Davacı vekili adli yardım talepli dava dilekçesinde özetle; sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen ... ... marka mavi renkli bir aracın, vekil edeninin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde meydana gelen 22/08/2024 tarihli trafik kazasında, davacının ağır bir biçimde yaralandığını, kazanın meydana gelmesine meçhul araç sürücüsünün sebebiyet verdiğini, bu nedenle meydana gelen zararın giderilmesi amacıyla ...
Hesabı'na başvuruda bulunulmuş ve hasar dosyası da açılmış olmasına rağmen sonuç alınamadığını, arabuluculuk görüşmelerinin de başarısızlıkla sonuçlandığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (-belirsiz alacak) 100,00-TL'si sürekli iş göremezlik, 100,00-TL 'si geçici iş göremezlik ve 100,00-TL'si de bakıcı gideri zararına karşılık olmak üzere toplam 300,00-TL maddi tazminatın, davalı yönünden temerrüt tarihi olan 23/07/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalı kurumdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece davacı vekilinin adli yardım talebi değerlendirilerek verilen 06/10/2025 günlü ara kararla; -Davacının adli yardım talebinin REDDİNE, -Kararın davacı vekiline tebliğine, masrafın avanstan karşılanmasına, -HMK 'nun 337/2 maddesi uyarınca redde ilişkin karara karşı tebliğden itibaren 1 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile itiraz edebileceğine, -Adli yardım talebi nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince yatırması gereken başvurma ve peşin harcının hiç yatırılmamış olduğu anlaşılmakla,
davacı tarafça itiraz yoluna başvurulmaması halinde tebliğ tarihinden itibaren başlayacak itiraz süresinin geçmesinden itibaren başlayacak 2 haftalık kesin süre içerisinde, itiraz yoluna başvurulması durumunda itirazı inceleyecek mahkemece kesin olarak itirazın reddine karar verilmesi halinde ve bu kararın tebliğinden itibaren başlayacak 2 haftalık kesin süre içerisinde, 615,40-TL başvurma harcı ve dava dilekçesinde bildirilen dava değeri üzerinden hesap edilen 615,40-TL karar ve ilam harcının ve tebliğ masraflarının karşılanabilmesi için gerekli olan 2.100,00-TL'nin mahkeme veznesine yatırılmasına,
kesin süre içerisinde harcın yatırılmaması veya eksik yatırılması halinde Harçlar Kanunun 30. ve 32. Maddeleri gereği müteakip işlemlere devam olunmayarak HMK'nun 150.
Maddesi gereği dosyanın işlemden kaldırılacağı ve işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde eksiksiz bir şekilde harçlar yatırılıp dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacı vekiline işbu ara karar ile ihtarına,-Adli yardım talebi nedeniyle HMK'nun 114/1-g bendi gereğince dava şartı olan ve HMK'nun 120/1.
Fıkrası gereğince, dava açılışında gider avansı tarifesine göre belirlenerek yatırılması zorunlu olan dava açılış gider avansının yatırılmadığı anlaşılmakla davacı tarafça itiraz yoluna başvurulmaması halinde tebliğ üzerine başlayacak itiraz süresinin geçmesinden itibaren başlayacak iki haftalık kesin süre içerisinde(HMK 120/2. madde), itiraz yoluna başvurulması durumunda itirazı inceleyecek mahkemece kesin olarak itirazın reddine karar verilmesi halinde ve bu kararın tebliğinden itibaren başlayacak iki haftalık kesin süre içerisinde(HMK 120/2. madde),
Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesine göre belirlenen burada dökümü yapılan (Taraf sayısının 5 katı tutarında tebligat gideri(2x5x210,00-TL= 2.100,00TL) eksik dava şartı ve dava açılış gider avansının mahkeme veznesine yatırılması,
verilen kesin süre içerisinde belirlenen (2.100,00-TL) gider avansının hiç yatırılmaması veya eksik yatırılması halinde ise, HMK.nun 120., 114/1-g ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verileceğinin davacı vekiline İHTARINA(İhtarın tebliğ ile yapılmış sayılmasına) karar verilmiş ve bu ara karar sonrasında duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen 02/10/2025 tarihli kararla;
"Dava şartları 6100 sayılı HMK 114. Maddesinde sayılmış olup HMK 114/1-g bendinde "Dava açılırken gerekli harçlar ve gider avansı yatırılmalıdır. Avans yatırılmazsa, mahkeme davacıya kesin süre verir; yatırılmazsa dava reddedilir." dava şartı olarak belirtilmiştir. HMK 115/2 maddesinde ise Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.
Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir." hükmü bulunmakta olup, Mahkememizin 06/10/2025 tarihli tensip ara kararı gereğince davacının Adli yardım talebi reddedildiğinden, davacı vekiline kararın tebliğinden itibaren red kararına karşı HMK 337.
Maddesi uyarınca 1 haftalık kesin süre içinde İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesine itiraz edebileceği, tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde itiraz edilmemesi veya itiraz edildiği halde itirazın reddedildiği takdirde itirazın reddi kararının tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç ile 2.100,00-TL gider avansının yatırması gerektiği, aksi halde HMK.nun 114/1-g ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddedileceğinin ihtaratı yapılmış olup, usulüne uygun tebligata rağmen,
davacı tarafça eksik harç tamamlanmadığı.." gerekçesiyle;-HMK 114/1-g ve 115/2 Maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri; mahkemece verilen 06/10/2025 günlü ara kararın kendilerine 13/10/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve ara karara geçen harç eksikliğinin ikmali için kendilerine tanınan ve itiraz süresinin geçmesinden sonra başlatılan süre sonu 03/11/2025 tarihi olduğu halde, bu süre dolmadan yazılı biçim ve şekilde davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, ayrıca kabule göre de;
yargılama harçlarının süresinde yatırılmaması halinde mahkemece 492 Harçlar Kanunu ve HMK'nın 150.madde hükmü uyarınca izlenecek prosedür neticesinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, davanın açılmamış sayılmasına karar vermek yerine yazılı biçim ve şekilde davanın usulden reddine karar verilmiş olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesinin sağlanılması gerektiğine yöneliktir.
Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.Dosya kapsamından, davacı vekilinin davayı adli yardım talepli olarak açtığı, davacının adli yardım talebi değerlendirilerek verilen 06/10/2025 günlü "adli yardım talebinin reddine" ilişkin ara kararın davacı vekiline 12/10/2025 tarihinde tebliğ edildiği, 06/10/2025 günlü ara kararın tebliğinden itibaren başlayacak itiraz süresinin 13/10/2025 tarihinde sona erdiği, adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz yoluna başvurulduğu konusunda iddia ve ispat bulunmadığından,
eksik yargılama harç ve avansının yatırılması için davacı tarafa tanınan 13/10/2025 tarihinden itibaren başlayacak 2 haftalık kesin sürenin HMK.m.92/2 hükmü uyarınca 27/10/2025 tarihinde dolduğu anlaşılmaktadır.6100 sayılı Kanun’un 120. maddesine göre, davanın başında yatırılması gereken ve harcın da dahil olduğu avansın eksik olduğunun anlaşılması halinde, mahkemece davacıya eksikliği tamamlaması için iki haftalık süre verilir, harç eksikliğinin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Bilindiği üzere, 492 sayılı Kanun, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun (temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın) mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlemiş ve buyurucu nitelikteki 32. Maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüştür. Aynı Kanun’un 30. maddesinde ise.
"Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz" denilmekte olup.
HMK'nın 150. madde hükmünde, "gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.Hal böyle olunca, adli yardım talebi reddolunan davacının, başlangıçta yatırılması gereken hiçbir harcın yatırılmadığı ve dava dilekçesinde gösterilen dava değerine göre yatırılması gereken peşin harç ve başvurma harcıyla eksik gider avansının tamamlanması amacıyla, davacı vekiline 06/10/2025 tarihli ara karar gereğince usulüne uygun şekilde sonuçlarının ihtar edildiği, kesin ve makul bir süre verildiği,
ancak davacı tarafa verilen süre içerisinde harç ikmalinin sağlanmadığı anlaşılmakla birlikte, az yukarıda açıklanan yasal tüm düzenlemeler gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince önce davanın işlemden kaldırılması ve süresi içerisinde harç yatırılmak suretiyle yenileme talebinde bulunulmaması halinde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken; harcın yatırılmamış olması nedeniyle yazılı biçim ve şekilde davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu durumda davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile;
ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve açıklanan yasal prosedür izlendikten sonra oluşacak duruma göre uyuşmazlıkla ilgili yeni bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,
1/Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/10/2025 tarih ve 2025/696 Esas - 2025/707 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2/Dosyanın belirtilen şekilde inceleme, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,
4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/01/2026