılması gerektiğini ve davanın ıslah talepleri doğrultusunda tam kabul edilmiş olması sebebi ile davalı taraf lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini belirterek kararın tavzih edilerek düzeltilmesi talebi nedeniyle, mahkemece gerekçeli kararda, kararın gerekçesi açıklandıktan sonra,

davacı vekilinin 22/10/2020 tarihli tavzih dilekçesine binaen yapılan inceleme neticesinde, kasko şirketlerinin , sigortaladıkları aracın pert olması halinde, sigortalının tercihi üzerine hasarlı oracı kabul edip, aracın piyasa rayiç değerini sigortalıya ödemek zorunda olduğu, sigortalı istemedikçe, sovtaj bedelinin, piyasa rayicinden mahsup edilemeyeceği, kasko sigortalarında amacın sigortalının gerçek zararının tamamının karşılanması olduğu, davalı sigorta şirketinin meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içinde ödeme yükümlülüğü altında olduğu,

sigortalı araç hurdası, sigorta ettiren tarafından kendisine verilmesini istenmedikçe, sigortacı tarafından araç hurdası sigorta ettirenin uhdesinde bırakılıp, hurda bedelini tazminattan düşülmesinin olanaklı olmadığı, bu sebeple, hüküm kısmından ... plakalı aracın hurdasının davacı tarafça davalı sigorta şirketine iadesine ilişkin kısmının çıkartılarak tavzihine karar verildiği gerekçesi ile.

"1-)Davacının asıl ve ıslahla açılan davasının KISMEN KABULÜ ile 11.000-TL maddi tazminatın 19/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-)Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE" karar verilerek gerekçeli karar ile tefhim edilen kısa karar arasında çelişki oluşturulmak suretiyle 6100 sayılı HMK'nin 297 ve 298 maddelerine aykırı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bundan ayrı.

6100 sayılı HMK'nın "Hükmün Tashihi" başlıklı 304. maddesinde "(1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.

(2) Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir." düzenlemesine, "Hükmün Tavzihi" başlıklı 305.maddesinde "1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir.

(2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez." düzenlemesine yer verilmiştir.Eldeki davada; davacı vekilinin 22.10.2020 tarihli tavzih talebi üzerine,

ilk derece mahkemesince, tefhim edilen hükmün ikinci bendinin karardan çıkartılması suretiyle, taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçları sınırlandırır ve değiştirir nitelikte karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.(2) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, oluşa uygun olarak düzenlenen denetime, hüküm vermeye elverişli, gerekçeli, ayrıntılı ve açıklayıcı nitelikteki 28.05.2019 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aracın rayiç değerinin 25.000,00-TL, sovtaj değerinin 14.000,00-TL olarak belirlenmesi ve ve ilk derece mahkemesince de, davacının terditli talebi doğrultusunda sovtaj değeri düşülerek 11.000,00-TL tazminata hükmedilmiş olmasına, 2918 sayılı KTK.nun 109.maddesi gereğince motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğramasına,

davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve Ceza Kanunu'nun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmesi halinde bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde geçerli olmasına, davaya konu kazanın yaralamalı şekilde gerçekleşmesine, bu nedenle uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasının gerekmesine, 19.08.2014 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazası nedeniyle uygulanacak 8 yıllık uzamış zamanaşımı süresinin 14.08.2020 olan ıslah tarihinde dolmamasına,

davanın terditli olarak açılması ve terditli taleplerden birinin kabul edilmiş olması nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiş olmasında isabetsizlik bulunmamasına göre davalı sigorta şirketi vekilinin bu hususlara isabet eden istinaf talebi yerinde değildir.Ancak, davacı tarafça aracın sovtajının kendisinde kalması talep edilerek tazminat isteminde bulunulduğuna göre, ilk derece mahkemesince ... plakalı araç hurdasının davacı tarafça davalı sigorta şirketine iadesine karar verilmesi hatalı olup, davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf talebi bu nedenle yerindedir.Yukarıda açıklanan nedenlerle,

davalı sigorta şirketi vekilinin yerinde görülen istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairece tespit edilen hukuka aykırılıklar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü gereğince, taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklara dokunulmaksızın yeniden esas hakkında karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 09/10/2020 tarih ve 2016/1220 Esas - 2020/422 Karar sayılı kararına karşı davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE,a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ...

A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,c/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,

2/İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 09/10/2020 tarih ve 2016/1220 Esas - 2020/422 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, a/Davacının asıl ve ıslahla açılan davasının KISMEN KABULÜ ile 11.000,00-TL maddi tazminatın 19/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,b/Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,c/Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 751,41-TL harçtan peşin alınan 85,39-TL,

ve ıslah harcı olan 102,47-TL'nin mahsubu ile bakiye 563,55-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,-Davacı tarafından dava açıldığı sırada yatırılan 85,39-TL peşin nispi harcın ve ıslah harcı olan 102,47TL olmak üzere toplam 187,86-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

d/Davacı tarafından yapılan 29,20-TL başvurma harcı, 384,90-TL keşif harcı, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 907,40-TLtalimat, davetiye gideri olmak üzere toplam 2.821,50-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacı üzerinde bırakılmasına,e/Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,