İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2023/581 K.2023/988

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 11/10/2013 tarihinde davalı ... kazasında ... plaka nolu araçta yolcu olarak bulunan müvekkillerinin ömür boyu malul kalacak şekilde yaralandığını, kaza nedeniyle Antalya Cumhuriyet Savcılığı'nın 2013/68073 soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, kaza sonrası müvekkillerinin Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi gördüklerini belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, her bir davacı için belirlenecek geçici iş göremezlik maddi tazminatı ile sürekli iş göremezlik maddi tazminatının ve her bir davacı için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketleri için sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, diğer davalı için kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; ... adına kayıtlı ... plaka nolu aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihinde kişi başı sakatlık teminatının 250.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin manevi tazminat talebinde sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plaka nolu aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğunu, poliçede sadece davacıların maluliyet hallerinin teminat altına alındığını, hatır taşıması nedeniyle zarar miktarında indirim yapılmasını, müterafik kusurun tazminattan düşülmesi gerektiğini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasının Antalya'da meydana geldiğini, davacıların ve diğer kazazedelerin tedavilerinin Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapıldığını, bu nedenle yetkili mahkemenin Antalya Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin maliki bulunduğu ... plakalı araç sürücüsünün olayda bir kusurunun bulunmadığını, ... plaka nolu araçta yolcu olarak bulunan davacıların emniyet kemeri bağlamamaları nedeniyle kazada yaralandığını, davacıların üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kaza tarihinde ...

Sigorta tarafından Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve ... Sigorta şirketi tarafından Zorunlu Karayolu taşımacılık Mali Sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacıların ticari faiz talep etme haklarının bulunmadığını belirterek, hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda. I-MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN 1-Davacı ...'ın davalılar ..., ... ve ... Sigortaya yönelik maddi tazminat taleplerinin reddine, 2-Davacı ...'ın davalılar ..., ... ve ... Sigortaya (... Sigorta) karşı açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile.

(7.662,58 TL geçici iş göremezlik, 56.763,21 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere) toplam 64.425,79 TL tazminatın bu davalılardan (davalı ... ve ... için kaza tarihi olan 11/10/2013 tarihinden, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, 3-Davacı ...'nın davalılar ..., ... ve ... Sigortaya yönelik maddi tazminat taleplerinin reddine, 4-Davacı ...'nın davalılar ..., ... ve ...

Sigortaya (... Sigorta) karşı açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile. (1.205,52 TL geçici iş göremezlik, 117.114,39 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere) toplam 118.319,91 TL tazminatın bu davalılardan (davalı ... ve ... için kaza tarihi olan 11/10/2013 tarihinden, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

II-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN1-Davacı ...'ın davalılar ..., ..., ... Sigorta (... Sigorta) ve ... Sigortaya yönelik manevi tazminat taleplerinin reddine, 2-Davacı ...'ın davalılar ... ve ... karşı açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

3.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Davacı ...'nın davalılar ..., ..., ... Sigorta (... Sigorta) ve ... Sigortaya yönelik manevi tazminat taleplerinin reddine, 4-Davacı ...'nın davalılar ... ve ... karşı açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

4.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir. Verilen karara karşı davacılar vekili ile ... Sigorta (... Sigorta) A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine dairemizin 03/11/2021 tarih ve 2021/498 esas - 2021/1620 karar nolu kararı ile.

"Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, “Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder.“ 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar,

yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadır. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda, davacıların çalıştığı işyerine ait ... plaka sayılı servis aracı, işyeri çalışanlarını götürmek üzere taşıma esnasında çift taraflı kaza yapmıştır. Kazanın Burdur/Antalya karayolunda meydana gelmesi, taşımanın şehirler arası taşıma olması, ayrıca aracın servis aracı olup, işçi-işveren ilişkisi içerisinde değerlendirildiğinde ücretsiz taşımanın olduğuda düşünülemez, taşıma ticaridir.

Yukarıda açıklanan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında somut olayda ticari taşıma olup, ... plaka sayılı aracın sigortacısı olan dava dışı ... Sigorta A.Ş'nin zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinden kaynaklanan sorumluluğu ile davalı ...

Sigorta A.Ş'nin ZMMS sigorta poliçesi kapsamındaki sıralı sorumlulukları uyarınca Taşıma ve Ticaret Kanunu hükümlerine göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın HMK 353/1a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkemesine iade edilmiştir.

İlk derece mahkemesince yeniden esasa kaydedilen dava dosyasında yapılan yargılama sonunda;1-Davacı ...'nın davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davasının reddine,2-Davacı ...'ın davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davasının reddine,3-Davacı ...'nın davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet nedeniyle reddine,4-Davacı ...'ın davalı ...

Sigorta AŞ aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet nedeniyle reddine, 5-Davacı ...'nın davalılar ... ve ... aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

433,72-TL geçici iş görmezlik tazminatı, 117.114,39-TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 117.548,11-TL'nin 11/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 6-Davacı ...'ın davalılar ... ve ... aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

6.812,52-TL geçici iş görmezlik tazminatı, 56.763,21-TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 63.575,73-TL'nin 11/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 7-Davacı ...'nın davalılar ... ve ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

40.000-TL manevi tazminatın 11/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 8-Davacı ...'ın davalılar ... ve ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

30.000-TL manevi tazminatın 11/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, verilen karar davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacılar vekilinin istinaf sebepleri; hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğuna ilişkindir.

Davalı ... vekilinin istinaf sebepleri; davaya konu olayda müvekkili ...'nun hiçbir kusuru bulunmadığı, kazanın meydana gelmesine kırmızı ışık ihlali yapan diğer davalı ... sebebiyet vermesine rağmen mahkemenin bu yöndeki itirazlarını dikkate almaksızın hüküm kurmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğu, davacıların maluliyetleri bulunmamasına rağmen bu kaza sebebiyle maluliyete uğradıkları yönündeki maluliyet raporlarının hatalı ve hukuka aykırı olduğu, mahkemece yasal faiz yerine avans faizi uygulanmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğu,

önceki kararı kaldıran Bölge Adliye Mahkemesi kararında manevi tazminata ilişkin herhangi bir husus olmamasına rağmen yerel mahkemece önceki karardan farklı olarak fahiş derecede manevi tazminata hükmedilmesi hatalı ve hukuka aykırı olduğu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkemece davacılar lehine hükmedilen toplam 70.000-TL manevi tazminat çok yüksek olduğu hususlarına ilişkindir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi (geçici ve sürekli iş göremezlik) tazminat ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Toplanan delillerin ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesi ile birlikte istinaf başvuru nedenleri de göz önüne alınmak suretiyle incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ceza dosyasında hükme esas alınan ATK kusur raporu ve bu dosya kapsamında alınan 06/02/2019 tarihli rapor birbiriyle uyumlu olup, 06/02/2019 tarihli raporun taraf ve yargı denetimine açık, yeterli ve ceza dosyasında kabul edilen maddi vakıaya uygun olmasına,

raporun somut olayın özellikleri dikkate alınarak hazırlanmış olması nedeniyle hükme esas alınmasında bir yanılgı bulunmamasına, davacıların maluliyetlerine ilişkin raporların ATK 2. İhtisas Kurulunca, tıbbi belgeler dikkate alınarak, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenmiş olması nedeniyle hükme esas alınmalarında bir isabetsizlik bulunmamasına, ... plakalı aracın kullanım şeklinin ticari olması ve ticari taşıma nedeniyle avans faizine hükmedilmesinde bir yanılgı bulunmamasına,

dairemizce davacılar vekilinin manevi tazminata yönelik istinafı ile ilgili inceleme yapılmadığından ilk derece mahkemesince bu hususta yeniden değerlendirme yapılmasında bir hata bulunmamasına, dava konusu olayda zararlandırıcı eylemin tarihi, olayın meydana geliş şekli, kusur durumu (davacılar kusursuz, davalı sürücü %100 tam), davacılarda meydana gelen yaralanmanın (davacı ... %10,3 maluliyet ve 1,5 ayda iyileşir, davacı ... %6.2 maluliyet ve 9 ayda iyileşir) niteliği, tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları dikkate alındığında,

yaralanma ile sonuçlanan taksirli eylem nedeniyle hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenen takdir hakkının kullanmasına ilişkin kurala uygun olup, az veya çok bulunmamasına göre, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Karar başlığında bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü uyarınca ayrı ayrı esastan reddine, 2/İstinaf eden davacılardan ayrı ayrı alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı ...'dan alınması gereken 179,90-TL harç peşin yatırıldığından,

bu davacı ile ilgili bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 179,90-TL harcın istinaf eden davacı ...'dan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, -İstinaf eden davalı ...'dan alınması gereken 17.154,27-TL harçtan peşin yatırılan 4.288,56-TL harcın düşümü ile 12.865,71-TL istinaf ilam harcının istinaf eden davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,