İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/812 K.2025/533

İlk derece mahkemesinin ara kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Görülmekte olan dava; trafik kazasına bağlı ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, dava açan dilekçede davalıların menkul, gayrimenkul mal varlığı ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz ile kazaya karışan araç kayıtlarına ihtiyati tedbir uygulanması talep olunmuştur.

Davacılar vekilinin geçici hukuki koruma kararı verilmesi yönündeki talebinin değerlendirilmesi sonucunda ilk derece mahkemesince alınan 27/12/2024 tarihli ara karar ile, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, davacılar vekili tarafından; ihtiyati tedbir uygulanmasının ve ihtiyati haciz kararı verilmesinin koşullarının görülmekte olan dava bakımından gerçekleştiği, mahkemenin aksi yöndeki tespitinde isabet bulunmadığı, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin davalılar bakımından tümüyle kabulüne, aksinin kabulü halinde münhasıran kazaya neden olan davalı ...

Sanayi Tic. Ltd. Şti ne ait ... Plakalı araç kaydına İhtiyati Tedbir Konulmasına ve İstanbul Anadolu 54. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/548 Esas sayılı ceza dava dosyası sanığı olan davalı ...'ın taşınır, taşınmaz mal varlıklarıyla 3. kişilerde bulunan hak ve alacaklarının üzerine İhtiyati Haciz Konulmasına karar verilmesi gerektiği belirtilerek, istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

(1)HMK'nun 389. maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenlemeye göre ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu hakkında verilmesi mümkün olup, davanın konusunu oluşturmayan mal varlıklarının ve kazaya karışan araçların, anılan madde kapsamında ihtiyati tedbir kararına konu olması mümkün değildir.

Yasal düzenlemeler gereğince somut olay incelendiğinde; ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, eldeki dava destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminat istemli olup para alacağına ilişkin bulunduğu, davalıların mal varlıklarının ve kazaya karışan aracın mülkiyetinin uyuşmazlık konusu olmadığı, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin karara karşı istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.

(2)İİK'nın 257.maddesinde "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarının ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denmektedir. Dava konusu zarar haksız eylemden kaynaklandığından, tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. (6098 sayılı TBK. m.117).

Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Görülmekte olan davada davacılar vekili tarafından ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş olup, bu aşamada kusur oranının ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyet ile bağdaşmaz.

Bununla birlikte, dosya arasında mevcut İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında alınan 07/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı sürücünün de kazanın oluşumunda kusurlu olduğunun belirtilmiş olması, desteğin dava konusu trafik kazası neticesinde hayatını kaybetmiş olması göz önüne alındığında yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı, alacağın;

trafik kazasından kaynaklanması nedeniyle haksız fiil tarihinde yani kaza tarihinde muaccel olduğu ve talep edilen alacak kalemlerinin rehin ile temin edilmemiş olduğu birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz istemine ilişkin koşulların gerçekleştiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.Hal böyle olunca da; amaca uygunluk, ölçülülük ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek, halen davalı ... Sanayi Tic. Ltd.

Şti adına kayıtlı olduğu anlaşılan ... plaka sayılı araç üzerine, harçlandırılmış dava değeri ile sınırlı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, istemin tümden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu durumda davacılar vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin bölümüne münhasır olmak üzere kaldırılması ve HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince yeniden karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/1009 Esas sayılı dosyası kapsamında verilen 27/12/2024 tarihli ara karara karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun; yukarıda (1) nolu maddede açıklanan hususta HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince esastan reddine, (2) nolu maddede açıklanan hususta kısmen kabulüne, (HMK.m.353/1-b/2) 2/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılara adli yardım sağlanmış olduğundan istinaf harçları yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin mahkemece alınacak esas kararla değerlendirilmesine, 5/İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/1009 Esas sayılı dosyası kapsamında verilen 27/12/2024 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın; ihtiyati haciz talebinin reddine münhasır olmak üzere HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına, a/Davacılar vekilinin ihtiyati haciz isteminin kısmen kabulü ile, davacılara adli yardım sağlandığı gözetilerek takdiren teminatsız olarak 1.500.000,00-TL dava değeri ile sınırlı olmak üzere, ...

Sanayi Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı olduğu anlaşılan ... plaka sayılı araç üzerine (-yakalama tedbiri uygulanmaksızın-) ihtiyati haciz konulmasına, b/Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca alınması gereken 1.013,90-TL maktu ihtiyati haciz harcının aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... Sanayi Tic. Ltd.